12.2.26

Ενέργειες για ανάπτυξη των μελισσιών την Άνοιξη

 

  

Α. 1. Τα μελίσσια φροντίζουν να αποκτήσουν τη μέγιστη ανάπτυξη, τότε ακριβώς που θα αρχίσει η κύρια ανθοφορία και  αυτό πρέπει να το ξέρει και ο μελισσοκόμος , για να τα συνδράμει με δικές  του προσπάθειες,ανάλογα  με τις μελισσοκομικές γνώσεις που έχει αποκτήσει και με αυτές που αναφέρουμε στη συνέχεια:

2. Η εξίσωση του δυναμικού στα μελίσσια είναι πρώτιστη επιδίωξη για το μελισσοκόμο ,αφού τα ισοδύναμα μελίσσια θα απλουστεύσουν το πρόγραμμα της διαχείρισής τους ,έχοντας τις ίδιες ανάγκες.

3. Τα δυνατά μελίσσια γίνονται: α) με πολύ πληθυσμό, νέο, το Φθινόπωρο (έργο νέας φθινοπωρινής βασίλισσας), καλή εκμετάλλευση φθινοπωρινής ανθοφορίας για αποθήκευση τροφών, καλό ξεχειμώνιασμα και παράδοση της σκυτάλης ανάπτυξης – απόδοσης στις ανοιξιάτικες μέλισσες. Οι κουρασμένες του Καλοκαιριού ευδόκιμα πεθαίνουν την Άνοιξη.

4. Ταξινόμηση των μελισσιών και μαρκάρισμα την αρχή της Άνοιξης σε: Δυνατά, Μέτρια, Αδύνατα. Στη συνέχεια με τις επιθεωρήσεις επιδιώκεται η εξομοίωση σε δυναμικό των δυνατών με τα μέτρια και αυτό γίνεται με τη μεταβίβαση πλαισίου σφραγισμένου γόνου από το δυνατό στο μέτριο, μελιού και γύρης.Κοντολογίς ,ότι πλεονάζει στο καθένα αφαιρείται και δίνεται στο άλλο που του λείπει. Οι επιθεωρήσεις γίνονται για αυτή την επιδίωξη, συνεχώς σε όλο το μελισσοκομείο  και επαναληπτικά. Όμως υπάρχει περιορισμός ότι από το δυνατό που έχει 6-7 πλαίσια γόνου δεν δίνεται σε μέτριο. Τα περισσότερα λιγοστεύονται για τον κίνδυνο της σμηνουργίας.

Β. Τα αδύνατα έχουν μετά σειρά σε χειρισμούς και αν πιέζει ο  χρόνος γίνονται συνενώσεις ,ανά 2 ή και 3, για τη σωτηρία τους ,κρατώντας τη βασίλισσα του πιο δυνατού. Όμως όλη αυτή τη διαχείριση του δυναμικού των μελισσιών πρέπει να την συνδυάσουμε με το προηγούμενο στάδιο χειρισμού της ανάπτυξής τους ,δηλαδή με τη διεγερτική τροφοδοσία, που δίνεται όχι για αποθήκευση, αλλά σε ποσότητα να καταναλωθεί .Και είναι ποσοτικά ανάλογη με τον πληθυσμό του κάθε μελισσιού. Οπότε μετά την έστω καθυστερημένη ενδυνάμωσή τους,γίνεται τροφοδοσία διέγερσης για νέννα.

Τροφοδότηση με σιρόπι:

Εφαρμόζεται: α) όταν μειωθούν σημαντικά τα αποθέματα τροφών και προκύπτει κίνδυνος λιμοκτονίας β) όταν χρειάζεται να αυξηθεί η επιτυχία μιας επέμβασης (εισαγωγή βασίλισσας, συνένωση, βασιλοτροφία κ.λ.π. γ) για διέγερση των μελισσιών στην εκτροφή γόνου ή χτισίματος κηρηθρών.

Συνταγή προετοιμασίας σιροπιού: Οι τρόποι δύο, αλλά η περιεκτικότητα σε ζάχαρη γύρω στο 60%.

Τρόπος 1ος: Τοποθετείται ζάχαρη μέχρι τα 7/8 του δοχείου. Διαλύεται σε ζεστό νερό και συμπληρώνεται νερό μέχρι τα χείλη του δοχείου.

Τρόπος 2ος: Τοποθετείται η ζάχαρη και σημειώνεται με ένα μαρκαδόρο το ύψος της στο δοχείο. Προστίθεται με ταυτόχρονη ανάδευση τόσο ζεστό νερό, όσο το σιρόπι να φθάσει το ύψος του σημαδιού που έγινε με το μαρκαδόρο.

Πλεονεκτήματα: α) Δεν μεταδίδονται αρρώστιες β) Είναι εύκολη, γρήγορη και αποδοτική λύση.

Μειονεκτήματα: α) Οι λεηλασίες, β) Οι χαμηλές θερμοκρασίες ,που δεν την παίρνουν και μπορεί να ξινίσει με πρόκληση δυσεντερίας και γ) όταν υπάρχει πλούσια νεκταροέκκριση δεν την παίρνουν.

Προφυλάξεις: α) Οι τροφοδότες να μην στάζουν και να γίνεται σούρουπο, β) σε μικρά μελίσσια μικρές ποσότητες σιροπιού, γ) το σιρόπι να είναι χλιαρό (η μυρωδιά του όμως διεγείρει τις λεηλάτριες), δ) το Φθινόπωρο να γίνονται νωρίς για να το συμπυκνώνουν οι μέλισσες, ε) η είσοδος των κυψέλων να μειωθεί, στ) να μην χρησιμοποιείται καφέ ζάχαρη, ποτέ μελάσσα είναι τοξικές, ζ) Nα μην προστίθεται ξύδι, κιτρικό, ταταρικό ή άλλο οξύ ,γιατί προκαλεί δυσεντερίες και θανάτους στις μέλισσες.( To  ταταρικό οξύ το βρίκαμε σε αξιόλογο μελισσοκομικό σύγγραμμα,αλλά παλιό,που τώρα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται).

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

7.2.26

Φυλές μελισσών και βασικά χαρακτηριστικά

 

Οι μέλισσες που χρησιμοποιούνται στη μελισσοκομία ανήκουν κυρίως στο είδος Apis mellifera (Ευρωπαϊκή μέλισσα), το οποίο χωρίζεται σε διάφορες φυλές (υποείδη) με διακριτά χαρακτηριστικά, προσαρμοσμένα στο κλίμα και τη βλάστηση της περιοχής τους.

Στον Ελλαδικό χώρο κυριαρχούν αυτόχθονες φυλές, ενώ υπάρχουν και γνωστές διεθνείς φυλές που χρησιμοποιούνται για συγκεκριμένα παραγωγικά χαρακτηριστικά. 
1. Αυτόχθονες Ελληνικές Φυλές (και κοντινές περιοχές)
  • Κεκρόπια μέλισσα (Apis mellifera cecropia):
    • Περιοχή: Κυρίως Πελοπόννησος, Στερεά Ελλάδα.
    • Χαρακτηριστικά: Θεωρείται από τις καλύτερες φυλές. Είναι ήρεμη μέλισσα, με πολύ καλή παραγωγικότητα, μέτρια σμηνουργία και εξαιρετική ικανότητα προσαρμογής.
  • Μακεδονική μέλισσα (Apis mellifera macedonica):
    • Περιοχή: Βόρεια Ελλάδα (Μακεδονία, Θράκη).
    • Χαρακτηριστικά: Πολύ ανθεκτική στο κρύο, με γρήγορη ανάπτυξη την άνοιξη. Έχει τη τάση να συλλέγει μεγάλη ποσότητα πρόπολης.
  • Κρητική μέλισσα (Apis mellifera adami):
    • Περιοχή: Κρήτη.
    • Χαρακτηριστικά: Προσαρμοσμένη στο μεσογειακό κλίμα, ανθεκτική στη ζέστη και παραγωγική.
  • Κυπριακή μέλισσα (Apis mellifera cypria):
    • Περιοχή: Κύπρος.
    • Χαρακτηριστικά: Πολύ παραγωγική, αλλά αρκετά επιθετική μέλισσα. 
2. Κύριες Διεθνείς Φυλές (και υβρίδια)
  • Ιταλική μέλισσα (Apis mellifera ligustica):
    • Χαρακτηριστικά: Η πιο διαδεδομένη παγκοσμίως. Έχει κίτρινο χρώμα στις ταινίες της κοιλιάς. Είναι πολύ ήρεμη, παραγωγική και αναπτύσσεται γρήγορα. Ωστόσο, καταναλώνει μεγάλες ποσότητες τροφής το χειμώνα.
  • Καρνιόλα (Apis mellifera carnica):
    • Χαρακτηριστικά: Κατάγεται από τις Άλπεις/Βαλκάνια. Είναι γκρίζα-σκούρα, εξαιρετικά ήρεμη (δεν τσιμπάει εύκολα), ξεχειμωνιάζει με μικρούς πληθυσμούς (οικονομική) και αναπτύσσεται ταχύτατα την άνοιξη. Έχει έντονη τάση για σμηνουργία.
  • Καυκασιανή μέλισσα (Apis mellifera caucasia):
    • Χαρακτηριστικά: Γκρίζου χρώματος, πολύ ήρεμη. Χαρακτηρίζεται από τη μεγάλη της προβοσκίδα (για καλύτερη συλλογή νέκταρος) και την εκτεταμένη χρήση πρόπολης μέσα στην κυψέλη.
  • Buckfast (Υβρίδιο):
    • Χαρακτηριστικά: Υβρίδιο που δημιουργήθηκε για ανθεκτικότητα στις ασθένειες και υψηλή παραγωγή. Είναι πολύ ήρεμη μέλισσα, ιδανική για επαγγελματική μελισσοκομία. 
Συνοπτικός Πίνακας Χαρακτηριστικών
ΦυλήΕπιθετικότηταΠαραγωγήΣμηνουργίαΠροσαρμογή
CecropiaΧαμηλήΥψηλήΜέτριαΕλληνικό κλίμα
MacedonicaΜέτριαΥψηλήΜέτριαΚρύα κλίματα
LigusticaΧαμηλήΠολύ ΥψηλήΥψηλήΓενική/Θερμά
CarnicaΠολύ ΧαμηλήΥψηλήΠολύ ΥψηλήΨυχρά/Ορεινά
Βασικά Κριτήρια Επιλογής
  1. Ήρεμος χαρακτήρας: Σημαντικό για μελισσοκομεία κοντά σε κατοικημένες περιοχές.
  2. Ανθεκτικότητα στις ασθένειες: Λιγότερες επεμβάσεις με χημικά.
  3. Σμηνουργία: Οι φυλές με χαμηλή σμηνουργία απαιτούν λιγότερη επιτήρηση.
  4. Απόδοση σε μέλι/γύρη/πρόπολη.
επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

5.2.26

Η ανάπτυξη των μελισσιών την Άνοιξη

Η Άνοιξη είναι η μεγαλύτερη μελισσοκομική περίοδος αφού διαρκεί τουλάχιστον τέσσερις μήνες από μέσα Ιανουαρίου έως μέσα Μαΐου και περιλαμβάνει φάσεις με τελείως διαφορετικές συνθήκες,από τις χαμηλές θερμοκρασίες του Φεβρουαρίου έως τους πρώτους καύσωνες του Μαΐου.Ο Ιανουάριος τοποθετείται στην Άνοιξη αφού τότε η βασίλισσα ξεκινάει την νέα γέννα της άσχετα με τις καιρικές συνθήκες η την κατάσταση του μελισσιού,υπακούοντας στο βιολογικό ερέθισμα που προκαλεί η αύξηση των ωρών της ημέρας,η αλλαγή της φωτοπεριόδου.
Για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα τα στοιχεία που καθορίζουν την πορεία των μελισσιών και κατ επέκταση τις επεμβάσεις η οχι του μελισσοκόμου είναι
  1. οι μη προβλέψιμες καιρικές συνθήκες
  2. ο θάνατος των ηλικιωμένων-κουρασμένων μελισσών
  3. η έναρξη της ωοτοκίας της βασίλισσας
  4. η ανάγκη-που συναρτάται απο τα παραπάνω-των μελισσιών σε τροφές
Οι μήνες Ιανουάριος-Φεβρουάριος είναι συνήθως οι πιο κρύοι μήνες του χρόνου.Το μελίσσι αντιμετωπίζει τις χαμηλές θερμοκρασίες συγκροτούμενο σε μελισσόσφαιρα η οποία δεν πρέπει να διασπάται.Η βασίλισσα λοιπόν αρχίζει και επεκτείνει την γέννα της,από την άλλη πλευρά όμως ο πληθυσμός του μελισσιού πέφτει,με τον φυσιολογικό θάνατο των ηλικιωμένων μελισσών.
Οσον αφορά στην καμπύλη της φυσιολογικής ανάπτυξης του μελισσιού(εικ.)η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται ως κρίσιμο στάδιο(Β).Οσο πιο άνετα ξεπεράσει το μελίσσι αυτό το στάδιο,τόσο γρηγορότερα και καλύτερα θα αναπτυχθεί τη νέα χρονιά.Και ενα σημαντικό εργαλείο στην αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης είναι η τροφή.Η ποιοτικά άριστη και στη σωστή θέση τοποθετημένη τροφή.
Η περίοδος όμως αυτή περνά γρήγορα και ο μελισσοκόμος πρέπει να φροντίσει ώστε κατά το τέλος Φεβρουαρίου τα μελίσσια να έχουν καλύψει αρμονικά και πλήρως την γονοφωλιά ώστε να μπορούν να επεκταθούν επιτυχώς  στο δεύτερο πάτωμα.
Ο χώρος δηλαδή που δίνεται στα μελίσσια να δίνεται σταδιακά και ισομερώς μέσα στην γονοφωλιά με κατ αρχήν μετατοπίδεις πλαισίων(εικ)και στην συνέχεια με προσθήκη νέων.Είναι απαραίτητο αυτή την περίοδο η γονοφωλιά να μην διασπάται έτσι ώστε ημέρες η νύχτες με χαμηλές θερμοκρασίες το μελίσσι να μπορεί να διατηρήσει την απαραίτητη θερμοκρασία.
Πρόωρες κινήσεις όπως προσθήκη φύλλων,τοποθέτηση πατωμάτων,μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα συνοχής,απώλεια θερμοκρασίας στρεσάρισμα και ίσως θάνατο μελισσών και γόνου.Ενα σημαντικό χαρακτηριστικό της πρώτης περιόδου της Ανοιξης είναι ότι οι "καλές"ώρες της ημέρας είναι λίγες.Οι μέλισσες λοιπόν πρέπει να μπορούν να τις εκμεταλλευτούν εύκολα και γρήγορα,ώστε να μειώσουν την υγρασία της φωλιάς και να αποβάλλουν τα περιττώματά τους.
Δεν θα πρέπει αυτή την εποχή να ταλαιπωρούμε τις μέλισσες με

  • άσκοπες μετακινήσεις
  • άσκοπες επιθεωρήσεις,η άλλου είδους ενόχληση του μελισσιού που αποτέλεσμα έχουν την διάσπαση η έστω διατάραξη της μελισσόσφαιρας.
  • επεμβάσεις με φάρμακα όταν οι θερμοκρασίες του περιβάλλοντος είναι χαμηλές.Τα φάρμακα λόγω μειωμένου μεταβολισμού των μελισσών σε χαμηλές θερμοκρασίες παρουσιάζουν έντονη μελισσοτοξικότητα
  • άσκοπες και πρόωρες επεμβάσεις όπως προσθήκη πλαισίων η διεγερτική τροφοδοσία.
πηγη-απόσπασμα από "Συστήματα εντατικής εκμετάλλευσης των μελισσών"-Σ.Γούναρη

επικοινωνία periskepsis@gmail.com
επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook

3.2.26

Η κατάσταση του μελισσιού νωρίς την Ανοιξη

 Η κατάσταση του μελισσιού νωρίς την Ανοιξη,θα εξαρτηθεί εν πολλοίς απο την φροντίδα που δείξαμε κατά το φθινόπωρο,καθώς και απο τον τρόπο που ξεχειμώνιασε.Εαν το μελίσσι ξεχειμώνιασε καλά και έχει νεαρή και γόνιμη βασίλισσα,οι πιθανότητες οτι θα γίνει δυνατό τότε που πρέπει ωστε να εκμεταλλευτούμε τις ανθοφορίες που έρχονται και να εχουμε καλή παραγωγή μελιού είναι πολύ καλές.

 

Οι μέλισσες που ξεχειμώνιασαν,ειναι γερασμένες και δεν είναι ικανές για πολλές δουλειές.Καθώς η Ανοιξη έρχεται πετούν για να συλλέξουν τα πρώτα μέλια και γύρη αλλά να φροντίσουν και τον γόνο.Η ποσότητα του γόνου είναι μικρή στην αρχή,αλλά καθως γεννιούνται νέες εργάτριες βοηθούν στην εκτροφή του γόνου ετσι ωστε η έκτασή του να αυξηθεί και να φτάσει το καλοκαίρι στο ανώτερο σημείο.Οι γηρασμένες μέλισσες πεθαίνουν ταχύτατα.
Εαν η εκτροφή του γόνου δεν συνεχιστεί αργά το φθινόπωρο ωστε το μελίσσι να μπεί στον χειμώνα με μεγάλο ποσοστό νεαρών εργατριών,οι γηρασμένες μέλισσες πεθαίνουν με ρυθμό μεγαλύτερο απο τον ρυθμό που αντικαθίστανται απο τις νέες εργάτριες.Αυτό θα μπορούσαμε να το ονομάσουμε συρρίκνωση της Ανοιξης.Μια προληπτική θεραπεία μπορεί να είναι η τροφοδοσία το φθινόπωρο καθώς και η διατήρηση της κατάστασης εκτροφής γόνου οσο πιο αργά γίνεται με μεταφορά σε υπάρχουσες ανθοφορίες. 
Εαν εμφανισθεί η συρρίκνωση της Ανοιξης,ειναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί με διατήρηση του σμήνους ζεστού και με διεγερτική τροφοδοσία ώστε ολη η ενέργεια των γηρασμένων εργατριών να επικεντρωθεί στην εκτροφή γόνου με στόχο να εκκολαφθούν νεες εργάτριες που θα αντικαταστήσουν αυτές που πεθαίνουν.Πρέπει επίσης να μειωθεί η γονοφωλιά ωστε να διατηρηθεί η θερμότητα.
Συμβαίνει μερικές φορές σε επιθεωρήσεις νωρίς την Ανοιξη να παρατηρούμε επάνω στην κυψέλη μικρά καφεκίτρινα στίγματα.Αυτό είναι μια ένδειξη οτι το μελίσσι μπορεί να εχει δυσεντερία.Αυτό είναι αποτέλεσμα της διατροφής των μελισσών με μέλι χαμηλής ποιότητας.Τα μελιτώματα και κάποια χαμηλής ποιότητας ανθόμελα,περιέχουν ενα μεγάλο ποσοστό ουσιών που η μέλισσα δεν μπορεί να χωνεύψει και εαν δεν μπορεί να πετάξει για κάποιο χρονικό διάστημα,τα έντερα αποφράζονται και εμφανίζεται η ασθένεια.Οι εργάτριες κάτω απο φυσιολογικές συνθήκες δεν αφήνουν περιττώματα μέσα στην κυψέλη.Η προφανής πρόληψη είναι να τροφοδοτούμε τις μέλισσες τον χειμώνα με καλής ποιότητας μέλι και σιρόπι.Η δυσεντερία συχνά καταστρέφει ολόκληρα σμήνη ομως οι μέλισσες μπορεί να γλυτώσουν εαν αντέξουν εως ότου ο καιρός επιτρέψει τις πτήσεις καθαριότητος οπότε και εξαλείφεται.
Νωρίς την άνοιξη θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στις επιθεωρήσεις και τούτο διότι με κάθε άνοιγμα της κυψέλης και με κρύο καιρό χάνεται η θερμοκρασία της και μπορεί να παγώσει ο γόνος.Οι κυψέλες πρέπει να διατηρούνται οσο πιο ζεστές γίνεται ωστε να υποστηριχθεί η εκτροφή του γόνου.
Μπορούμε να κάνουμε διεγερτική τροφοδοσία νωρίς την Ανοιξη ωστε να υποβοηθήσουμε την εκτροφή του γόνου.Αυτό λειτουργεί σαν ελαφρειά ροή νέκταρος στην κυψέλη και συνήθως έχει πολύ καλά αποτελέσματα.Τα μελίσσια θα πρέπει να τροφοδοτούνται αργά το απόγευμα που δεν πετούν οι μέλισσες και αποφεύγεται η λεηλασία.Οταν ο καιρός ζεστάνει για τα καλά τότε μπορεί να διευρύνουμε την γονοφωλιά προσθέτοντας χτισμένο πλαισιο στο οποίο θα γεννήσει η βασίλισσα.Αυτό θα πρέπει να γίνει πολύ προσεκτικά λαμβάνοντας υποψιν τις καιρικές συνθήκες διότι μπορεί να δημιουργηθούν άλλου είδους προβλήματα.Ο νέος μελισσοκόμος καλό είναι να αφήσει την ποσότητα του γόνου στις μέλισσες.
Κάποιες φορές η βασίλισσα κατά την διάρκεια του χειμώνα η νωρίς την Ανοιξη μπορεί να πεθάνει και το πρόβλημα επιδεινώνεται αφού δεν υπάρχει γόνος ώστε οι εργάτριες να εκθρέψουν νέα βασίλισσα.Τέτοια μελίσσια είναι συνήθως ανήσυχα και δεν συλλέγουν γύρη.Εαν βρεθούμε μπροστά σε ενα τέτοιο μελίσσι και με μειωμένο πληθυσμό θα πρέπει να το συνενώσουμε με ενα άλλο καπνίζοντας και τα δύο ζωηρά και τοποθετώντας την βασίλισσα σε κλουβάκι για μια δυό μέρες ωστε να μην την σκοτώσουν.Θα μπορούσαμε να προσθέσουμε ενα η δύο πλαίσια με γόνο στο ορφανό μελίσσι ωστε να αυξηθεί σε δυναμικότητα και επίσης να εκθρέψει νεα βασίλισσα.

επικοινωνία periskepsis@gmail.com

επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook

31.1.26

Ενδείξεις οτι το μελίσσι δεν έχει βασίλισσα

      Η έλλειψη της βασίλισσας είναι ενας απο τους πιο κοινούς λόγους που μπορεί να χαθεί ενα μελίσσι.Ιδιαίτερα ο άπειρος μελισσοκόμος είναι δύσκολο να αντιληφθεί εγκαίρως την έλλειψη της βασίλισσας.Ομως οι μέλισσες δεν χάνονται ετσι ξαφνικά και υπάρχουν κάποια συμπτώματα που αποκαλύπτουν την απώλεια της βασίλισσας.


Απουσία αυγών και γόνου.Η βασίλισσα ως γνωστόν είναι η μόνη μέλισσα στην κυψέλη που γεννά γονιμοποιημένα αυγά.Ετσι λοιπόν το πρώτο σύμπτωμα της έλλειψης της βασίλισσας είναι η έλλειψη αυγών,νεαρού γόνου και τελικά η πλήρης απουσία γόνου.Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που αναζητούμε αυγά και γόνο κατα τις επιθεωρήσεις.Εαν διαπιστώσουμε το πρόβλημα νωρίς τότε μπορούμε να εισάγουμε νεα βασίλισσα χωρίς να γίνει μεγάλη ζημιά.Βέβαια θα μπορούσε να μην υπάρχει γόνος αλλά να υπάρχει βασίλισσα.Αυτό συμβαίνει οταν η βασίλισσα είναι ηλικιωμένη και δεν είναι γόνιμη και επίσης στην περίπτωση που υπάρχει ασθένεια του γόνου και η βασίλισσα εχει σταματήσει την γέννα της για να μην εξαπλωθεί.Μια βασίλισσα που δεν είναι γόνιμη θ απρέπει να αντικατασταθεί ενω στην δεύτερη περίπτωση αναμένεται οτι η βασίλισσα θα επανεκινήσει την γέννα της σύντομα.
Η μείωση του πληθυσμού.Οι εργάτριες πεθαίνουν κάθε ημέρα απο φυσικά και αφύσικα αίτια και σε μια κυψέλη χωρίς βασίλισσα δεν μπορεί να αντικατασταθούν.Αυτό σημαίνει οτι ο πληθυσμός θα αρχίσει να μειώνεται.Πρακτικά απο την στιγμή που θα παρατηρήσουμε αυτό το σύμπτωμα το μελίσσι είναι χωρίς βασίλισσα για αρκετές εβδομάδες.
Αύξηση του μελιού και της γύρης.Οι εργάτριες που ηταν επιφορτισμένες με την εκτροφή του γόνου δεν εχουν πλέον αυτό το αντικείμενο επειδή δεν υπάρχει γόνος για να τον φροντίσουν.Αυτό δημιουργεί μια ανισορροπία στις εργασίες στην κυψέλη με αποτέλεσμα την συλλογή περισσοτέρων τροφών.Πρέπει να υπογραμμισθεί οτι κάτι παρόμοιο συμβαίνει οταν το μελίσσι αντιμετωπίζει μεγάλη νεκταροέκκριση και τότε εχει ανάγκη περισσότερου χώρου.Στην περίπτωση αυτή οι μέλισσες εχουν ως προτεραιότητα την αποθήκευση τροφών και μπλοκάρουν την γονοφωλιά μη αφήνοντας χώρο στην βασίλισσα για να γεννήσει.Το πρόβλημα σε αυτή την περίπτωση μπορεί να λυθεί δίνοντας χώρο στο μελίσσι με όροφο και στην συνέχεια αφαιρώντας 2-4 πλαίσια με μέλι απο την γονοφωλιά ωστε να τοποθετηθούν άδεια πλαίσια στα οποία θα συνεχίσει η βασίλισσα να γεννά.
Αλλαγή της διάθεσης.Υπάρχουν κάποια λεπτά σημάδια στα μελίσσια χωρίς βασίλισσα που εχουν να κάνουν με την διάθεσή τους.Τα μελίσσια αυτά είναι συνήθως ευέξαπτα,νευρικά και επιθετικά.Παράγουν ενα δυνατό ήχο συνοδευόμενο απο βουητό,αλλά ακόμα και οι πιο έμπειροι μελισσοκόμοι δεν μπορούν να ταυτοποιήσουν απόλυτα τους ήχους.Ο συνδυασμός αυτών των θορύβων ονομάζεται "κλάμα των μελισσών".Παλιοί μελισσοκόμοι εχουν παρατηρήσει οτι οι συλλέκτριες του μελισσιού χωρίς βασίλισσα πρίν πετάξουν απλώνουν τα φτερά τους και περιφέρονται γύρω απο την είσοδο ενω οι συλλέκτριες ενος κανονικού μελισσιού εχουν κλειστά τα φτερά και πετούν σε ευθεία απο την είσοδο.  
Βασιλικά κελιά.Ενα μελίσσι χωρίς βασίλισσα συνήθως προσπαθεί να εκθρέψει μια νέα.Μπορεί κάποιος να ξεγελαστεί εαν δει βασιλικά κελιά ομως μπορεί απο αυτά να βγάλει χρήσιμα συμπεράσματα.Οταν δούμε ενα βασιλικό κελί θα πρέπει να δούμε σε ποιό στάδιο ευρίσκεται.Εχει μέσα λάρβα,ειναι σκεπασμένο,εχει εκκολαφθεί η είναι απλώς ενα άδειο κελί.Μερικές φορές οι μέλισσες καταφέρνουν να εκκολάψουν μια νεα βασίλισσα,αλλά αυτή αποτυγχάνει.Εαν εχει συμβεί αυτό θα δούμε κελιά που εχουν σημάδια εκκόλαψης και πουθενά βασίλισσα.Θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί εαν δούμε κελιά που εχουν εκκολαφθεί και κανένα σημάδι βασίλισσας διότι το μελίσσι μπορεί να 'εχει παρθένα βασίλισσα η οποία δεν γεννά ακόμα.Οι παρθένες βασίλισσες είναι δύσκολο να εντοπιστούν γιατί είναι μικρές και κινούνται γρήγορα.
Αρρενοτόκες εργάτριες.Εαν το μελίσσι μείνει για αρκετό καιρό χωρίς βασίλισσα τοτε αρχίζουν να γεννούν οι εργάτριες.Οι βασίλισσες γεννούν γονιμοποιημένα αυγά ενω οι εργάτριες γεννούν αγονιμοποίητα αυγά απο τα οποία εκκολάπτονται κηφήνες.Τα γονιμοποιημένα αυγά που γεννά η βασίλισσα αναδύουν μια φερομόνη που καταστέλει την διάθεση των εργατριών να γεννήσουν.Εν τούτοις εαν απο την κυψέλη απουσιάζει για πολύ καιρό η βασίλισσα οι εργάτριες αρχίζουν να γεννούν.Είναι χαρακτηριστικό οτι οι εργάτριες γεννούν πολλά αυγά σε ενα κελί.
Τα πιο πάνω συμπτώματα απο μόνα τους οπως επισημάναμε δεν δείχνουν πάντα έλλειψη της βασίλισσας,είναι ομως τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα που δείχνουν και έλλειψη βασίλισσας.

επικοινωνία periskepsis@gmail.com


επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook

29.1.26

Πως χρησιμοποιώ τις ταινίες οξαλικού οξέος

Θερμοκρασίες
Οι ταινίες οξαλικού οξέος είναι κατάλληλες για ένα ευρύ φάσμα θερμοκρασιών από 15 -35 βαθμούς Κελσίου. Εφόσον το οξαλικό οξύ δρα δια επαφής, κάτω από 15 βαθμούς έχουμε χαμηλή κίνηση των μελισσών στα πλαίσια άρα και λιγότερες επαφές διαφορετικών μελισσών με τις ταινίες κάτι που καθυστερεί και ίσως μειώσει την αποτελεσματικότητα της θεραπείας έχοντας με πιθανές αρνητικές συνέπειες στην αποικία . Σε θερμοκρασίες άνω των 35 βαθμών έχουμε ταχύτερη αποδέσμευση του οξαλικού οξέος από τις ταινίες με αποτέλεσμα πιθανές αρνητικές συνέπιες στην υγεία της αποικίας. Συνοψίζοντας αποφεύγουμε να τις χρησιμοποιούμε τον Χειμώνα σε χαμηλές θερμοκρασίες και σε περιόδους έντονου καύσωνα.

Η ποσότητα που τοποθετούμε ανά αποικία εξαρτάται από το μέγεθος του πληθυσμού της. Παρακάτω είναι ένας υποβοηθητικός πίνακας:  

ΠΛΑΙΣΙΑ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΑΠΟΙΚΙΑΣ (langstroth)

ΛΩΡΙΔΕΣ

    3

½  (Μισή Λωρίδα Κρεμαστή)

   4-5

1

   6-7

2

   8-9

3

    10

4

  <11

5

 

 

Ιδιαίτερα την περίοδο της άνοιξης που το μελίσσι είναι σε ανάπτυξη προσέχουμε να μην εφαρμόσουμε περισσότερες λωρίδες από όσο πρέπει, δεν θέλουμε να «πιέσουμε» το μελίσσι επηρεάζοντας την ανάπτυξη του.

Τοποθέτηση

Οι λωρίδες οξαλικού για να είναι αποτελεσματικές πρέπει ΠΑΝΤΑ να τοποθετούνται στα  πλαίσια που υπάρχει γόνος. Αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι το Βαρρόα αναπαράγεται στο γόνο και οι νεαρές μέλισσες και παραμάνες έχουν πάντα την υψηλότερη προσβολή και εφόσον το οξαλικό οξύ δρα δια επαφής με αυτό το τρόπο μεγιστοποιούμε την διάδοση της δραστικής ουσίας στο μολυσμένο πληθυσμό. Ωστόσο δεν χρειάζεται να τις τοποθετήσουμε απόλυτα στο κέντρο του πλαισίου ενοχλώντας την κίνηση των μελισσών. Μπορούμε να τις τοποθετούμε σε σχηματισμό ¨Λ¨  5-7 εκ από το νοητό κέντρο του πλαισίου και εναλλάξ. Διπλώνουμε τις λωρίδες και τις «φοράμε» στο πλαίσιο που έχει γόνο.

Επίσης μπορούμε να τις κόψουμε στην μέση και να τοποθετήσουμε 2 μισές κρεμασμένες με οδοντογλυφίδα, αντί για μια ολόκληρη διπλωμένη. Η διαφορά είναι ότι όταν είναι μισές ισορροπώντας στο κενό των  πλαισίων αφήνει καλύτερο διάδρομο για να περνάν οι μέλισσες και η βασίλισσα .Εξαιτίας αυτού μειώνει το «βαθουλώμα» του κεριού  στα πλαίσια. Ωστόσο το μειονέκτημα είναι ότι απαιτείται σαφώς περισσότερος χρόνος για την τοποθέτηση τους στις αποικίες.



Παρότι στην αποτελεσματικότητα δεν αλλάζει κάτι , ο μελισσοκόμος προσωπικά θα αποφασίσει ποια τοποθέτηση εξυπηρετεί καλύτερο τον ίδιο.

Πότε είναι οι χρυσές στιγμές για ισχυρή καταπολέμηση Βαρρόα

Παρότι στην μελισσοκομία υπάρχουν εξαιρέσεις και από σεζόν σε σεζόν αλλάζουν οι παράμετροι, κατά γενικό κανόνα θα προσδιορίζαμε την εφαρμογή στις στιγμές που οι θερμοκρασίες είναι κατάλληλες και κυρίως όταν οι αποικίες έχουν το λιγότερο δυνατό γόνο για την εκάστοτε εποχή. Αυτό συνήθως είναι ακριβώς μετά από μία συγκομιδή μελιού. Τα μελίσσια μας για να γεμίσουν με μέλι ελαττώνουν την τροφή στην βασίλισσα ώστε να μειωθεί ο ρυθμός της γένας, ως αποτέλεσμα διατηρούν λιγότερα πλαίσια με γόνο και πολύ περισσότερα με μέλι. Πρακτικά τότε το βαρρόα έχει λιγότερα κελιά γόνου να εισχωρήσει  και να «καλυφθεί» , οπότε είναι ποιο ευάλωτο και αναγκαστικά συσσωρευμένο σε μικρότερο χώρο για αναπαραγωγή μέσα στην κυψέλη. Εκείνες τις στιγμές το οι λωρίδες του οξαλικού οξέος κάνουνε θαυμάσια καταπολέμηση με ποσοστό που φτάνει το <90% .

Ένα σημαντικό στοιχείο που πρέπει να έχει ο μελισσοκόμος υπόψη είναι ότι θα πρέπει τη ημέρα της συγκομιδής ή τις επόμενες 2-3 μέρες να έχει εφαρμόσει την θεραπεία. Γιατί;

Επειδή μετά από μια συγκομιδή μελιού το μελίσσι έχει την τάση να αυξάνει το ρυθμό ωοτοκία της βασίλισσας ιδιαίτερα αν ασκούμε νομαδική μελισσοκομία και μεταφέρουμε τις κυψέλες μας σε ανθοφορίες για εκ νέου ανάπτυξη του μελισσιού. Δεδομένου ότι η το μελίσσι συνήθως 2-3 μέρες από την συγκομιδή οργανώνεται και η βασίλισσα γεννά ξανά και ότι την όγδοη ημέρα λίγο πριν σφραγιστεί ο γόνος το βαρρόα εισβάλει μέσα στο κελί, σημαίνει ότι έχουμε 10 ημέρες περίπου που το βαρρόα είναι «σοβαρά εκτεθειμένο». Σε αυτές τις 10 μέρες θα πρέπει να έχει ΉΔΗ τοποθετηθεί το νωρίτερο η θεραπεία ώστε να θανατώσουμε το ακάρι σε υψηλά ποσοστά. Αν δεν κάνουμε έγκαιρο μελισσοκομικό χειρισμό και αργήσουμε , τότε μετά τις 10 ημέρες το βαρρόα έχει ήδη εισέρθει στο γόνο και οποιαδήποτε εφαρμογή θεραπείας θα είναι λιγότερο αποτελεσματική και επίσης το βαρρόα θα έχει κάνει ήδη ζημιά στις αποικίες μας χωρίς να μπορούμε να κάνουμε οτιδήποτε. Ένας καλός μελισσοκόμος δεν χάνει το σωστό συγχρονισμό, αυτό είναι ΠΟΛΥ ΣΟΒΑΡΟ.

Στην χώρα μας τέτοιες στιγμές μπορεί να είναι για παράδειγμα:

  • Μάρτιο όταν το μελίσσι είναι μεταξύ 6-7 πλασίων (Ξαλάφρωμα πριν αυξηθεί πολύ ο γόνος)
  • Μέσα Ιουνίου-Ιουλίου μετά τον τρύγο του Έλατου, Βελανιδιάς, Θυμαριού
  • Τέλη Αυγούστου μετά από τον τρύγο του καλοκαιρινού Πεύκου, Ηλίανθου
  • Οκτώβριος μετά από τον τρύγο του Φθινοπωρινού Πεύκου

Αξιοποιούμε αυτές τις κατάλληλες στιγμές!

Πόσους κύκλους θεραπείας

Κανονικά χρειάζεται ένα  μόνο κύκλος θεραπείας. Ωστόσο υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις που μπορεί στις 15-20 μέρες να χρειαστεί επανάληψη θεραπείας με καινούργιες λωρίδες.

Αυτό χρειάζεται στις εξής 2 περιπτώσεις:

Α)  Αν στις αποικίες μας η προσβολή βαρρόα είναι ιδιαίτερα υψηλή. Πχ μια αποικία με 1.000 βαρρόα μολυσμένη, ακόμα και αν το 90% των ακαρέων θανατωθεί, το υπόλοιπο 10% είναι 100 βαρρόα. Αυτά τα 100 βαρρόα αν δεν τα μειώσουμε με 2 εφαρμογή τότε σε λίγους μήνες πάλι θα φτάσουν κοντά στον αρχικό αριθμό τους και αυτό δεν το θέλουμε.  Φυσικά για το αντιληφθούμε αυτό πρέπει να μετρήσουμε την πτώση βαρρόα σε διάστημα 20 ημερών σε μελίσσια ¨δείκτες¨ και αν το άθροισμα είναι αρκετά υψηλό θέλει δεύτερη εφαρμογή. Επίσης με την μέθοδο  τεστ του οινοπνεύματος μπορούμε και πριν την θεραπεία να έχουμε μια ένδειξη του ποσοστού προσβολής βαρρόα.

Β) Αν κάποιες ταινίες καταστραφούν σε 15 μέρες από τις μέλισσες. Αυτό συμβαίνει στα μεγάλα μελίσσια λόγου του ένστικτου καθαρισμού, τότε δεν κάνουμε κατά ανάγκη 2 κύκλο εφαρμογής  απλά μπορούμε να αντικαταστήσουμε επιλεκτικά τις καταστραμμένες ταινίες με καινούργιες.

Στις περισσότερες φορές που γίνεται ένας κύκλος εφαρμογής οι λωρίδες οξαλικού πρέπει να μείνουν μέχρι 30 ημέρες στην κυψέλη. Έπειτα αν δεν έχουν ήδη καταστραφεί από τις μέλισσες πρέπει να τις αφαιρέσουμε εμείς.

Ωστόσο όταν γίνονται 2 κύκλοι θεραπείας τότε μπορούμε να τους κάνουμε ποιο σύντομους σε 20 μέρες η πρώτη εφαρμογή και άλλες 20 μέρες η δεύτερη εφαρμογή. Συνολικά 40 ημέρες.

Εφαρμογή σε παραφυάδες

Στις παραφυάδες είναι μια πολύ καλή ευκαιρία να τις καθαρίσουμε σχεδόν εντελώς από το βαρρόα κάνοντας την εξής τακτική: 

Μετρώντας 15 ημέρες από την μέρα που δημιουργήσουμε την παραφυάδα εφαρμόζουμε ½ -1 λωρίδα οξαλικού ανάλογα το νέο μελίσσι (2-5 πλαίσια) για 20 μόνο μέρες. Σε αυτό το διάστημα η παραφυάδα είναι χωρίς γόνο σχεδόν γιατί ο περισσότερος γόνος έχει ήδη βγει από τα πλαίσια και η καινούργια βασίλισσα ακόμα δεν θα έχει γεννήσει αυγά. Οπότε το βαρρόα είναι σχεδόν εντελώς εκτεθειμένο στη δράση των λωρίδων οξαλικού οξέος. Με αυτό το tips πετυχαίνουμε πολύ υψηλά αποτελέσματα καταπολέμησης με ελάχιστο οικονομικό κόστος και δίνουμε ένα πολύ καλό ξεκίνημα στο νέο μελίσσι μας εφόσον είναι καθαρό από το βαρρόα!

wonderfulbees.gr

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

27.1.26

Επιθεωρήσεις και εργασίες Φεβρουαρίου

Οι επιθεωρήσεις θα γίνουν με τις πρώτες καλές ημέρες του Φεβρουαρίου. Τα μελίσσια έχουν πλέον ζωηρέψει για καλά, αφού εκμεταλλεύονται την οξαλίδα, την αμυγδαλιά και τις πρώτες πρώιμες ανοιξιάτικες ανθοφορίες. Προς τα μέσα του μήνα τα μελίσσια θα χρειαστούν λίγο χώρο, 1-2 χτισμένες κηρήθρες και πλέον χρειάζονται πιο συχνή παρακολούθηση. Εάν τα τροφοδοτούμε απλώς με ζυμάρι, έχουμε μία σχετικά αργή ανάπτυξη.

Για όσους θέλουν να χωρίσουν νωρίς μελίσσια, ή να πάνε σε κάποια πρώιμη μελιτοφορία, όπως το ανοιξιάτικο πεύκο, ίσως και πορτοκαλιά αργότερα, πρέπει να έχουμε συγχρόνως φροντίσει να ξεκινήσουμε από αρχές Φλεβάρη μια ήπια υγρή τροφοδοσία (500 γρ χλιαρό σιρόπι, κάθε 3-4 μέρες).  Σε αυτή την περίπτωση, ιδανικοί είναι οι τροφόδοτες μπουκάλι που χορηγούν το σιρόπι σταγόνα σταγόνα κάθε μέρα και έτσι η τροφοδοσία διαρκεί πολλές ημέρες. Επίσης επιτρέπουν την παράλληλη τροφοδοσία με βανίλια. Με τον τρόπο αυτό, και με αρκετή εμπειρία στην τοποθέτηση πλαισίων και αύξησης χώρου γονοφωλιάς μπορούμε από τέλη Φλεβάρη να βάλουμε πατώματα!
Σε περίπτωση που το μελίσσι δείχνει άδειο από τροφές και υπάρχει κίνδυνος λιμοκτονίας, μπορούμε να απολεπίσουμε με το ξέστρο μας μία κηρήθρα με μέλι, και να του την δώσουμε, ή απλά να ξεσφραγίσουμε κάποιο κομμάτι σφραγισμένου μελιού από ένα πλαίσιο του μελισσιού. Φυσικά ούτως ή άλλως, νεκρές μέλισσες θα βλέπουμε αυτούς τους μήνες, τις μέλισσες δηλαδή που γεννήθηκαν στα τέλη του καλοκαιριού και αφήνουν τη διάδοχη κατάσταση στις «χειμωνιάτικες» αδελφές τους.
Στην αποθήκη τα πράγματα αρχίζουν και εκεί να ζωντανεύουν! Ξεκινούν δειλά δειλά τα πρώτα συρματώματα πλαισίων, ειδικά για τους επαγγελματίες που έχουν πολλά τελάρα  να περάσουν. Το καλό συρμάτωμα και το σωστό τέντωμα θα βοηθήσουν στο να περαστεί σωστά το φύλλο κηρήθρας, η βάση για το χτίσιμο κηρηθρών, και κατά συνέπεια η βάση για την ανάπτυξη πληθυσμών, δηλαδή παραγωγής μελιού! Ένα κλασσικό λάθος που κάνουν οι αρχάριοι μελισσοκόμοι είναι να υποτιμούν πολύ το στάδιο αυτό: δεν τεντώνουν το σύρμα καλά, και μετά κολλάνε το φύλλο κηρήθρας όπως να’ναι. «Κουτσά – στραβά, θα το χτίσει», λένε. Αμ δε! Τα πλαίσια αυτά καταλήγουν κακοχτισμένα, με πολλά άδεια κελιά, αρκετά κηφηνοκελιά, και πολύ άσκοπο κόπο για τις μέλισσες. Προσοχή πολύ λοιπόν στο καλό συρμάτωμα, στο οποίο βοηθά πολύ μία συσκευή συρματώματος, αυτοσχέδια ή του εμπορίου. Ένα χρήσιμο και φθηνό εργαλείο για αυτή την περίπτωση είναι ο τεντωτήρας σύρματος , που “κατσαρώνει” το σύρμα, δίνοντας μεγαλύτερο τέντωμα.
Τον Φλεβάρη αρχίζει σταδιακά και η διαλογή χτισμένων κηρηθρών, που θα επιλεγούν να μπούν στα μελίσσια, πρώτα στη γονοφωλιά και αργότερα αυτά που θα συγκροτήσουν τον όροφο, μαζί με τα νέα φύλλα κηρήθρας. Ξεκαθάρισμα γίνεται επίσης και με το κερί που έχει ο μελισσοκόμος προς διάθεση ή προς κατασκευή νέων κηρηθρών

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com
επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook