20/1/22

Μελισσοκομικές εργασίες Φεβρουαρίου

Τον προηγούμενο μήνα, τον Γενάρη, γράψαμε ότι οι εργασίες του μελισσοκόμου ήταν περισσότερες μέσα στην αποθήκη για την συντήρηση, επισκευή και προετοιμασία του μελισσοκομικού υλικού και λιγότερες στην ύπαιθρο, στον χειρισμό των μελισσιών.
Αυτόν τον μήνα, τον Φλεβάρη, η σχέση εργασίας του μελισσοκόμου στην ύπαιθρο και στην αποθήκη, αρχίζει και ισορροπεί. Μ’ άλλα λόγια απαιτούνται αρκετές ώρες παρουσίας και εργασίας του μελισσοκόμου στα μελίσσιά του , ενώ συνεχίζεται η προετοιμασία του υλικού που θα χρησιμοποιηθεί τους αμέσως επόμενους μήνες.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ
Ο κάθε μελισσοκόμος έχει το δικό του σχέδιο εκμετάλλευσης των μελισσιών του, το δικό του πρόγραμμα το οποίο ακολουθεί λίγο ή πολύ κάθε χρονιά. Το ιδιαίτερο πρόγραμμα εκμετάλλευσης διαμορφώνεται από : 
Την μελισσοκομική παράδοση της περιοχής. 
Τις εμπειρίες και μελισσοκομικές γνώσεις του μελισσοκόμου.
Το κεφάλαιο και εργασία που θέλει και μπορεί να επενδύσει.
Τις απαιτήσεις της αγοράς, την ζήτηση των προϊόντων της κυψέλης.
Η παράδοση στη μελισσοκομία είναι ο ισχυρότερος παράγοντας που επηρεάζει τον προγραμματισμό. Οι κλιματικές συνθήκες, η μελισσοκομική χλωρίδα, το ανάγλυφο της περιοχής, οικονομικοτεχνικοί λόγοι (ευδοκίμηση ή όχι ανταγωνιστικών της μελισσοκομίας κλάδων) συνετέλεσαν στην δημιουργία της παράδοσης. Ισχυρότερη και με βαθιές ρίζες παράδοση είναι σίγουρο ότι συντελεί στην ευρύτερη διάδοση του μελισσοκομικού επαγγέλματος ή της ερασιτεχνικής ενασχόλησης με την μελισσοκομία, όμως είναι επίσης βέβαιο ότι επιδρά ανασταλτικά στην δυνατότητα επιλογής διαφορετικού προγράμματος εκμετάλλευσης από το σύνηθες. 
Η ζήτηση, γενικότερα στην αγορά, αλλά κι’ αυτή που μπορεί ν’ απευθύνεται σε συγκεκριμένο μελισσοκόμο, είναι επίσης αποφασιστικός παράγοντας για την κατάρτιση του ετήσιου προγράμματος. Η προτίμηση ή οι υψηλότερες τιμές που απολαμβάνουν συγκεκριμένες κατηγορίες μελιού, θα στρέψουν περισσότερους μελισσοκόμους στην προετοιμασία των μελισσιών τους για την εκμετάλλευση αυτών ή εκείνων των βασικών ανθοφοριών. Οι παραγγελίες που είναι δυνατόν να έχει μια μελισσοκομικήεπιχείρηση , μικρή ή μεγάλη, σε άλλα προϊόντα της κυψέλης όπως βασιλικό πολτό, γύρη ή βασίλισσες και σμήνη καθορίζουν το πρόγραμμα δράσης και τους χειρισμούς που απαιτούνται.
 Η απειρία και οι ελλιπείς γνώσεις είναι συχνά απαγορευτικοί παράγοντες στην επιλογή συγκεκριμένων προγραμμάτων εκμετάλλευσης , αντίθετα η εμπειρία και οι γνώσεις που αποκτούνται με τα χρόνια ενασχόλησης στη μελισσοκομία, την προσήλωση και την παρατηρητικότητα, τις συναναστροφές με άλλους μελισσοκόμους, την μελέτη συγγραμμάτων και περιοδικών, την ενεργό συμμετοχή σε εκπαιδεύσεις και σεμινάρια, προσφέρει την δυνατότητα περισσοτέρων επιλογών.
 Τέλος, όπως κάθε παραγωγική επιχείρηση, έτσι και η κατεύθυνση της μελισσοκομικής επιχείρησης, από το στάδιο του προγραμματισμού θα πρέπει να λάβει υπ’ όψιν το κεφάλαιο και την εργασία που απαιτούνται για να συντελεσθεί η συγκεκριμένη παραγωγή. Εκμεταλλεύσεις π.χ. Ανθοφοριών μακριά από την έδρα του μελισσοκόμου, απαιτούν αυξημένες δαπάνες μετακίνησης ενώ η παραγωγή βασιλικού πολτού ή βασιλισσών, στηρίζεται  στην παροχή πολλής και εξειδικευμένης εργασίας σε σχετικά λόγο χρόνο.
 Οι ανωτέρω παράγοντες επηρεάζουν τον μελισσοκόμο στον ετήσιο προγραμματισμό του, η επιτυχία του οποίου θα εξαρτηθεί:
  • Από την διάθεση, των δυνατοτήτων του «να ξεφύγει, να σπάσει τα δεσμά της παράδοσης» και ν’ ακολουθήσει νέες τεχνικές εκμετάλλευσης. 

  • Την παρακολούθηση ή ακόμη και την διαμόρφωση της ζήτησης στην αγορά.

  • Την φιλομάθεια για τον εμπλουτισμό των μελισσοκομικών γνώσεων. 

  • Την όρεξη για δουλειά και την επένδυση του απαιτούμενου, μικρού ούτως ή άλλως κεφαλαίου. 

Ο Φεβρουάριος είναι ο μήνας, περισσότερου κάθε άλλου, του προγραμματισμού. Είναι όμως και ο μήνας της πρώτης επιθεώρησης των μελισσιών.
ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ 
Η πρώτη γενική επιθεώρηση του μελισσοκομείου πραγματοποιείται μέσα στον Φλεβάρη και είναι από τις βασικότερες μελισσοκομικές εργασίες. Πραγματοποιείται, όχι για να διαπιστώσουμε την γενική κατάσταση των μελισσοσμηνών, αλλά για να εξακριβώσουμε την κατάσταση που βρίσκεται κάθε ένα μελίσσι του κοπαδιού μας. Για τον λόγο αυτό πρέπει να γνωρίζουμε εκ των προτέρων τα σημεία που θα προσέξουμε και θα επισημαίνουμε στην επιθεώρηση και να είμαστε εφοδιασμένοι με μολύβι και σημειωματάριο.     
 Από το σημειωματάριο της περασμένης χρονιάς μεταφέρουμε στο φετινό μόνο: την προέλευση και ηλικία της βασίλισσας και την απόδοση σε μέλι.
Στοιχεία που σημειώνουμε:
  1. Παρουσία και γενική εμφάνιση της βασίλισσας. 

  2. Πληθυσμός (πλαίσια που καλύπτει). 

  3. Έκταση του γόνου,σε αριθμό πλαισίων και εκτίμηση επιφάνειας που καλύπτει. 

  4. Εκτίμηση των αποθεμάτων μελιού. 

  5. Συνολικός αριθμός πλαισίων που υπάρχουν στην κυψέλη. 

  6. Μακροσκοπικός έλεγχος για συμπτώματα ασθενειών, ιδιαίτερα νοζεμίασης. 

Η επιθεώρηση γίνεται σε μέρες και ώρες με ηλιοφάνεια και θερμοκρασία που επιτρέπει το πέταμα των μελισσών. Επειδή ο κίνδυνος λεηλασίας είναι αυξημένος, όταν διαπιστώσουμε ανήσυχο πέταμα των μελισσών γύρω από τις κυψέλες που ανοίξαμε προηγουμένως, διακόπτουμε την επιθεώρηση για να συνεχίσουμε άλλη μέρα.
Ανοίγοντας την κυψέλη, αφού πρώτα καπνίσουμε ελαφρά στην είσοδο και εν συνεχεία οριζόντια – συρτά πάνω στα πλαίσια, θ’ ακούσουμε ένα ελαφρό «βούισμα» του σμήνους. Είναι ένα καλό σημάδι και αρκετοί μελισσοκόμοι το ονομάζουν «βουητό υποδοχής» . Αντίθετα εάν, μετά τα πρώτα δευτερόλεπτα από το κάπνισμα, ο ήχος του μελισσιού αυξάνεται, είναι η πρώτη βάσιμη ένδειξη ότι το μελίσσι είναι ορφανό.
ΣΥΝΕΝΩΣΕΙΣ – ΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΕΙΣ
Η ύπαρξη γόνου είναι φυσιολογικά αναμενόμενη σ’ όλα τα μελίσσια τον Φεβρουάριο και οι διαφορές ανάμεσα στα μελίσσια του ίδιου μελισσοκομείου είναι μικρές. Το μόνο εν προκειμένω που πρέπει να έχουμε υπ’ όψιν μας είναι ότι νέες βασίλισσες (της προηγούμενης χρονιάς) ξεκινούν νωρίτερα τη γέννα από τις γερασμένες.
 Η παρουσία κηφηνόγονου δεν είναι φυσιολογική αυτή την εποχή. Δηλώνει συνήθως πρόβλημα με τη βασίλισσα και πιθανώς αρρενοτοκία ή παρθενογονία (ωοτόκες μέλισσες).

 Ο χειρισμός τέτοιων μελισσών δεν είναι απλός.
  • Αδύνατα και ορφανά ενώνονται (μέθοδος εφημερίδας) με μετρίας ανάπτυξης μελίσσια.

  • Δυνατό αλλά ορφανό μελίσσι ή του δίνουμε πλαίσιο με αυγά και γόνο (αργά το Φεβρουάριο – αρχές Μαρτίου) ή το ενώνουμε με πολύ αδύνατο αλλά με καλή βασίλισσα μελίσσι. 

  • Αδύνατο και αρρενοτόκο μελίσσι το καταστρέφουμε. Τινάζουμε τις μέλισσες μακριά, τα πλαίσια με κηφηνόγονο (συνήθως εμφανίζουν ασκοσφαίρωση) τα λειώνουμε για κερί. 

  • Αρρενοτόκο αλλά δυνατό μελίσσι, το ενώνουμε με μέτριο που δεν έχει καλή βασίλισσα, την οποία πρόκειται ν’ αντικαταστήσουμε, γιατί ο κίνδυνος να θανατωθεί η βασίλισσα σε μια τέτοια συνένωση είναι μεγάλος. 

  • Παραφυάδες που δεν αναπτύχθηκαν λόγω ελλιπούς περιποίησης, αποτυχίας στις ανθοφορίες που μετεφέρθησαν ή οψιμότητας στη δημιουργία τους, ενισχύονται με πλαίσιο εκκολαπτόμενου γόνου από δυνατό και υγιές μελίσσι. 

Σ’ όλες τις περιπτώσεις συνένωσης ή ενίσχυσης με γόνο και πληθυσμό, συνιστάται η τροφοδότηση με ζαχαροζύμαρου, αυτή την εποχή. 
Ζαχαροζύμαρο επίσης θα χρησιμοποιήσουμε για τροφοδότηση, όταν στην επιθεώρηση διαπιστώσουμε ότι «τα μελίσσια μας δεν έχουν μέλια», όταν δηλαδή τα πλαίσια που καλύπτουν οι μέλισσες δεν έχουν μέλι σφραγισμένο στα στεφανώματα και επιπλέον 1 – 2 πλαίσια ολόκληρα με μέλι και πιθανώς γύρη. 
Διεγερτική τροφοδότηση 
Συχνά οι μελισσοκόμοι αναφέρουμε τον όρο διεγερτική τροφοδότηση, αλλά σπάνια κυριολεκτούμε. Σημαίνει, καθημερινή ή πολύ συχνή τροφοδότηση με μικρές ποσότητας αραιό σιρόπι ζάχαρης (2 νερό 1 ζάχαρη) σταδιακά, αλλά ελαφρά αυξανόμενες. Εφαρμόζεται όταν έχουμε ικανοποιητικά αποθέματα μελιού μέσα στα μελίσσια και οι μέλισσες φέρνουν αρκετή γύρη και λ;iγο νέκταρ. Τα’ αποτελέσματα είναι θεαματικά. Η ζάχαρη διεγείρει την βασίλισσα για  ωοτοκία, η φρέσκια γύρη τις παραμάνες μέλισσες για κατανάλωση επιπλέον γύρης και το νερό που δίνουμε με το αραιό σιρόπι συντελεί κι αυτό στην επιτυχία γιατί είναι απαραίτητο στην σύνθεση του πολτού διατροφής των προνυμφών. 
Νερό. 
Τον Φλεβάρη συνιστάται η παροχή νερού στις μέλισσες. Συστήματα όπου το νερό στάζει σιγά – σιγά και απλώνεται σε μεγάλη επιφάνεια σε προσηλιακό σημείο του μελισσόκηπου, είναι ιδανικά. Οι μέλισσες προτιμούν το νερό ανάμεσα στις θερμοκρασίες 18ο C και 25ο C, γι ́ αυτό την άνοιξη πρέπει να το ζεστάνει ο ήλιος και το καλοκαίρι να βρίσκεται στη σκιά.
 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΜΕΛΙΣΣΙΟΥ 
Βασική μέριμνά μας είναι να βοηθήσουμε τα μελίσσια να φθάσουν στο επιθυμητό μέγεθος στην κατάλληλη στιγμή. 
Έχοντας λοιπόν επιλέξει την κατεύθυνση της εκμετάλλευσης, προσδιορίζουμε και τον χρόνο που επιθυμούμε τα μελίσσια μας να έχουν δυνατούς πληθυσμούς εργατριών μελισσιών. 
      
Εάν επιδιώκουμε την εκμετάλλευση πρώιμων ανθοφοριών όπως:
  • Πορτοκαλιά 

  • Δενδρώδους ερείκης 

  • Ασφόδελου 

  • Ακακίας ή και 

  • Ανοιξιάτικου πεύκου, φροντίζουμε για την έγκαιρη τοποθέτηση ορόφων (αυτή την εποχή τρυγιούνται μόνο οι όροφοι, τα πατώματα). 

  • Η διεγερτική και εντατική τροφοδότηση 1 1⁄2 τουλάχιστο μήνα πριν την έναρξη της ανθοφορίας, η επέκταση της γονοφωλιάς με τακτική προσθήκη πλαισίων, ξεσφράγισμα των στεφανιών μελιού, αναστροφή των ακριανών πλαισίων του γόνου, 1 – 2 μεταφορές σε γυρεοφόρες ανθοφορίες (στην μετακίνηση οι μέλισσες «τρίβουν», καταναλώνουν μέλια), συντελούν στην πρώιμη αύξηση του πληθυσμού. 

Η εφαρμογή των ανωτέρω τεχνικών απαιτεί σχετική μελισσοκομική εμπειρία. Καλόν είναι οι νέοι μελισσοκόμοι να την εφαρμόζουν σταδιακά με περίσκεψη. 
Τις ίδιες τεχνικές θα εφαρμόσουμε κι όταν επιδιώκουμε πρώιμη ανάπτυξη των μελισσιών για : 
Παραγωγή βασιλισσών 
«  σμηνών 
«  βασιλικού πολτού 
«  γύρης τον Απρίλιο. 
Εάν, αντιθέτως, ο στόχος μας εντοπίζεται σε καλοκαιρινούς και φθινοπωρινούς τρύγους μελιού, τότε, τον Φεβρουάριο δεν λαμβάνουμε κανένα μέτρο πρωίμισης της ανάπτυξης των μελισσιών, φροντίζουμε όμως για την μεταφορά τους σε περιοχές πλούσιες σε ανθοφορίες και την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία των διαφόρων ασθενειών.
ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ 
Ο Φεβρουάριος είναι κατάλληλος μήνας για την εφαρμογή ακαρεοκτόνων για τον έλεγχο της Βαρρόα. Τα θηλυκά ακάρεα που διαχείμασαν, πρέπει να καταπολεμηθούν για να μην έχουν την ευκαιρία να πολλαπλασιαστούν μέσα στο γόνο που συνεχώς αυξάνει. Προσοχή χρειάζεται στην δοσολογία των ακαρεοκτόνων. Υπερβολική δόση αφήνει υπολείμματα στο μέλι και στο κερί, υποθανατηφόρος δόση πιθανόν να δημιουργήσει ανθεκτικότητα στη Βαρρόα. 
 Η νοζεμίαση είναι στο μήνα της. Σε χρονιές με πολλές βροχές και υγρασίες παρατηρούνται σοβαρές απώλειες από την ύπουλη αυτή ασθένεια. Χρειάζεται συνεχώς επαγρύπνηση και προσοχή για παρουσία: λερωμένων καπακιών, πλαισίων και εισόδων κυψελών από περιττώματα μελισσών, διογκωμένες κοιλιές κλπ. Η αποστολή δειγμάτων για εξέταση σε κάποιο εργαστήριο, όταν παρατηρούνται τέτοια φαινόμενα, είναι επιβεβλημένη.
ΑΝΘΟΦΟΡΙΕΣ
Όπου καλλιεργείται η βερικοκιά, οι πρώιμες ποικιλίες της, είναι από τις σημαντικότερες ανθοφορίες για το δυνάμωμα των μελισσιών. Ανθίζουν τον Φεβρουάριο και προσφέρουν στις μέλισσες γύρη και νέκταρ. Η μεγάλη έκταση της καλλιέργειας, η πλούσια ανθοφορία, η σχετικά μεγάλη κλιμάκωση της ανθοφορίας (η εκμετάλλευση από τις μέλισσες μπορεί να συνεχισθεί και στο 1ο 15νθήμερο του Μαρτίου), έχουν καθιερώσει την βερικοκιά ή καϊσιά στην συνείδηση των μελισσοκόμων ως σπουδαίας νομής. Μόνο μειονέκτημα ο κίνδυνος των ψεκασμών.
Στα πρώιμα και παραθαλάσσια μέρη το ρείκι (δενδρώδης ερείκη) αρχίζει την άνθισή του από τα μέσα Φεβρουαρίου.
Στις νότιες νησιώτικες περιοχές της χώρας μας, η βλάστηση και οι ανθοφορίες είναι πιο προχωρημένες. Οι ασφόδελοι, η άγρια λεβάντα, οι λαψάνες, ο φλόμος, το δενδρολίβανο και πολλά άλλα, συνθέτουν την σχετικά πλούσια χλωρίδα του Φεβρουαρίου.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι, η ανθισμένη αμυγδαλιά, δεν λείπει από καμιά γωνιά της πατρίδας μας τον Φεβρουάριο.

Δημήτρης Τσέλλιος Γεωπόνος Αναπληρωτής Ερευνητής ΕΘΙΑΓΕ
Διευθυντής Ινστιτούτου Μελισσοκομίας

επικοινωνία periskepsis@gmail.com

επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook

18/1/22

Χρησιμοποίηση των αδύνατων μελισσιών για παραφυάδες

Πολλοί μελισσοκόμοι χρησιμοποιούν επωφελώς τα αδύνατα μελίσσια τους, από τα οποία δεν ελπίζουν να πάρουν σοδειά, για να αυξήσουν το μελισσοκομείο τους.
Σε ένα μελισσοκομείο, όσο καλά και αν επιβλέπεται, δεν μπορεί παρά να υπάρχουν και μερικά αδύνατα μελίσσια, τα οποία δεν προφταίνουν να αναπτυχθούν έγκαιρα για να αποδώσουν σοδειά.
Η αδυναμία των μελισσών αυτών οφείλεται ως επί τον πλείστον σε ανεπάρκεια της βασίλισσας.
Έχουμε λοιπόν κάθε συμφέρον να αντικαταστήσουμε τις ανεπιθύμητες αυτές βασίλισσες και συγχρόνως τα αδύνατα αυτά μελίσσια και ίσως να τα τριπλασιάσουμε, αν η ανθοφορία είναι ευνοϊκή και αν υπάρχει καιρός για την ανάπτυξη των παραφυάδων, που θα σχηματίσουμε από αυτά ,πριν το χειμώνα.
Ο συνήθης τρόπος είναι είναι ο εξής.... Αφήνουμε τα αδύνατα αυτά μελίσσια να δυναμώσουν και όταν φτάσουν 5-6 πλαίσια γόνου, εκλέγουμε μια άλλη δυνατή κυψέλη με καλή βασίλισσα, την οποία χρησιμοποιούμε για την παραγωγή βασιλικών κελιών. Δύο μέρες αφού γίνει η απομόνωση της δυνατής κυψέλης, προς δημιουργία βασιλικών κελιών, αφαιρούμε όλες τις βασίλισσες των αδύνατων μελισσιών. Οκτώ μέρες αργότερα, δηλαδή 10 συμπληρωμένες από την απομόνωση της δυνατής κυψέλης, χωρίζουμε τα ορφανά αδύνατα μελίσσια σε δύο, μεταφέροντας το ήμισυ του γόνου και κάτι περισσότερο του μισού πληθυσμού, σε νέα θέση, και δίνοντας από ένα εκλεκτό βασιλικό κελί στο κάθε τμήμα. Αν μας περισσεύουν κελιά,προτιμότερο είναι να δώσουμε από 2, για την περίπτωση που ένα από τα κελιά θα ήταν ελαττωματικό.
Σημειωτέον ότι οι αδύνατες αυτές κυψέλες μετά την απομόνωση δημιουργούν δικά τους βασιλικά κελιά, αυτά όμως αυτά όμως είναι κατά 2 μέρες καθυστερημένα των εκλεκτών βασιλικών κελιών, που δίνουμε σε αυτές, και επομένως οι βασίλισσες των εκλεκτών κελιών εκκολάπτονται πρώτα και καταστρέφουν τα ανεπιθύμητα κελιά. Για κάθε ενδεχόμενο όμως και ο μελισσοκόμος έχει καιρό διαθέσιμο, καλό είναι να καταστρέψει ο ίδιος τα κελιά των αδύνατων κυψελών, πριν δώσει σε αυτές τα εκλεκτά κελιά.
Εάν οι χωρισμοί αυτοί γίνουν με 3 πλαίσια γόνου και έγκαιρα, τότε και τα δύο τμήματα μπορούν να αναπτυχθούν σε πρώτης τάξεως κυψέλες, με νέες και γεμάτες σφρίγος βασίλισσες, οι οποίες υπόσχονται πολλά για τον επόμενο χρόνο.
Μπορούμε όμως,αν θέλουμε και αν η εποχή δεν έχει προχωρήσει πολύ, να σχηματίσουμε 3 παραφυάδες των 2 πλαισίων γόνου από την κάθε αδύνατη κυψέλη. Σε αυτή την περίπτωση όμως θα χρειαστεί να βοηθήσουμε τις παραφυάδες αυτές με τροφοδότηση, διαφορετικά ενδέχεται να μην προφτάσουν να ανδρωθούν πριν το χειμώνα.

επικοινωνία periskepsis@gmail.com
επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook

15/1/22

Νεκρές μέλισσες στην είσοδο της κυψέλης

Η παρουσία νεκρών μελισσών μπροστά στην κυψέλη κατά τη διάρκεια του χειμώνα, το πιθανότερο είναι να οφείλεται σε γηρασμένους πληθυσμούς που απομακρύνονται από το μελίσσι όταν πεθάνουν εντός της κυψέλης. Η δραστηριότητα αυτή είναι πιο έντονη σε ημέρες με υψηλότερες θερμοκρασίες. Οι μέλισσες δεν «ξεγελιούνται» για να πετάξουν και να πεθάνουν από το κρύο. Μόνη εξαίρεση μπορεί να αποτελέσει η παρουσία χιονιού στην οποία όταν ανοιχτούν οι είσοδοι των μελισσιών, η παρουσία του έντονου φωτός από την αντανάκλαση ωθεί ορισμένες μέλισσες εκτός κυψέλης με αποτέλεσμα την απώλειά τους από το κρύο. Για το λόγο αυτό δεν προτείνεται η απομάκρυνση του χιονιού από την είσοδο. Κρατήστε τα κηρόπανα επάνω από το μελίσσι μέχρι να έρθει για τα καλά η άνοιξη. Αποτελεί καλή μόνωση και περιορίζει την κατανάλωση τροφών εξασφαλίζοντας περισσότερες πιθανότητες για επιτυχημένο ξεχειμώνιασμα. 
επικοινωνία:periskepsis@gmail.com 
επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook

13/1/22

Η χρησιμότητα της δεύτερης εισόδου στην κυψέλη

Απαντήσεις σε πολλά μελισσοκομικά θέματα δίδονται η απο την εμπειρία παλιών μελισσοκόμων η απο τα αποτελέσματα ερευνών-πειραμάτων.Στην προκειμένη περίπτωση εχουμε στοιχεία τόσο απο εμπειρίες μελισσοκόμων οσο και απο αποτελέσματα ερευνών.
Οπως αναφέρεται σε κείμενο της Σ.Γούναρη,παλαιότερα στις παλιές κυψέλες τα καπάκια δεν εφάρμοζαν σωστά και  υπήρχαν μικρά ανοίγματα που δεν φαίνονταν με την πρώτη ματιά.
Παρατηρούσαν τότε οι μελισσοκόμοι οτι οι μέλισες κατα την περίοδο της πρώιμης άνοιξης προτιμούσαν αυτές τις χαραμάδες αντί για την κανονική είσοδο της κυψέλης.Αυτο συμβαίνει γιατί οι μέλισσες συγκεντρώνονται στο πιο ζεστό  σημείο της κυψέλης και προτιμούν απο εκεί να βγούν εξω απο την κυψέλη για τις ανάγκες τους χωρίς να καταναλώνουν περισσότερη ενέργεια.Είναι χαρακτηριστικά τα στοιχεία που μας δίνει ο παρακάτω πίνακας σχετικής έρευνας.Απο την διάταξη της κυψέλης βλέπουμε οτι κυκλοφορεί περισσότερο ο αέρας παρασύροντας την υγρασία με αποτέλεσμα το μελίσσι να ταλαιπωρείται λιγότερο,να αναπτύσσεται πιο εντονα την άνοιξη και να ελέγχονται αποτελεσματικά τα σπόρια της νοζεμίασης.
Παρατηρούμε στα δεδομένα οτι οι περιπτώσεις 1 και 4 που οι κυψέλες εχουν διπλή είσοδο στην μπροστινη πλευρά της κυψέλης οτι παρουσιάζουν τα καλίτερα στατιστικά στοιχεία.Θα διαπιστώσουμε οτι τα μελίσσια των οποίων οι κυψέλες εχουν δύο εισόδους εχουν βελτιωμένες αποδόσεις στο μέλλον και σε μέλι.
Το εργαστήριο μελισσοκομίας του ΑΠΘ (ερώτηση 95)μας δίνει διάφορες εκδοχές για δεύτερη είσοδο με σχετικές φωτογραφίες οπως ακολουθούν.
Στην περίπτωση αυτή ο μελισσοκόμος εχει ανοίξει μικρή τρύπα και εχει προσαρμόσει ενα κομμάτι ξύλου που λειτουργεί σαν σανίδα πτήσης και κλείνει την οπή κατα την μεταφορά της κυψέλης.
Ενας άλλος τρόπος είναι η χρήση πλαισίου ανάμεσα στους ορόφους με μια μικρή είσοδο.Αυτό τον τρόπο εχω χρησιμοποιήσει και εγώ και διαπίστωσα μεγάλη διαφορά στην απόδοση του μελισσιού.
Τέλος η πιο αμεση και εύκολη λύση είναι η τοποθέτηση μιας μικρής πέτρας μεταξύ των ορόφων ωστε να δημιουργείται άνοιγμα για τις μέλισσες.Σε αυτή την λογική μπορεί να ενταχθεί η κίνηση καποιων παλιών μελισσοκόμων που μετακινούσαν λίγο τον επάνω όροφο ωστε να δημιουργηθεί μια μικρή χαραμάδα για να μπαινοβγαίνουν οι μέλισσες.

επικοινωνία periskepsis@gmail.com
επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook









11/1/22

Η χρήση του καπνού στα μελίσσια

Η χρήση του καπνού στην μελισσοκομία ως μέσο για την καταστολή της επιθετικότητας των μελισσών εχει προϊστορία τουλάχιστον 8.000 χρόνων.Με την χρήση του καπνού επιτυγχάνουμε την εξουδετέρωση της φερομόνης συναγερμού που εκκρίνουν οι εργάτριες φύλακες ωστε να ειδοποιήσουν την κυψέλη για επερχόμενο κίνδυνο.Κάποιοι άλλοι ισχυρίζονται οτι ο καπνός επηρρεάζει το νευρικό σύστημα των μελισσών με συνέπεια την καταστολή τους και έτσι δίνεται η δυνατότητα στον μελισσοκόμο να προχωρήσει ανεμπόδιστος στους χειρισμούς που εχει σχεδιάσει να κάνει στο μελίσσι.
Πρέπει να τονίσουμε οτι μπορεί ισως να εξουδετερώνονται οι φερομόνες συναγερμού ομως με το κάπνισμα το μελίσσι εισέρχεται σε μια άλλη κατάσταση κατα την οποία  θεωρεί οτι υπάρχει φωτιά και οι μέλισσες καταναλώνουν τροφές ενόψει ενδεχόμενης φυγής ωστε να μπορούν κυρίως να χτίσουν κηρήθρες στην νεα τοποθεσία που θα βρεθούν.Το μελίσσι τότε αποδιοργανώνεται απο τις μέχρι τότε διαδικασίες που ακολουθούσε και αυτό μπορεί να διαρκέσει για πολλή ώρα.Ειναι προφανές οτι το δυνατό και επίμονο κάπνισμα επιτείνει την ανησυχία και τον πανικό των μελισσών και εχει ανεπιθύμητα αποτελέσματα.
Πιο κάτω παραθέτω τα πιο συχνά λάθη που κάνουμε με την χρήση του καπνού.
  • Κάποιοι καίνε τις μέλισσες με τον καυτό καπνό που βγάζει το καπνιστήρι τους.Για τον λόγο αυτό στο πάνω μέρος του υλικού που θα κάψουμε πρέπει να τοποθετήσουμε χλωρά φύλλα απο κυπαρίσσι τα οποία θα ψυχράνουν τον καπνό που εξέρχεται.Ορισμένοι χρησιμοποιούν χλωρά φύλλα απο ευκάλυπτο και για την καταπολέμηση της Βαρρόα.
  •  Κάποιοι χρησιμοποιούν πάρα πολύ καπνό προκαλώντας πανικό στις μέλισσες αντί απλά να εξουδετερώσουν τις φερομόνες.Ενα κάπνισμα στην είσοδο είναι αρκετό.Αλλο ένα κάπνισμα στην κορυφή των πλαισίων εαν δείχνουν ανήσυχες είναι αρκετό.
  • Κάποιοι δεν χρησιμοποιούν καθόλου καπνό για να μην προκαλέσουν τις μέλισσες πιθανώς για κάποιον απο του πιο πάνω λόγους.
  • Κάποιοι φυσούν με καπνό και ανοίγουν αμέσως την κυψέλη.Εαν περιμένουμε για λίγο η αντίδραση θα είναι διαφορετική.Γι'αυτό εαν κάποιες φορές δεν έχουμε πολλή δουλειά να κάνουμε σε κάποιες κυψέλες είναι προτιμότερο να καπνίσουμε την επόμενη κυψέλη και να επανέλθουμε στην προηγούμενη.
  • Πολλοί δεν θέλουν να καπνίσουν τις μέλισσες διότι θεωρούν οτι αυτό τους κάνει κακό και το θεωρούν αφύσικο.Πρέπει να επισημάνω οτι είναι ο μόνος τρόπος για να ηρεμήσουν οι μέλισσες και οπως προαναφέρθηκε αυτό γίνεται εδω και τουλάχιστον 8.000 χρόνια πρίν χωρίς να επιβαρύνει τις μέλισσες.
  • Πρέπει να λάβουμε υπ'οψιν οτι με τον πολύ καπνό εξουδετερώνονται και οι φερομόνες της βασίλισσας και αυτό εχει συνέπειες στην συνοχή του μελισσιού.
Πρέπει να σας υπενθυμίσω οτι σε κάποιες περιπτώσεις οπως εχουμε πει σε άλλες αναρτήσεις χρησιμοποιούμε σπρέϋ νερού.
  1. Οταν τρυγάμε ανοικτά μέλια για να μην μυρίζει το μέλι καπνίλα διαβρέχουμε τις μέλισσες με νερό
  2. Οταν αντιμετωπίζουμε ενα επιθετικό μελίσσι το ραντίζουμε με νερό ωστε να βαρύνουν τα φτερά τους και να μην μπορούν να πετάξουν εύκολα.
Οσον αφορά το κάπνισμα των μελισσιών υπάρχει σχετική διάταξη που προβλέπει  πως πρέπει να γίνεται κυρίως τους καλοκαιρινούς μήνες.

Το κάπνισμα κυψελών που είναι μέσα σε δάση και δασικές εκτάσεις και σε απόσταση

μικρότερη των 300 μέτρων από τις παρυφές των δασών επιτρέπεται μόνον εφόσον :

α.- Γίνει αποψίλωση της βλάστησης του χώρου εγκατάστασης των κυψελών και σε απόσταση τουλάχιστον 5 μέτρων γύρω από τις κυψέλες.

β.- Η ελάχιστη απόσταση του χώρου εγκατάστασης των κυψελών από τα δένδρα και θάμνους είναι τουλάχιστον 10 μέτρων.

γ.- Στον χώρο των κυψελών διατηρείται ικανή ποσότητα νερού (τουλάχιστον 200 λίτρα νερού).

δ.- Στις κυψέλες και σε εμφανή σημείο αναγράφεται το ονοματεπώνυμο, η διεύθυνση και το τηλέφωνο του ιδιοκτήτη.

Ειδικά κατά την αντιπυρική περίοδο επιτρέπεται το κάπνισμα κυψελών μόνο μέχρι τη 12η μεσημβρινή και εφόσον ο δείκτης επικινδυνότητας της περιοχής είναι 1 (μικρή) ή 2 (μέση).

επικοινωνία periskepsis@gmail.com 


επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook

8/1/22

Συνταγές θεραπείας με μέλι

  



Εκτός από τον συνδυασμό του μελιού με την κανέλα, ακολουθούν και μερικές χρήσιμες συνταγές με το μέλι (άβραστο) την γύρη και τον βασιλικό πολτό.
α) Το μέλι για την καρδιά:
— Σ’ ένα κιλό μέλι θα στίψουμε 3 κιλά λεμόνια. Θα τ’ αφήσουμε να πάρουν ζύμωση 3 μέρες. Από το μείγμα αυτό θα παίρνουμε κάθε πρωί ένα κουτάλι σούπας.
— Μείγμα νερού, γύρης και μελιού. Θα τ’ αφήσουμε να πάρει λίγη ζύμωση και θα παίρνουμε ένα κουτάλι σούπας την μέρα.
Επίσης οι καρδιακοί θα βρουν ωφέλεια αν παίρνουν ένα ποτήρι ζεστό νερό ανακατεμένο με μέλι, προτού κοιμηθούν το βράδυ.
β) Το μέλι για την αναιμία:
— Σε 3 κιλά αλεσμένα λεμόνια ανακατεύουμε ένα κιλό μέλι και 10 φρέσκα αυγά. Βάζουμε τ’ αυγά μέσα στον πολτό των λεμονιών και του μελιού, χωρίς να τα σπάσουμε. Κλείνουμε καλά το δοχείο και μετά από 15 μέρες, αφού θα έχουν διαλυθεί τ’ αυγά μαζί με τα τσόφλια τους, παίρνουμε ένα κουταλάκι του καφέ από αυτό το σίγμα κάθε πρωί νηστικοί.
γ) Μέλι και έλκος:
— Μέσα σε χλιαρό νερό ανακατεύουμε το μέλι και 2 ως 3 ώρες μετά το φαγητό, το πίνουμε.
δ) Το μέλι για τις παθήσεις των ματιών:
— Για την θεραπεία ερπητικών παθήσεων των ματιών, συνιστάται να στάζουμε 1-2 σταγόνες μέλι, 3 φορές την ημέρα μέσα στο μάτι.
ε) Μέλι και βήχας:
— Στίβουμε ένα λεμόνι μέσα σ’ ένα κρασοπότηρο. Προσθέτουμε δυο κουταλάκια του γλυκού γλυκερίνη και αρκετό μέλι. Το μείγμα πρέπει ν’ ανακατευτεί καλά. Από αυτό το σιρόπι παίρνουμε κάθε πρωί ένα κουταλάκι, νηστικοί, μετά το μεσημεριανό φαγητό, το απόγευμα και το βράδυ πριν κοιμηθούμε.
Χώρια όμως από αυτές τις λίγες συνταγές, αποδεδειγμένα το μέλι συνιστάται για πάρα πολλές παθήσεις όπως: για την θεραπεία των πληγών και εγκαυμάτων, για την θεραπεία του συκωτιού, για τις ασθένειες των νεφρών, για εντερικά προβλήματα και για τον διαβήτη. Κι όλες αυτές οι θεραπευτικές ικανότητες του μελιού οφείλονται στην γλυκόζη που περιέχει, στα μεταλλικά άλατα, τα οργανικά οξέα και άλλες απαραίτητες για τον οργανικό ουσίες.
Δεν είναι όμως μόνο το άβραστο μέλι που δίνει τόσο μεγάλη ωφέλεια στον οργανισμό. Είναι και η γύρη που θεωρείται μια πολύ πλούσια τροφή και μάλιστα μπορούμε να πούμε πως είναι και η πιο πλούσια στην φύση. Κι αυτό γιατί περιέχει διάφορα στοιχεία που ή συμπληρώνουν τα στοιχεία που λείπουν από τον οργανισμό, ή βοηθούν τις χημικές μεταβολές που γίνονται μετά από κάθε γεύμα. Έτσι η γύρη συνιστάται για πολλές παθήσεις όπως: εντερικές διαταραχές, εγκεφαλικές διαταραχές, διαβήτη, προστάτη, ασθένεια του Πάρκινσον και συκώτι. Ο βασιλικός πολτός περιέχει με την σειρά του πολυάριθμες φαρμακευτικές ουσίες και είναι αποτελεσματικός για τις ασθένειες της καρδιάς, του νευρικού συστήματος, του συκωτιού, του ζαχαροδιαβήτη και των ρευματικών, στα καχεκτικά και πρόωρα παιδιά, στην σεξουαλικότητα και στην αναιμία κυρίως την γεροντική.

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com
επισκεφθείτε τη σελίδα μας στο facebook 

6/1/22

Η τροφοδότηση των μελισσιών

Η ισορροπημένη διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του μελισσιού αλλά και στην ανθεκτικότητα των μελισσών σε διάφορες ασθένειες.Επομένως η αναπλήρωση της τροφής που λέιπει ειναι αποφασιστικης σημασίας.
Πολλές φορές οι μέλισσες εξαντλούν τα αποθέματα τροφής μέσα στην κυψέλη γρήγορα η για κάποιο αλλο λόγο δεν είναι σε θέση να αποθηκεύσουν πολλή τροφή μέσα στην κυψέλη.Και στις δύο περιπτώσεις το μελίσσι θα δυσκολευθεί να επιζήσει ,εαν δεν κάνουμε τροφοδότηση.Μπορεί κατα την  διάρκεια μελιτοφορίας το μελίσσι να συλλέγει νέκταρ και γύρη κάθε μέρα ,αλλά οι ποσότητες αυτές να μην είναι πολύ μεγάλες και οταν συμβεί κάποια κακοκαιρία για μερικές μέρες,τότε το μελίσσι κινδυνεύει να πεθάνει απο την πείνα,επειδή συγχρόνως εκτρέφει και πολύ γόνο.
Οι μέλισσες πρέπει να τροφοδοτούνται για τους παρακάτω λόγους
  1. Οταν δεν υπάρχει μέλι η γύρη διαθέσιμη μέσα στην κυψέλη,για να διεγείρουμε τις μέλισσες ωστε να εκθρέψουν γόνο και αυτό συμβαίνει κυρίως αργά το χειμώνα η νωρίς την άνοιξη.
  2. Οταν το μελίσσι κινδυνεύει να πεθάνει απο την πείνα.
  3. Οταν κάνουμε θεραπεία μιας ασθένειας και είμαστε υποχρεωμένοι να δώσουμε το φάρμακο μέσα στην τροφή.
  4. Οταν τοποθετούμε ενα καινούργιο σμήνος μέσα σε μια κυψέλη και πρέπει να το βοηθήσουμε να χτίσει κηρηθρες και να εκθρέψει γόνο.
  5. Οταν σε ενα μελίσσι δίνουμε πολλά πλαίσια με φύλλα κηρήθρας και θέλουμε να χτιστούν αυτές οι κηρήθρες γρήγορα.
  6. Οταν κάνουμε εισαγωγή βασίλισσας μέσα σε ενα μελίσσι.
  7. Οταν κάνουμε βασιλοτροφία και κατα την διάρκεια της περιόδου αυτής δεν υπάρχει μελιτοφορία.
Η εξάντληση των αποθεμάτων τροφής μέσα στην κυψέλη μπορεί να συμβεί με εναν απο τους παρακάτω τρόπους.
  1. Οταν ο μελισσοκόμος αφαιρεί πολύ περισσότερο μέλι απο οσο πρέπει κατα την διάρκεια του φθινοπώρου.
  2. Οταν το μελίσσι εκτρέφει πολύ γόνο και είναι υποχρεωμένο να καταναλώνει πολύ μέλι και για την εκτροφή του γόνου αλλά και για την παραγωγή θερμότητας για την διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας στον χώρο της γονοφωλιάς.
  3. Οταν εχουμε τα μελίσσια μας δυνατά,έτοιμα για ανθοφορία και τύχει η ανθοφορία αυτή να μην δώσει μέλι,τοτε τα μελίσσια επειδή δεν μαζεύουν πολύ νεκταρ,κινδυνεύουν να πεθάνουν απο την πείνα.
Οταν τα μελίσσια δεν εχουν τροφή κινδυνεύουν απο λιμοκτονία.Για το λόγο αυτό θα πρέπει ο μελισσοκόμος να κάνει τροφοδότηση για να μπορέσει και να σώσει τα μελίσσια,αλλά και να τα βοηθήσει να αναπτυχθούν γρήγορα.Υπάρχουν πολλοί τρόποι να τροφοδοτήσουμε τις μέλισσες και οι τροφές που χρησιμοποιούνται ειναι κρυσταλλική ζάχαρη ,σιρόπι ,ζαχαροζύμαρο,μέλι,γύρη η υποκατάστατο γύρης.
Α.Τροφοδότηση με σιρόπι. 
Η αναλογία η πυκνότητα του σιροπιού αλλάζει ανάλογα με την εποχή
  1. Για τροφοδότηση την άνοιξη χρησιμοποιούμε σιρόπι με αναλογία 1προς1 δηλαδή 1kg νερό πρός 1kg ζάχαρη.
  2. Για φθινοπωρινή τροφοδότηση χρησιμοποιούμε 2kg ζάχαρη προς 1kg νερό(αναλογία 2 προς 1).
  3. Για την διεγερτική τροφοδότηση χρησιμοποιούμε 1kg ζάχαρη προς 2kg νερό(αναλογία 1 προς 2).Κατά την διεγερτική τροφοδότηση οι ποσότητες σιροπιού που δίνουμε στο μελίσσι ειναι μικρές και συχνές.Για να παρασκευάσουμε το σιρόπι ,χρησιμοποιούμε πάντοτε ζάχαρη κρυσταλλική.Θα πρέπει να αποφεύγουμε γλυκαντικές ουσίες αγνώστου προέλευσης η και ουσίες οπως ειναι οι μελάσσες και οι γλυκόζες.
Για την παρασκευή του σιροπιού μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε νερό της βρύσης,θερμοκρασίας δηλαδή δωματίου η ζεστό νερό,μέσα στο οποίο διαλύουμε την ζάχαρη.Ποτέ δεν πρέπει να βράζουμε σε φωτιά το σιρόπι,γιατί μπορεί να καραμελοποιηθεί και να έχουμε απώλειες μελισσών κατά την διάρκεια της τροφοδότησης.
Β.Τροφοδότηση με κηρήθρες μελιού.
Είναι ο πιο εύκολος και γρήγορος τρόπος,για να τροφοδοτήσουμε τα μελίσσια μας,οταν εχουν αμεση ανάγκη τροφής.Πολλοί μελισσοκόμοι αποθηκεύουν αρκετές κηρήθρες με μέλι,για να τις έχουν σε ώρα ανάγκης,κυρίως νωρίς την άνοιξη.Για να πάρουν το μέλι πιο εύκολα οι μέλισσες,απολεπίζουμε με ενα πηρούνι τα σφραγισμένα κελιά.Προσέχουμε οι κηρήθρες μελιού να προέρχονται απο υγιή μελίσσια.
Γ.Τροφοδότηση με ρευστό μέλι.
Δεν συνιστάται ο τρόπος αυτός τροφοδότησης,γιατί μπορεί να προκληθεί λεηλασία.Ενας άλλος κίνδυνος που υπάρχει ειναι η μετάδοση ασθενειών μέσα στο μελίσσι.Μέλια τα οποία είναι άγνωστης προέλευσης μπορεί να περιέχουν σπόρια σηψηγονιών(αμερικανικής η ευρωπαϊκής)η σπόρια ασκοσφαίρωσης. Οταν τροφοδοτούνται ξυνισμένα μέλια μπορεί να προκαλέσουν στις μέλισσες δυσεντερία.
Δ.Τροφοδότηση με ζαχαροζύμαρο.
Το ζαχαροζύμαρο παρασκευάζεται με την ανάμιξη μελιού με άχνη ζάχαρη.Το τελικό προϊόν είναι ένα σφιχτό ζυμάρι που τοποθετείται στους κηρηθροφορείς ακριβώς πάνω απο την γονοφωλιά.Με κρύο καιρό προτιμούμε την τροφοδότηση με ζαχαροζύμαρο το οποίο τοποθετούμε πάνω απο την μελισσόσφαιρα.Κατά την ανάμιξη μπορούμε να αντικαταστήσουμε κάποια ποσότητα μελιού με νερό.Επίσης μπορούμε να αναμίξουμε διάφορα φάρμακα,οπως μυκοστατικά για την ασκοσφαίρωση η αντιβιοτικό για την πρόληψη η καταπολέμηση της νοζεμίασης.
Ε.Τροφοδότηση με αντικατάστατο η υποκατάστατο γύρης.
Οταν υπάρχει έλλειψη γύρης,τότε ο μελισσοκόμος πρέπει να τροφοδοτεί τα μελίσσια του με φυσική γύρη που έχει συλλέξει η με αντικατάστατα η υποκατάστατα γύρης.Η φυσική γύρη μπορεί να δοθεί στα μελίσσια μέσα στην κηρήθρα,οπως την αποθηκεύουν οι μέλισσες η με την μορφή γυρεόπιττας.Κηρήθρες με γύρη εφοδιαζόμαστε απο δυνατά και υγιή μελίσσια μπορούμε όμως να συλλέξουμε φυσική γύρη με την βοήθεια γυρεοπαγίδων που τις τοποθετούμε σε δυνατά υγιή μελίσσια κατα την διάρκεια ανθοφορίας.Αντικατάστατο γύρης είναι κάθε πρωτεϊνούχο υλικό που μπορεί να τροφοδοτηθεί στις μέλισσες ,δεν περιέχει γύρη και αντικαθιστά την φυσική γύρη.Υποκατάστατο είναι κάθε αντικατάστατο γύρης που περιέχει ομως και ενα ποσοστό φυσικής γύρης.Το αντικατάστατο η υποκατάστατο γύρης δίδεται στα μελίσσια με την μορφή πίτας.Η πίτα πρέπει να τοποθετείται  στους κηρηθροφορείς ακριβώς πάνω απο την περιοχή του γόνου.

Πασχάλης Χαριζάνης
Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

επικοινωνία periskepsis@gmail.com
επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook