Αντιμετώπιση "επιθετικού" μελισσιού

    

Εχει τύχει σε όλους σχεδόν τους μελισσοκόμους να βρεθούν αντιμέτωποι με κάποιο επιθετικό μελίσσι παρά την προσεκτική επιθεώρηση που ακολουθούν χωρίς να προκαλούν με οποιονδήποτε δυνατό τρόπο το μελίσσι αυτό.

Ακολουθεί επιδρομή μελισσών με κάθε δυνατό τρόπο στην μάσκα στα χέρια στα πόδια κάτω απο παντελόνια με συνέπεια ο μελισσοκόμος να αδυνατεί να προχωρήσει στην επιθεώρηση του συγκεκριμένου μελισσιού.
Κάποιες φορές συμβαίνει ένα μελίσσι να είναι υπερβολικά αμυντικό οχι απο ενέργειες του μελισσοκόμου αλλά απο γενετική προδιάθεση.
Θελω να επισημάνω οτι κάποιοι μελισσοκόμοι θεωρούν οτι ο όρος "επιθετικό" μελίσσι είναι άδικος για την μέλισσα που είναι ενα φύσει αμυντικό πλάσμα.Μάλιστα το κέντρισμα της θεωρείται το έσχατο μέσο άμυνάς της.

Πώς πρέπει να αντιμετωπίσουμε ένα τέτοιο μελίσσι στην πράξη θα δούμε πιο κάτω.Η μακροπρόθεσμη λύση στο πρόβλημά μας είναι η αλλαγή βασίλισσας του επιθετικού μελισσιού.Η αλλαγή βασίλισσας συμβάλλει στην αλλαγή συμπεριφοράς της κυψέλης με διάφορους τρόπους.Η νεα βασίλισσα εισάγει νέα γονίδια στην κυψέλη και οι νέες εργάτριες που θα εκκολαφθούν θα είναι πιο ήρεμες και θα αντικαταστήσουν τις επιθετικές.Το πιο σημαντικό με την αλλαγή της βασίλισσας είναι οτι θα αλλάξει η προδιάθεση του σμήνους απο αμυντική που ενισχύει την επιθετικότητα σε επιβίωσης με πιο ήρεμες μέλισσες.

Θα πρέπει να μην βιαζόμαστε στις ενέργειές μας και να ενεργούμε κατα στάδια οπως θα δούμε πιο κάτω.

Πρώτη μέθοδος

1η ημέρα-μετακινείται το επιθετικό μελίσσι 3 μέτρα  και στην θέση του τοποθετείται ενα κυψελίδιο σύζευξης,με νεαρή βασίλισσα που οι φερομόνες της μειώνουν την επιθετικότητα των συλλεκτριών μελισσών που θα μετακινηθούν από το επιθετικό μελίσσι στο κυψελίδιο.

3η ημέρα-θανατώνεται η βασίλισσα του επιθετικού μελισσιού.
4η ημέρα-το μελίσσι μετακινείται στην αρχική του θέση και συνενώνεται με το κυψελίδιο σύζευξης με την μέθοδο της εφημερίδας.

Δεύτερη μέθοδος

Αφήνουμε μια άδεια κυψέλη στην θέση του επιθετικού μελισσιού αφού το μετακινήσουμε μερικά μέτρα  πιο πέρα η οποία θα συγκεντρώσει ολες τις επιθετικές εργάτριες και στην συνέχεια με την μέθοδο της εφημερίδας συνενώνουμε αυτή την κυψέλη με μια υπάρχουσα η με μια παραφυάδα ώστε να ενσωματώσουμε το πιο επιθετικό κομμάτι της αρχικής σε μια πιο ήρεμη κυψέλη.

Αυτές οι μέθοδοι είναι μακροπρόθεσμες όμως υπάρχουν λόγοι για τους οποίους πρέπει οπωσδήποτε να επιθεωρήσουμε το επιθετικό μελίσσι διότι θα μπορούσε η επιθετικότητά του  να οφείλεται σε επερχόμενη σμηνουργία.

• μετακινούμε την κυψέλη μερικά μέτρα πιο πέρα και στην θέση της τοποθετούμε μια άδεια κυψέλη και επιστρέφουμε αργότερα για επιθεώρηση όταν σχεδόν όλες οι συλλέκτριες έχουν συγκεντρωθεί στην άδεια κυψέλη και δεν μπορούν να μας ενοχλήσουν.Δεν προβαίνουμε σε καμία συνένωση και όταν τελειώσουμε επαναφέρουμε την αρχική κυψέλη στην θέση της.
• ψεκάζουμε τις μέλισσες με νερό αντί να χρησιμοποιήσουμε καπνό ώστε να βαρύνουν τα φτερά τους και να μην μπορούν εύκολα να πετάξουν.Αυτή την τεχνική την χρησιμοποιούμε και στον τρύγο για να μην μυρίζει το μέλι καπνό.
• ψεκάζουμε τις μέλισσες με σιρόπι ζάχαρης 1 προς 1 αντί του καπνίσματος. 
• τους ψεκασμούς καλό είναι να τους δοκιμάσουμε σε μια φυσιολογική κυψέλη πρώτα. 

Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι οι μέλισσες παραιτούνται από τα κεντρίσματα όταν μυρίζουν λουλούδια και κυρίως λεβάντα.Ισως θα μπορούσαμε να ψεκάσουμε τις μέλισσες με νερό εμπλουτισμένο με άρωμα λεβάντας 

επικοινωνία periskepsis@gmail.com

επισκεφθείτε μας στο facebook 

Διαχείριση της γονοφωλιάς νωρίς την Άνοιξη

    

Το μελίσσι από ένστικτο κάνει κάποιες ενέργειες που σκοπό έχουν την επιβίωσή του και την διαιώνιση του είδους. Ετσι όταν το μελίσσι βρει άφθονη τροφή επειδή θέλει να εξασφαλίσει το μέλλον του , αρχίζει να την αποθηκεύει όπου βρει. Ετσι σε μια τέτοια περίπτωση οι μέλισσες μπλοκάρουν την βασίλισσα , δεν την αφήνουν να γεννήσει ώστε να χρησιμοποιήσουν τα κελιά για την αποθήκευση του μελιού. Αυτό λοιπόν έχει σαν αποτέλεσμα την μείωση των γεννήσεων και την σταδιακή αποδυνάμωση του μελισσιού. Παράλληλα ενεργοποιείτε εκείνος ο μηχανισμός λόγω έλλειψης χώρου (ειδικά όταν η βασίλισσα είναι παλιά)που προστάζει για σμηνουργία Οταν λέμε γονοφωλιά εννοούμε τον χώρο που η βασίλισσα γεννάει τα αυγά. Είναι πολύ σημαντικό ο χώρος αυτός να αποτελείτε από ΚΑΛΟΧΤΙΣΜΕΝΕΣ κερήθρες , χωρίς μέλια , γύρες ή άλλα εμπόδια. Κάποιοι μελισσοκόμοι το αποκαλούν ανακάτεμα και κάποιοι άλλοι καθάρισμα. Η τεχνική είναι απλή: ανάμεσα σε δύο πλαίσια που η βασίλισσα έχει γεννήσει τοποθετούμε ένα ΚΑΛΟΧΤΙΣΜΕΝΟ άδειο πλαίσιο .Το ποιο πιθανό αν ο καιρός είναι κατάλληλος , είναι σε 2-3 μέρες αυτό το πλαίσιο να γεμίσει γόνο. Προσοχή , οι προμήθειες παραμένουν στην άκρη της φωλιάς , και αν το μελίσσι δεν είναι δυνατό ανοίγουμε τόσα πλαίσια ώστε να μπορεί να σκεπάσει τον γόνο. Σε περίπτωση που ανοίξουμε την γονοφωλιά πέραν του δέοντος , με μια μικρή πτώση της θερμοκρασίας ο ακριανός γόνος ίσως μείνει εκτεθειμένος σε χαμηλές θερμοκρασίες και τότε... Σε περίπτωση έλλειψης χτισμένων κηρήθρων , αν το μελίσσι είναι δυνατό και οι προμήθειες αρκετές και η εποχή κατάλληλη , τότε τοποθετούμε το άχτιστο στην μέση της φωλιάς και αυτό μόλις χτιστεί γεμίζει γόνο. Αν δεν συντρέχουν οι άνω προϋποθέσεις τότε το άχτιστο είναι φρόνιμο να μπεί μετά το τελευταίο πλαίσιο γόνου. Αν τοποθετηθεί στην μέση είναι πολύ πιθανό να αργήσει να χτιστεί , η φωλιά να κοπεί στα δύο και η βασίλισσα να γεννάει από την μια πλευρά.

Αυτή η μέθοδος , ενδείκνυται όταν επιδιώκουμε γρήγορη ανάπτυξη του μελισσιού ειδικά την άνοιξη. Πολλοί μελισσοκόμοι θεωρούν ότι το μελίσσι ξέρει τι και πότε πρέπει να το κάνει. Θεωρώ όμως ότι αυτό είναι λάθος διότι το μελίσσι κάνει από μόνο του οτι κάνει , με βάση τις δικές του ανάγκες . Σε καμία των περιπτώσεων δεν λαμβάνει υπόψιν του τις δικές μας ανάγκες για μέλι. Ετσι η παρέμβασή μας θεωρώ οτι είναι απαραίτητη.

Αν το μελίσσι δεκαρίσει τότε ανεβάζουμε 1-2 γόνους , κατά το πλείστον κλειστούς , στο πάνω πάτωμα και κατεβάζουμε κάτω χτισμένα ή άχτιστα τελάρα σύμφωνα με τα όσα ειπώθηκαν ποιο πάνω. Καλό είναι η βασίλισσα να μείνει στο κάτω πάτωμα και να συνεχίσει εκεί την γέννα της.

Μερικές φορές αν οι συνθήκες το ευνοήσουν , μπορεί ακόμη και ένα δυνατό μελίσσι να μην χτίσει σύντομα την άχτιστη κερήθρα στην μέση της γονοφωλιάς , με αποτέλεσμα το μελίσσι να σμηνουργήσει λόγω έλειψης χώρου. Αυτό μπορεί να συμβεί ιδιαίτερα αν η μάνα είναι παλιά και νωχελική. Μια δραστήρια και νέα μάνα κάνει την κυψέλη άνω κάτω.

Σε δύο σημεία της αναφοράς μου θα είδατε ΕΝΤΟΝΑ γράμματα . Είναι πολύ σημαντικό οι κερήθρες να είναι χτισμένες καλά , χωρίς πολλά κηφηνοκέλια , στραβομένες , ρηχές ή ατελώς χτισμένες. Μια κακοχτσμένη κερήθρα είναι ΦΡΑΓΜΑ για την βασίλισσα.

Γιάννης Κόλλιας

Μελισσότοπος

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

Ενέργειες για ανάπτυξη των μελισσιών την Άνοιξη

 

  

Α. 1. Τα μελίσσια φροντίζουν να αποκτήσουν τη μέγιστη ανάπτυξη, τότε ακριβώς που θα αρχίσει η κύρια ανθοφορία και  αυτό πρέπει να το ξέρει και ο μελισσοκόμος , για να τα συνδράμει με δικές  του προσπάθειες,ανάλογα  με τις μελισσοκομικές γνώσεις που έχει αποκτήσει και με αυτές που αναφέρουμε στη συνέχεια:

2. Η εξίσωση του δυναμικού στα μελίσσια είναι πρώτιστη επιδίωξη για το μελισσοκόμο ,αφού τα ισοδύναμα μελίσσια θα απλουστεύσουν το πρόγραμμα της διαχείρισής τους ,έχοντας τις ίδιες ανάγκες.

3. Τα δυνατά μελίσσια γίνονται: α) με πολύ πληθυσμό, νέο, το Φθινόπωρο (έργο νέας φθινοπωρινής βασίλισσας), καλή εκμετάλλευση φθινοπωρινής ανθοφορίας για αποθήκευση τροφών, καλό ξεχειμώνιασμα και παράδοση της σκυτάλης ανάπτυξης – απόδοσης στις ανοιξιάτικες μέλισσες. Οι κουρασμένες του Καλοκαιριού ευδόκιμα πεθαίνουν την Άνοιξη.

4. Ταξινόμηση των μελισσιών και μαρκάρισμα την αρχή της Άνοιξης σε: Δυνατά, Μέτρια, Αδύνατα. Στη συνέχεια με τις επιθεωρήσεις επιδιώκεται η εξομοίωση σε δυναμικό των δυνατών με τα μέτρια και αυτό γίνεται με τη μεταβίβαση πλαισίου σφραγισμένου γόνου από το δυνατό στο μέτριο, μελιού και γύρης.Κοντολογίς ,ότι πλεονάζει στο καθένα αφαιρείται και δίνεται στο άλλο που του λείπει. Οι επιθεωρήσεις γίνονται για αυτή την επιδίωξη, συνεχώς σε όλο το μελισσοκομείο  και επαναληπτικά. Όμως υπάρχει περιορισμός ότι από το δυνατό που έχει 6-7 πλαίσια γόνου δεν δίνεται σε μέτριο. Τα περισσότερα λιγοστεύονται για τον κίνδυνο της σμηνουργίας.

Β. Τα αδύνατα έχουν μετά σειρά σε χειρισμούς και αν πιέζει ο  χρόνος γίνονται συνενώσεις ,ανά 2 ή και 3, για τη σωτηρία τους ,κρατώντας τη βασίλισσα του πιο δυνατού. Όμως όλη αυτή τη διαχείριση του δυναμικού των μελισσιών πρέπει να την συνδυάσουμε με το προηγούμενο στάδιο χειρισμού της ανάπτυξής τους ,δηλαδή με τη διεγερτική τροφοδοσία, που δίνεται όχι για αποθήκευση, αλλά σε ποσότητα να καταναλωθεί .Και είναι ποσοτικά ανάλογη με τον πληθυσμό του κάθε μελισσιού. Οπότε μετά την έστω καθυστερημένη ενδυνάμωσή τους,γίνεται τροφοδοσία διέγερσης για νέννα.

Τροφοδότηση με σιρόπι:

Εφαρμόζεται: α) όταν μειωθούν σημαντικά τα αποθέματα τροφών και προκύπτει κίνδυνος λιμοκτονίας β) όταν χρειάζεται να αυξηθεί η επιτυχία μιας επέμβασης (εισαγωγή βασίλισσας, συνένωση, βασιλοτροφία κ.λ.π. γ) για διέγερση των μελισσιών στην εκτροφή γόνου ή χτισίματος κηρηθρών.

Συνταγή προετοιμασίας σιροπιού: Οι τρόποι δύο, αλλά η περιεκτικότητα σε ζάχαρη γύρω στο 60%.

Τρόπος 1^ος: Τοποθετείται ζάχαρη μέχρι τα 7/8 του δοχείου. Διαλύεται σε ζεστό νερό και συμπληρώνεται νερό μέχρι τα χείλη του δοχείου.

Τρόπος 2^ος: Τοποθετείται η ζάχαρη και σημειώνεται με ένα μαρκαδόρο το ύψος της στο δοχείο. Προστίθεται με ταυτόχρονη ανάδευση τόσο ζεστό νερό, όσο το σιρόπι να φθάσει το ύψος του σημαδιού που έγινε με το μαρκαδόρο.

Πλεονεκτήματα: α) Δεν μεταδίδονται αρρώστιες β) Είναι εύκολη, γρήγορη και αποδοτική λύση.

Μειονεκτήματα: α) Οι λεηλασίες, β) Οι χαμηλές θερμοκρασίες ,που δεν την παίρνουν και μπορεί να ξινίσει με πρόκληση δυσεντερίας και γ) όταν υπάρχει πλούσια νεκταροέκκριση δεν την παίρνουν.

Προφυλάξεις: α) Οι τροφοδότες να μην στάζουν και να γίνεται σούρουπο, β) σε μικρά μελίσσια μικρές ποσότητες σιροπιού, γ) το σιρόπι να είναι χλιαρό (η μυρωδιά του όμως διεγείρει τις λεηλάτριες), δ) το Φθινόπωρο να γίνονται νωρίς για να το συμπυκνώνουν οι μέλισσες, ε) η είσοδος των κυψέλων να μειωθεί, στ) να μην χρησιμοποιείται καφέ ζάχαρη, ποτέ μελάσσα είναι τοξικές, ζ) Nα μην προστίθεται ξύδι, κιτρικό, ταταρικό ή άλλο οξύ ,γιατί προκαλεί δυσεντερίες και θανάτους στις μέλισσες.( To  ταταρικό οξύ το βρίκαμε σε αξιόλογο μελισσοκομικό σύγγραμμα,αλλά παλιό,που τώρα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται).

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

Φυλές μελισσών και βασικά χαρακτηριστικά

 

Οι μέλισσες που χρησιμοποιούνται στη μελισσοκομία ανήκουν κυρίως στο είδος Apis mellifera (Ευρωπαϊκή μέλισσα), το οποίο χωρίζεται σε διάφορες φυλές (υποείδη) με διακριτά χαρακτηριστικά, προσαρμοσμένα στο κλίμα και τη βλάστηση της περιοχής τους.

Στον Ελλαδικό χώρο κυριαρχούν αυτόχθονες φυλές, ενώ υπάρχουν και γνωστές διεθνείς φυλές που χρησιμοποιούνται για συγκεκριμένα παραγωγικά χαρακτηριστικά. 

1. Αυτόχθονες Ελληνικές Φυλές (και κοντινές περιοχές)

• Κεκρόπια μέλισσα (Apis mellifera cecropia):
  • Περιοχή: Κυρίως Πελοπόννησος, Στερεά Ελλάδα.
  • Χαρακτηριστικά: Θεωρείται από τις καλύτερες φυλές. Είναι ήρεμη μέλισσα, με πολύ καλή παραγωγικότητα, μέτρια σμηνουργία και εξαιρετική ικανότητα προσαρμογής.
• Μακεδονική μέλισσα (Apis mellifera macedonica):
  • Περιοχή: Βόρεια Ελλάδα (Μακεδονία, Θράκη).
  • Χαρακτηριστικά: Πολύ ανθεκτική στο κρύο, με γρήγορη ανάπτυξη την άνοιξη. Έχει τη τάση να συλλέγει μεγάλη ποσότητα πρόπολης.
• Κρητική μέλισσα (Apis mellifera adami):
  • Περιοχή: Κρήτη.
  • Χαρακτηριστικά: Προσαρμοσμένη στο μεσογειακό κλίμα, ανθεκτική στη ζέστη και παραγωγική.
• Κυπριακή μέλισσα (Apis mellifera cypria):
  • Περιοχή: Κύπρος.
  • Χαρακτηριστικά: Πολύ παραγωγική, αλλά αρκετά επιθετική μέλισσα. 

2. Κύριες Διεθνείς Φυλές (και υβρίδια)

• Ιταλική μέλισσα (Apis mellifera ligustica):
  • Χαρακτηριστικά: Η πιο διαδεδομένη παγκοσμίως. Έχει κίτρινο χρώμα στις ταινίες της κοιλιάς. Είναι πολύ ήρεμη, παραγωγική και αναπτύσσεται γρήγορα. Ωστόσο, καταναλώνει μεγάλες ποσότητες τροφής το χειμώνα.
• Καρνιόλα (Apis mellifera carnica):
  • Χαρακτηριστικά: Κατάγεται από τις Άλπεις/Βαλκάνια. Είναι γκρίζα-σκούρα, εξαιρετικά ήρεμη (δεν τσιμπάει εύκολα), ξεχειμωνιάζει με μικρούς πληθυσμούς (οικονομική) και αναπτύσσεται ταχύτατα την άνοιξη. Έχει έντονη τάση για σμηνουργία.
• Καυκασιανή μέλισσα (Apis mellifera caucasia):
  • Χαρακτηριστικά: Γκρίζου χρώματος, πολύ ήρεμη. Χαρακτηρίζεται από τη μεγάλη της προβοσκίδα (για καλύτερη συλλογή νέκταρος) και την εκτεταμένη χρήση πρόπολης μέσα στην κυψέλη.
• Buckfast (Υβρίδιο):
  • Χαρακτηριστικά: Υβρίδιο που δημιουργήθηκε για ανθεκτικότητα στις ασθένειες και υψηλή παραγωγή. Είναι πολύ ήρεμη μέλισσα, ιδανική για επαγγελματική μελισσοκομία. 

Συνοπτικός Πίνακας Χαρακτηριστικών

Φυλή	Επιθετικότητα	Παραγωγή	Σμηνουργία	Προσαρμογή
Cecropia	Χαμηλή	Υψηλή	Μέτρια	Ελληνικό κλίμα
Macedonica	Μέτρια	Υψηλή	Μέτρια	Κρύα κλίματα
Ligustica	Χαμηλή	Πολύ Υψηλή	Υψηλή	Γενική/Θερμά
Carnica	Πολύ Χαμηλή	Υψηλή	Πολύ Υψηλή	Ψυχρά/Ορεινά

Βασικά Κριτήρια Επιλογής

1. Ήρεμος χαρακτήρας: Σημαντικό για μελισσοκομεία κοντά σε κατοικημένες περιοχές.
2. Ανθεκτικότητα στις ασθένειες: Λιγότερες επεμβάσεις με χημικά.
3. Σμηνουργία: Οι φυλές με χαμηλή σμηνουργία απαιτούν λιγότερη επιτήρηση.
4. Απόδοση σε μέλι/γύρη/πρόπολη.

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

Η ανάπτυξη των μελισσιών την Άνοιξη

Η Άνοιξη είναι η μεγαλύτερη μελισσοκομική περίοδος αφού διαρκεί τουλάχιστον τέσσερις μήνες από μέσα Ιανουαρίου έως μέσα Μαΐου και περιλαμβάνει φάσεις με τελείως διαφορετικές συνθήκες,από τις χαμηλές θερμοκρασίες του Φεβρουαρίου έως τους πρώτους καύσωνες του Μαΐου.Ο Ιανουάριος τοποθετείται στην Άνοιξη αφού τότε η βασίλισσα ξεκινάει την νέα γέννα της άσχετα με τις καιρικές συνθήκες η την κατάσταση του μελισσιού,υπακούοντας στο βιολογικό ερέθισμα που προκαλεί η αύξηση των ωρών της ημέρας,η αλλαγή της φωτοπεριόδου.

Για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα τα στοιχεία που καθορίζουν την πορεία των μελισσιών και κατ επέκταση τις επεμβάσεις η οχι του μελισσοκόμου είναι

1. οι μη προβλέψιμες καιρικές συνθήκες
2. ο θάνατος των ηλικιωμένων-κουρασμένων μελισσών
3. η έναρξη της ωοτοκίας της βασίλισσας
4. η ανάγκη-που συναρτάται απο τα παραπάνω-των μελισσιών σε τροφές

Οι μήνες Ιανουάριος-Φεβρουάριος είναι συνήθως οι πιο κρύοι μήνες του χρόνου.Το μελίσσι αντιμετωπίζει τις χαμηλές θερμοκρασίες συγκροτούμενο σε μελισσόσφαιρα η οποία δεν πρέπει να διασπάται.Η βασίλισσα λοιπόν αρχίζει και επεκτείνει την γέννα της,από την άλλη πλευρά όμως ο πληθυσμός του μελισσιού πέφτει,με τον φυσιολογικό θάνατο των ηλικιωμένων μελισσών.

Οσον αφορά στην καμπύλη της φυσιολογικής ανάπτυξης του μελισσιού(εικ.)η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται ως κρίσιμο στάδιο(Β).Οσο πιο άνετα ξεπεράσει το μελίσσι αυτό το στάδιο,τόσο γρηγορότερα και καλύτερα θα αναπτυχθεί τη νέα χρονιά.Και ενα σημαντικό εργαλείο στην αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης είναι η τροφή.Η ποιοτικά άριστη και στη σωστή θέση τοποθετημένη τροφή.

Η περίοδος όμως αυτή περνά γρήγορα και ο μελισσοκόμος πρέπει να φροντίσει ώστε κατά το τέλος Φεβρουαρίου τα μελίσσια να έχουν καλύψει αρμονικά και πλήρως την γονοφωλιά ώστε να μπορούν να επεκταθούν επιτυχώς  στο δεύτερο πάτωμα.

Ο χώρος δηλαδή που δίνεται στα μελίσσια να δίνεται σταδιακά και ισομερώς μέσα στην γονοφωλιά με κατ αρχήν μετατοπίδεις πλαισίων(εικ)και στην συνέχεια με προσθήκη νέων.Είναι απαραίτητο αυτή την περίοδο η γονοφωλιά να μην διασπάται έτσι ώστε ημέρες η νύχτες με χαμηλές θερμοκρασίες το μελίσσι να μπορεί να διατηρήσει την απαραίτητη θερμοκρασία.
Πρόωρες κινήσεις όπως προσθήκη φύλλων,τοποθέτηση πατωμάτων,μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα συνοχής,απώλεια θερμοκρασίας στρεσάρισμα και ίσως θάνατο μελισσών και γόνου.Ενα σημαντικό χαρακτηριστικό της πρώτης περιόδου της Ανοιξης είναι ότι οι "καλές"ώρες της ημέρας είναι λίγες.Οι μέλισσες λοιπόν πρέπει να μπορούν να τις εκμεταλλευτούν εύκολα και γρήγορα,ώστε να μειώσουν την υγρασία της φωλιάς και να αποβάλλουν τα περιττώματά τους.
Δεν θα πρέπει αυτή την εποχή να ταλαιπωρούμε τις μέλισσες με

• άσκοπες μετακινήσεις
• άσκοπες επιθεωρήσεις,η άλλου είδους ενόχληση του μελισσιού που αποτέλεσμα έχουν την διάσπαση η έστω διατάραξη της μελισσόσφαιρας.
• επεμβάσεις με φάρμακα όταν οι θερμοκρασίες του περιβάλλοντος είναι χαμηλές.Τα φάρμακα λόγω μειωμένου μεταβολισμού των μελισσών σε χαμηλές θερμοκρασίες παρουσιάζουν έντονη μελισσοτοξικότητα
• άσκοπες και πρόωρες επεμβάσεις όπως προσθήκη πλαισίων η διεγερτική τροφοδοσία.

πηγη-απόσπασμα από "Συστήματα εντατικής εκμετάλλευσης των μελισσών"-Σ.Γούναρη

επικοινωνία periskepsis@gmail.com
επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook

Η κατάσταση του μελισσιού νωρίς την Ανοιξη

 Η κατάσταση του μελισσιού νωρίς την Ανοιξη,θα εξαρτηθεί εν πολλοίς απο την φροντίδα που δείξαμε κατά το φθινόπωρο,καθώς και απο τον τρόπο που ξεχειμώνιασε.Εαν το μελίσσι ξεχειμώνιασε καλά και έχει νεαρή και γόνιμη βασίλισσα,οι πιθανότητες οτι θα γίνει δυνατό τότε που πρέπει ωστε να εκμεταλλευτούμε τις ανθοφορίες που έρχονται και να εχουμε καλή παραγωγή μελιού είναι πολύ καλές.

 

Οι μέλισσες που ξεχειμώνιασαν,ειναι γερασμένες και δεν είναι ικανές για πολλές δουλειές.Καθώς η Ανοιξη έρχεται πετούν για να συλλέξουν τα πρώτα μέλια και γύρη αλλά να φροντίσουν και τον γόνο.Η ποσότητα του γόνου είναι μικρή στην αρχή,αλλά καθως γεννιούνται νέες εργάτριες βοηθούν στην εκτροφή του γόνου ετσι ωστε η έκτασή του να αυξηθεί και να φτάσει το καλοκαίρι στο ανώτερο σημείο.Οι γηρασμένες μέλισσες πεθαίνουν ταχύτατα.

Εαν η εκτροφή του γόνου δεν συνεχιστεί αργά το φθινόπωρο ωστε το μελίσσι να μπεί στον χειμώνα με μεγάλο ποσοστό νεαρών εργατριών,οι γηρασμένες μέλισσες πεθαίνουν με ρυθμό μεγαλύτερο απο τον ρυθμό που αντικαθίστανται απο τις νέες εργάτριες.Αυτό θα μπορούσαμε να το ονομάσουμε συρρίκνωση της Ανοιξης.Μια προληπτική θεραπεία μπορεί να είναι η τροφοδοσία το φθινόπωρο καθώς και η διατήρηση της κατάστασης εκτροφής γόνου οσο πιο αργά γίνεται με μεταφορά σε υπάρχουσες ανθοφορίες. 

Εαν εμφανισθεί η συρρίκνωση της Ανοιξης,ειναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί με διατήρηση του σμήνους ζεστού και με διεγερτική τροφοδοσία ώστε ολη η ενέργεια των γηρασμένων εργατριών να επικεντρωθεί στην εκτροφή γόνου με στόχο να εκκολαφθούν νεες εργάτριες που θα αντικαταστήσουν αυτές που πεθαίνουν.Πρέπει επίσης να μειωθεί η γονοφωλιά ωστε να διατηρηθεί η θερμότητα.

Συμβαίνει μερικές φορές σε επιθεωρήσεις νωρίς την Ανοιξη να παρατηρούμε επάνω στην κυψέλη μικρά καφεκίτρινα στίγματα.Αυτό είναι μια ένδειξη οτι το μελίσσι μπορεί να εχει δυσεντερία.Αυτό είναι αποτέλεσμα της διατροφής των μελισσών με μέλι χαμηλής ποιότητας.Τα μελιτώματα και κάποια χαμηλής ποιότητας ανθόμελα,περιέχουν ενα μεγάλο ποσοστό ουσιών που η μέλισσα δεν μπορεί να χωνεύψει και εαν δεν μπορεί να πετάξει για κάποιο χρονικό διάστημα,τα έντερα αποφράζονται και εμφανίζεται η ασθένεια.Οι εργάτριες κάτω απο φυσιολογικές συνθήκες δεν αφήνουν περιττώματα μέσα στην κυψέλη.Η προφανής πρόληψη είναι να τροφοδοτούμε τις μέλισσες τον χειμώνα με καλής ποιότητας μέλι και σιρόπι.Η δυσεντερία συχνά καταστρέφει ολόκληρα σμήνη ομως οι μέλισσες μπορεί να γλυτώσουν εαν αντέξουν εως ότου ο καιρός επιτρέψει τις πτήσεις καθαριότητος οπότε και εξαλείφεται.

Νωρίς την άνοιξη θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στις επιθεωρήσεις και τούτο διότι με κάθε άνοιγμα της κυψέλης και με κρύο καιρό χάνεται η θερμοκρασία της και μπορεί να παγώσει ο γόνος.Οι κυψέλες πρέπει να διατηρούνται οσο πιο ζεστές γίνεται ωστε να υποστηριχθεί η εκτροφή του γόνου.

Μπορούμε να κάνουμε διεγερτική τροφοδοσία νωρίς την Ανοιξη ωστε να υποβοηθήσουμε την εκτροφή του γόνου.Αυτό λειτουργεί σαν ελαφρειά ροή νέκταρος στην κυψέλη και συνήθως έχει πολύ καλά αποτελέσματα.Τα μελίσσια θα πρέπει να τροφοδοτούνται αργά το απόγευμα που δεν πετούν οι μέλισσες και αποφεύγεται η λεηλασία.Οταν ο καιρός ζεστάνει για τα καλά τότε μπορεί να διευρύνουμε την γονοφωλιά προσθέτοντας χτισμένο πλαισιο στο οποίο θα γεννήσει η βασίλισσα.Αυτό θα πρέπει να γίνει πολύ προσεκτικά λαμβάνοντας υποψιν τις καιρικές συνθήκες διότι μπορεί να δημιουργηθούν άλλου είδους προβλήματα.Ο νέος μελισσοκόμος καλό είναι να αφήσει την ποσότητα του γόνου στις μέλισσες.

Κάποιες φορές η βασίλισσα κατά την διάρκεια του χειμώνα η νωρίς την Ανοιξη μπορεί να πεθάνει και το πρόβλημα επιδεινώνεται αφού δεν υπάρχει γόνος ώστε οι εργάτριες να εκθρέψουν νέα βασίλισσα.Τέτοια μελίσσια είναι συνήθως ανήσυχα και δεν συλλέγουν γύρη.Εαν βρεθούμε μπροστά σε ενα τέτοιο μελίσσι και με μειωμένο πληθυσμό θα πρέπει να το συνενώσουμε με ενα άλλο καπνίζοντας και τα δύο ζωηρά και τοποθετώντας την βασίλισσα σε κλουβάκι για μια δυό μέρες ωστε να μην την σκοτώσουν.Θα μπορούσαμε να προσθέσουμε ενα η δύο πλαίσια με γόνο στο ορφανό μελίσσι ωστε να αυξηθεί σε δυναμικότητα και επίσης να εκθρέψει νεα βασίλισσα.

επικοινωνία periskepsis@gmail.com

επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook

Ενδείξεις οτι το μελίσσι δεν έχει βασίλισσα

      Η έλλειψη της βασίλισσας είναι ενας απο τους πιο κοινούς λόγους που μπορεί να χαθεί ενα μελίσσι.Ιδιαίτερα ο άπειρος μελισσοκόμος είναι δύσκολο να αντιληφθεί εγκαίρως την έλλειψη της βασίλισσας.Ομως οι μέλισσες δεν χάνονται ετσι ξαφνικά και υπάρχουν κάποια συμπτώματα που αποκαλύπτουν την απώλεια της βασίλισσας.

Απουσία αυγών και γόνου.Η βασίλισσα ως γνωστόν είναι η μόνη μέλισσα στην κυψέλη που γεννά γονιμοποιημένα αυγά.Ετσι λοιπόν το πρώτο σύμπτωμα της έλλειψης της βασίλισσας είναι η έλλειψη αυγών,νεαρού γόνου και τελικά η πλήρης απουσία γόνου.Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που αναζητούμε αυγά και γόνο κατα τις επιθεωρήσεις.Εαν διαπιστώσουμε το πρόβλημα νωρίς τότε μπορούμε να εισάγουμε νεα βασίλισσα χωρίς να γίνει μεγάλη ζημιά.Βέβαια θα μπορούσε να μην υπάρχει γόνος αλλά να υπάρχει βασίλισσα.Αυτό συμβαίνει οταν η βασίλισσα είναι ηλικιωμένη και δεν είναι γόνιμη και επίσης στην περίπτωση που υπάρχει ασθένεια του γόνου και η βασίλισσα εχει σταματήσει την γέννα της για να μην εξαπλωθεί.Μια βασίλισσα που δεν είναι γόνιμη θ απρέπει να αντικατασταθεί ενω στην δεύτερη περίπτωση αναμένεται οτι η βασίλισσα θα επανεκινήσει την γέννα της σύντομα.

Η μείωση του πληθυσμού.Οι εργάτριες πεθαίνουν κάθε ημέρα απο φυσικά και αφύσικα αίτια και σε μια κυψέλη χωρίς βασίλισσα δεν μπορεί να αντικατασταθούν.Αυτό σημαίνει οτι ο πληθυσμός θα αρχίσει να μειώνεται.Πρακτικά απο την στιγμή που θα παρατηρήσουμε αυτό το σύμπτωμα το μελίσσι είναι χωρίς βασίλισσα για αρκετές εβδομάδες.

Αύξηση του μελιού και της γύρης.Οι εργάτριες που ηταν επιφορτισμένες με την εκτροφή του γόνου δεν εχουν πλέον αυτό το αντικείμενο επειδή δεν υπάρχει γόνος για να τον φροντίσουν.Αυτό δημιουργεί μια ανισορροπία στις εργασίες στην κυψέλη με αποτέλεσμα την συλλογή περισσοτέρων τροφών.Πρέπει να υπογραμμισθεί οτι κάτι παρόμοιο συμβαίνει οταν το μελίσσι αντιμετωπίζει μεγάλη νεκταροέκκριση και τότε εχει ανάγκη περισσότερου χώρου.Στην περίπτωση αυτή οι μέλισσες εχουν ως προτεραιότητα την αποθήκευση τροφών και μπλοκάρουν την γονοφωλιά μη αφήνοντας χώρο στην βασίλισσα για να γεννήσει.Το πρόβλημα σε αυτή την περίπτωση μπορεί να λυθεί δίνοντας χώρο στο μελίσσι με όροφο και στην συνέχεια αφαιρώντας 2-4 πλαίσια με μέλι απο την γονοφωλιά ωστε να τοποθετηθούν άδεια πλαίσια στα οποία θα συνεχίσει η βασίλισσα να γεννά.

Αλλαγή της διάθεσης.Υπάρχουν κάποια λεπτά σημάδια στα μελίσσια χωρίς βασίλισσα που εχουν να κάνουν με την διάθεσή τους.Τα μελίσσια αυτά είναι συνήθως ευέξαπτα,νευρικά και επιθετικά.Παράγουν ενα δυνατό ήχο συνοδευόμενο απο βουητό,αλλά ακόμα και οι πιο έμπειροι μελισσοκόμοι δεν μπορούν να ταυτοποιήσουν απόλυτα τους ήχους.Ο συνδυασμός αυτών των θορύβων ονομάζεται "κλάμα των μελισσών".Παλιοί μελισσοκόμοι εχουν παρατηρήσει οτι οι συλλέκτριες του μελισσιού χωρίς βασίλισσα πρίν πετάξουν απλώνουν τα φτερά τους και περιφέρονται γύρω απο την είσοδο ενω οι συλλέκτριες ενος κανονικού μελισσιού εχουν κλειστά τα φτερά και πετούν σε ευθεία απο την είσοδο.  

Βασιλικά κελιά.Ενα μελίσσι χωρίς βασίλισσα συνήθως προσπαθεί να εκθρέψει μια νέα.Μπορεί κάποιος να ξεγελαστεί εαν δει βασιλικά κελιά ομως μπορεί απο αυτά να βγάλει χρήσιμα συμπεράσματα.Οταν δούμε ενα βασιλικό κελί θα πρέπει να δούμε σε ποιό στάδιο ευρίσκεται.Εχει μέσα λάρβα,ειναι σκεπασμένο,εχει εκκολαφθεί η είναι απλώς ενα άδειο κελί.Μερικές φορές οι μέλισσες καταφέρνουν να εκκολάψουν μια νεα βασίλισσα,αλλά αυτή αποτυγχάνει.Εαν εχει συμβεί αυτό θα δούμε κελιά που εχουν σημάδια εκκόλαψης και πουθενά βασίλισσα.Θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί εαν δούμε κελιά που εχουν εκκολαφθεί και κανένα σημάδι βασίλισσας διότι το μελίσσι μπορεί να 'εχει παρθένα βασίλισσα η οποία δεν γεννά ακόμα.Οι παρθένες βασίλισσες είναι δύσκολο να εντοπιστούν γιατί είναι μικρές και κινούνται γρήγορα.

Αρρενοτόκες εργάτριες.Εαν το μελίσσι μείνει για αρκετό καιρό χωρίς βασίλισσα τοτε αρχίζουν να γεννούν οι εργάτριες.Οι βασίλισσες γεννούν γονιμοποιημένα αυγά ενω οι εργάτριες γεννούν αγονιμοποίητα αυγά απο τα οποία εκκολάπτονται κηφήνες.Τα γονιμοποιημένα αυγά που γεννά η βασίλισσα αναδύουν μια φερομόνη που καταστέλει την διάθεση των εργατριών να γεννήσουν.Εν τούτοις εαν απο την κυψέλη απουσιάζει για πολύ καιρό η βασίλισσα οι εργάτριες αρχίζουν να γεννούν.Είναι χαρακτηριστικό οτι οι εργάτριες γεννούν πολλά αυγά σε ενα κελί.

Τα πιο πάνω συμπτώματα απο μόνα τους οπως επισημάναμε δεν δείχνουν πάντα έλλειψη της βασίλισσας,είναι ομως τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα που δείχνουν και έλλειψη βασίλισσας.

επικοινωνία periskepsis@gmail.com

επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook