Τι πρέπει να αποφεύγουν οι νέοι μελισσοκόμοι

Μια νέα ανάρτηση αναγκαία για όλους τους νέους μελισσοκόμους. Για να πετύχουν στην μελισσοκομία και να μάθουν να αποφεύγουν θανάσιμα λάθη που μπορούν να κοστίσουν την ζωή πολλών μελισσιών.

Με τη νοητικά φορτισμένη λέξη «θανάσιμα», προφανώς εννοούμε, θανάσιμα ως προς τις μέλισσες και κατά συνέπεια αμαρτήματα που οδηγούν την σχέση μελισσοκόμου-μελισσών σε οριστική ρήξη, ανυπαρξία, δηλαδή σε θάνατο. Με τη δραματική αυτή αρχή δεν θέλουμε να απογοητεύσουμε τους εν δυνάμει ή και ενεργούς νέους μελισσοκόμους, αλλά να τονίσουμε τη σοβαρότητα που οφείλουν να δείξουν κατά τη διάρκεια του εγχειρήματος.

Εγχείρημα που δεν αφορά μόνο επενδύσεις, αποσβέσεις, κέρδη, αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου, αλλά αφορά την διαχείριση ενός ζωντανού οργανισμού, αφορά την σχέση του ανθρώπου- μελισσοκόμου με ένα ζωντανό οργανισμό-μελίσσι. «Θανάσιμο αμάρτημα» στην ανάγνωση του κειμένου ισοδυναμεί με «λάθος» που μπορεί να οδηγήσει σε… GAME OVER (γκέιμ όβερ), τέλος παιχνιδιού. 

Το ξεκαθάρισμα των παρακάτω σημείων θα βοηθήσει τους νέους μελισσοκόμους να ξεπεράσουν ευκολότερα τους σκοπέλους των πρώτων επαφών με τις μέλισσες. Θα προσπαθήσουμε να δώσουμε, σχεδόν επιγραμματικά τα σημεία αυτά αλλά, για περαιτέρω ανάλυση θα πρέπει να ανατρέξετε σε βιβλία, σχολεία και μαθητεία. Μπορεί μια πρόχειρη ανάγνωση να σας δημιουργήσει την εικόνα ενός κειμένου γραμμένου αφ’ υψηλού.

Όχι, δεν είναι αλήθεια αυτό. Είναι ένα κείμενο με σεβασμό στους νέους-αρχάριους μελισσοκόμους, που στόχο έχει να τους βοηθήσει να «προσγειωθούν» ομαλά πάνω στη σανίδα πτήσης και όχι να γκρεμοτσακιστούν στα καλντερίμια της κατήφειας. Μην χάσουμε και το χιούμορ μας, επειδή ασχολούμαστε με σοβαρά θέματα. Όλοι οι μελισσοκόμοι ήταν κάποτε αρχάριοι μελισσοκόμοι. Κανόνας ζωής είναι: Μελισσοκόμος γίνεσαι, δεν γεννιέσαι.

1. Τρόπος και εποχή απόκτησης των πρώτων μελισσιών

Ο δρόμος για να αποκτήσει κανείς μελίσσια σήμερα, είναι μάλλον μονόδρομος. Πρέπει να τα αγοράσει από κάποιον που είναι ήδη μελισσοκόμος. Και λέμε μάλλον μονόδρομος, γιατί τα δυο ξεστρατίσματα του δρόμου είναι: να τα βρει μόνος του ή να του τα χαρίσει ένας καλός φίλος. Δύσκολα και τα δυο. Να τα βρει μόνος του, είναι δύσκολο κατ’ αρχήν λόγω της «εφήμερης» πλέον εγκατάστασης των μελισσιών στη φύση (βαρρόα, κ.λπ.) και κατά δεύτερο, γιατί δεν θα είναι στοιχειωδώς προετοιμασμένος να το πράξει (έλλειψη μάσκας, καπνιστηριού, κυψέλης), όταν του τύχει.

Αν τώρα το περιμένει καιρό, προετοιμασμένος κατάλληλα και του τύχει, είναι απλά υπερβολικά τυχερός και δεν είναι πολλοί εκείνοι που έχουν αυτήν την έφεση. Το δεύτερο ξεστράτισμα, αυτό της απλοχεριάς ενός καλού φίλου, είναι δύσκολο γιατί δεν είναι σύνηθες να έχουμε έναν πολύ καλό φίλο μελισσοκόμο και να θέλουμε και εμείς να γίνουμε μελισσοκόμοι. Σίγουρα ο εν λόγω μελισσοκόμος δεν θα άντεχε να το κάνει συχνά. Θα είχε αλλάξει επάγγελμα ή θα τον είχε φάει η μοναξιά.

Ο μονόδρομος, στον οποίο οδηγηθήκαμε φανερώνει την αγοραπωλησία μελισσιών, σαν τελικό σταθμό. Εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Και αρχίζουν, γιατί δεν υπάρχει ισοτιμία γνώσης μεταξύ των δύο συμβαλλομένων. Ο παλιός μελισσοκόμος, όσο διαβασμένος και να είναι ο νέος, γνωρίζει καλά ότι δεν κατέχει τη μελισσοκομία. Ο νέος μελισσοκόμος δεν έχει κάποια μεθοδολογία κρίσης για τον έλεγχο του παλιού και τελικά για τα μελίσσια που θα αγοράσει.

Ο μόνος τρόπος για να πλησιάσει την αλήθεια, είναι να κρίνει τον παλιό μελισσοκόμο, όπως θα έκρινε έναν οποιοδήποτε πωλητή, δηλαδή με μεθόδους πιθανά φυσιογνωμικής συμπεριφοράς ή ότι άλλο έχει στο μυαλό του μέσα από εμπειρικές διαδικασίες. Η πλειονότητα πάντως των μελισσοκόμων που πουλάνε μελίσσια είναι τίμιοι, γιατί η γνώση του καλού ή του κακού επαγγελματία διαδίδεται αργά μεν, σταθερά δε.

Ρωτήστε και κανέναν άνθρωπο γύρω σας. Πάντως το πόσο τακτικός είναι στη δουλειά του, παίζει κάποιο ρόλο και καλό είναι να έχετε τα μάτια σας ανοιχτά. Μετά από όλα αυτά, κοιτάξτε τον ξανά στα μάτια και κάντε την κίνηση ή όχι. Ούτως ή άλλως, κακώς ή καλώς με τον πωλητή μελισσοκόμο, πιθανά, θα πρέπει να έχετε μια σχέση χρόνων για την απάντηση ερωτημάτων και παροχή συμβουλών.

Όσον αφορά την καλύτερη εποχή απόκτησης μελισσιών από ένα νέο μελισσοκόμο, δεν υπάρχει ομοφωνία στην ομάδα σύνταξης, για αυτό και θα παραθέσουμε και τις δυο απόψεις και ας κάνει ο καθείς ό,τι τον φωτίσει το μυαλό του.

Α. Η Άνοιξη είναι η καλύτερη εποχή για να βρεθεί κάποιος στα βαθιά νερά της μελισσοκομίας, αγοράζοντας παραφυάδες. Γιατί;

Διότι αγοράζοντας παραφυάδες, διασφαλίζει, όσο γίνεται περισσότερο, ότι θα αγοράσει και μια νέα υγιή βασίλισσα, χωρίς να έχει την πρώτη χρονιά προβλήματα σμηνουργίας, με μελίσσια που θα αναγκαστούν να χτίσουν νέες κηρήθρες, δηλαδή απαλλαγμένα από το «προπατορικό αμάρτημα» (μαύρες κηρήθρες, ασθένειες, μικρά κελιά κ.λπ.), μια και μιλάμε για αμαρτήματα.

Έτσι σιγά-σιγά θα δει την εξέλιξη ενός υγιούς μελισσιού μέσα στο χρονικό κύκλο ενός έτους. Ένας πιθανός τρύγος, αφαίρεση κάποιων πλαισίων για να είμαστε ακριβείς, είναι κοντά και η χαρά του γεγονότος μεγάλη. Την άνοιξη βέβαια οι μελισσοκομικές πληροφορίες εμφανίζονται με καταιγιστικούς ρυθμούς και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ένα απίστευτο πελάγωμα, καθότι στα βαθιά νερά.

Β. Πριν τα βαθιά όμως υπάρχουν και τα ρηχά νερά, που φυσιολογικά πρέπει κανείς να περπατήσει για να φτάσει στα άπατα και στη συνέχεια να κολυμπήσει. Το Φθινόπωρο είναι η καλύτερη εποχή για να κάνει ο νέος μελισσοκόμος τις αγορές του. Γιατί;

Διότι αγοράζοντας μελίσσια αυτή την εποχή, αρχίζει τον μελισσοκομικό κύκλο από την αρχή. Έχουμε πει κατά καιρούς ότι η αρχή της μελισσοκομικής χρονιάς είναι το Φθινόπωρο και επιμένουμε σε αυτό. Τα μελίσσια αυτή την εποχή είναι μικρά και θα παραμείνουν μικρά για καιρό ακόμη, δίνοντας το χρόνο στον μελισσοκόμο να εξοικειωθεί με τα μεγέθη των μελισσών στην κυψέλη, ενώ η ανάπτυξή τους την Άνοιξη έρχεται σταδιακά.

Θα ασχοληθεί με τις ασθένειες (βαρρόα, νοζεμίαση) και το τάϊσμά τους, αποκτώντας έτσι μια πραγματική εικόνα της διαχείρισης των προβλημάτων του ζωικού κεφαλαίου. Δεν θα χρειαστεί για πολλούς μήνες να σκεφτεί τις μεταφορές, με δεδομένο ότι έχει διαλέξει μια ορθή τοποθεσία για ξεχειμώνιασμα. Το καλύτερο είναι να αγοράσει όψιμες παραφυάδες την εποχή αυτή γιατί θα έχει εν μέρη τα πλεονεκτήματα της αγοράς ανοιξιάτικων παραφυάδων, όταν με το καλό έρθει η Άνοιξη.

2. Αριθμός μελισσιών

Η αρχή κάθε περιπέτειας ξεκινάει διαφορετικά για τον καθένα και εξαρτάται κυρίως από τις διαμορφωμένες συνθήκες της ζωής του. Ένας πολύ γενικός κανόνας κατά τη γνώμη μας είναι 3 (τρία) με 7 (επτά) μελίσσια. Γιατί;

Διότι από τη μια «κάθε αρχή και δύσκολη» και από την άλλη όμως, επειδή θα χαθεί κάποιος αριθμός μελισσιών μέσα στη χρονιά, να μην υπάρξει μια ολοκληρωτική απογοήτευση, αλλά ελεγχόμενη. Τα 3 με 7 μελίσσια είναι ένα καλό δείγμα που θα δείξει σε μεγάλο ή μικρό βαθμό τον διαφορετικό «γενετικό χαρακτήρα» των μελισσιών, ενώ ο αριθμός τους μας επιτρέπει να «πειραματιστούμε» πάνω σε βασικά μελισσοκομικά θέματα (βασιλοτροφία, παραφυάδες, τροφοδοσίες, μεταφορές κ.λπ.).

 Δεν σας κρύβουμε ότι η λέξη «πειραματιστούμε», μας προξενεί μια ανατριχίλα σκεπτόμενοι τί θα τραβήξουν τα ζωντανά, αλλά τα αναγκαία κακά είναι… αναγκαία. Προσοχή και με μέτρο. Ένας έμπειρος μελισσοκόμος μπορεί από 7 μελίσσια να «παράξει» τουλάχιστον 30 στο τέλος της πρώτης χρονιάς και τουλάχιστον 100 στο τέλος της δεύτερης, χωρίς να πάρει δράμι μέλι.

Ένας νέος μελισσοκόμος δεν μπορεί να το κάνει ή αν προσπαθήσει να το πράξει είναι βέβαιο ότι θα χρειαστεί κατόπιν μια σειρά οικογενειακών ψυχαναλυτικών συνεδριών. Σιγά-σιγά. Τα 3 με 7 μελίσσια είναι σχηματικός αριθμός και θέλει να καταδείξει τον μικρό αριθμό εκκίνησης και μόνο αυτό. Αν πέσετε στην παγίδα της αγοράς πολλών μελισσών από την αρχή, ένα είναι βέβαιο. Η οθόνη πολλών εξ’ αυτών θα γράψει… GAME OVER.

3. Δυσκολία αναγνώρισης της βασίλισσας

Ένα πολύ συνηθισμένο και σημαντικό ερώτημα: Έχει βασίλισσα αυτό το μελίσσι; Ίσως το πιο συνηθισμένο μελισσοκομικό ερώτημα στο μυαλό ενός νέου μελισσοκόμου. Οι πιθανές απαντήσεις τρεις. Ναι υπάρχει, όχι δεν υπάρχει, πιθανόν. Η δυσκολία απάντησης βρίσκεται στην έλλειψη εμπειρίας, αλλά όταν αυτή αποκτηθεί η απάντηση έρχεται σχεδόν μηχανικά, πολλές φορές πριν καν ανοιχτεί το μελίσσι. Τα κυριότερα στοιχεία που μας βοηθάνε στη θετική απάντηση είναι η ύπαρξη βασίλισσας, φυσιολογικών αυγών, πολλών γυρεοσυλλεκτριών, γύρης, ηρεμίας.

Τα σημάδια που πρέπει να μας βάλουν σε υποψίες είναι οι πάρα πολλοί κηφήνες, ανησυχία και βόμβος (αυτό δεν αναλύεται περισσότερο, λόγω μέσου. Χρειάζεται ήχο) και σίγουρα έλλειψη όλων των παραπάνω. Η απουσία βασίλισσας για καιρό είναι από τις συνηθισμένες αιτίες κατάρρευσης ενός μελισσιού. Αν δεν το αναγνωρίσουμε νωρίς, ώστε να αγοράσουμε ή να παράγουμε και να εισάγουμε μια νέα βασίλισσα (ή έστω ένα πλαίσιο με αυγά) τότε… GAME OVER.

4. Ύπαρξη τροφής

Τα μελίσσια έχουν ανάγκη τροφής ολόκληρη τη χρονιά. Δεν πέφτουν σε χειμερία νάρκη ούτε καν σε χειμέριο ύπνο. Χρειάζονται φαγητό συνεχώς. Το κύριο πιάτο τους περιλαμβάνει με σειρά προτίμησης των ίδιων των μελισσών, μέλι, ζάχαρη σε υγρή ή ζυμωμένη μορφή (ζαχαροζύμαρο) και μετά ακολουθούν τα διάφορα ζυμάρια ισογλυκόζης. Η γύρη είναι απαραίτητη στα μελίσσια για την πρωτεϊνική κάλυψη των αναγκών τους και εκτός ιδιαίτερων συνθηκών (μεταφορές στα πευκοδάση) δεν χρειάζεται να ανησυχούμε στον ελλαδικό χώρο. Γύρη έχουμε αρκετή σε όλες τις περιόδους που τα μελίσσια την έχουν ανάγκη. Δύο είναι οι συνηθισμένες εικόνες σε μελίσσια νέων μελισσοκόμων. Παντελής έλλειψη τροφής ή τροφοδοσία ακόμη και σε καιρό που τα μελίσσια οδεύουν σε κατάσταση τρύγου.

Η άκαιρη τροφοδοσία σε περιόδους συλλογής μελιού καμιά φορά «ξεφεύγει» και από τον έλεγχο κάποιων επαγγελματιών, αλλά αυτό είναι άλλο και μεγάλο θέμα. Εκείνο πάντως που πρέπει να μας ανησυχεί είναι η απουσία τροφής (μελιού, ζάχαρης) σε κρίσιμες περιόδους. Τέτοιες περίοδοι είναι ο Χειμώνας, νωρίς την Άνοιξη και για τις βορειότερες περιοχές οι χρονιές που τα μελίσσια είναι σε πλήρη ανάπτυξη και τύχει να επικρατήσει μια πολυήμερη κακοκαιρία.

 Αν τότε δεν έχουν αποθέματα, μπορεί να χαθούν από πείνα, αφού κανιβαλήσουν οτιδήποτε τρώγεται μέσα στην κυψέλη. Αν στις κηρήθρες, πάνω από την περιοχή του γόνου, δεν υπάρχουν κελιά με μέλι ή υπάρχουν μετρημένα έξι κελιά, λίγα δηλαδή, τότε ετοιμαστείτε άμεσα για τροφοδοσία. Γενικά η έλλειψη τροφής μπορεί να οδηγήσει σε κατάρρευση και τότε… GAME OVER.

5. Εκτίμηση της ανθοφορίας

Να ξεκαθαρίσουμε κάτι από την αρχή. 5 ή 7 λουλούδια δεν είναι ανθοφορία. Είναι μόνο 5 ή 7 λουλούδια και μπορεί να τα κόψει ο επόμενος άνθρωπος που θα τα δει για το βάζο του ή να τα φάει μια συμπαθητική ασπρόμαυρη κατσίκα. Όπως ένα μικρό σύννεφο δεν φέρνει βροχή, έτσι και ένα ανθισμένο λουλούδι δεν φέρνει αρκετή τροφή στα μελίσσια και πολύ περισσότερο τρύγο.

Η εκτίμηση μιας ανθοφορίας είναι κάτι που πραγματικά χρειάζεται μια μελισσοκομική ζωή για να κατακτηθεί. Η εμπειρία είναι το παν σε αυτό τον τομέα. Πότε τα φυτά θα βρεθούν με ανθούς, θα έχουν δηλαδή ανθοφορία, είναι μια πληροφορία που μαθαίνεται εύκολα. Την γράφουν σχεδόν όλα τα βιβλία, την ξέρουν οι κάτοικοι ενός τόπου. Λίγο πολύ όλοι το ξέρουν. Το πότε όμως τα ανθισμένα φυτά θα δώσουν νέκταρ που θα γίνει μέλι, δεν το ξέρει κανείς εκ των προτέρων.

Μπορεί η εμπειρία να το υπολογίσει μέσες-άκρες, αλλά ποτέ με σιγουριά. Μόνο αν αρχίσει στην κυψέλη να περισσεύει μέλι και να ψιλοασπρίζουν οι κηρήθρες είμαστε σχεδόν σίγουροι ότι πάει καλά. Η εμπειρία θα έρθει με τον καιρό. Δεν χρειάζεται άγχος. Να παρακολουθείτε τί κάνουν οι παλιοί. Δεν τα ξέρουν όλα, αλλά ξέρουν περισσότερα στο συγκεκριμένο θέμα. Είναι δύσκολο να έχουμε GAME OVER από κακή εκτίμηση της ανθοφορίας. Το μόνο που μπορεί να συμβεί είναι να αλλάξουμε πίστα.

6. Φόβος, πανικός

Ο φόβος είναι ο χειρότερος εχθρός και ο καλύτερος σύμμαχος. Εχθρός, γιατί μας εμποδίζει να αφεθούμε σε καινούργιες εμπειρίες, να ανακαλύψουμε το αλλιώτικο, το διαφορετικό, στην προκειμένη περίπτωση τον μαγικό κόσμο των μελισσών, αν και η επέκταση του φόβου γενικότερα στη ζωή μας, υποδηλώνει και υποδουλώνει πολύ περισσότερα πράγματα.

Από την άλλη ο φόβος είναι σύμμαχος στην αναγνώριση των επερχόμενων βλακειών που μπορεί να μας κοστίσουν ακριβά. Στις κουτουράδες μας. Μπορεί να γίνει το μέτρο στα όριά μας. Ο αρχικός φόβος κατά τις πρώτες μας επισκέψεις στα μελίσσια φίλων ή στα δικά μας είναι κάτι σύνηθες και φυσιολογικό. Μην φοβάστε, καλά πάμε.

Ο πανικός όμως είναι καταστροφικός. Όταν νιώσουμε πανικό είναι σίγουρο ότι όλα θα πάνε στραβά. Πανικός σε σεισμούς, σε πλημμύρες, σε φωτιές, στα γήπεδα, σε διαδηλώσεις, στις μελισσοκομικές μας επισκέψεις θα μας οδηγήσουν σε χειρότερες καταστάσεις από τις αρχικές. Η συμβουλή μας είναι να μην πηγαίνετε μόνοι σας στα μελίσσια, αλλά με παρέα. Έτσι για παρέα. Για βοήθεια στην επικράτηση της ψυχραιμίας αν κάτι πάει στραβά.

Αν στις πρώτες επισκέψεις στα μελίσσια, νιώσετε να πανικοβάλλεστε με τις μέλισσες που πετούν και χτυπούν πάνω στη μάσκα σας, αν αρχίσετε και τρέχετε στο πρώτο τσίμπημα ή ακόμη χειρότερα πριν αυτό συμβεί και δεν το παλέψετε γερά, τότε καλύτερα να εγκαταλείψετε την προσπάθεια. Δεν πειράζει, δεν κάνουν όλοι οι άνθρωποι για όλες τις δουλειές. Ένα GAME OVER στη σχέση σας με τα μελίσσια είναι μονάχα.

7. Κρίσιμα μεγέθη πληθυσμού

Οι μέλισσες είναι ένα κοινωνικό έντομο, δηλαδή δεν μπορεί να επιβιώσει μόνο του στη φύση σε οποιαδήποτε εποχή του έτους και αν βρίσκεται. Χρειάζεται και άλλες μελισσούλες, ώστε να είναι πολλές μαζί και έτσι να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες της ζωής τους. Υπάρχει ένα κρίσιμο σημείο ελάχιστου πληθυσμού που από εκεί και πάνω όλα θα πάνε καλά για το μελίσσι, αν δεν πάνε στραβά όλα τα άλλα. Από αυτό, το ίδιο σημείο και κάτω, ότι και να κάνει ο μελισσοκόμος δεν υπάρχει καμιά περίπτωση να σωθεί το μελίσσι.

Ένα μελίσσι που είναι μικρό, από άποψη πληθυσμού, δεν θα παράγει μέλι και ο μελισσοκόμος δεν θα μπορέσει να το τρυγήσει. Ένα μελίσσι που είναι πολύ μικρό, όχι μόνο δεν θα παράγει μέλι για το μελισσοκόμο, αλλά δεν θα καταφέρει να επιβιώσει κατά τη διάρκεια του χειμώνα ή και να τα καταφέρει θα χαθεί σίγουρα στο σημείο εκείνο που πεθαίνουν οι χειμωνιάτικες μέλισσες και δεν έχει έρθει η αναπλήρωση από τις καινούργιες. Η εποχή αυτή προσδιορίζεται στο τέλος του Χειμώνα-πολύ νωρίς την Άνοιξη. Γι αυτό και πριν το ξεχειμώνιασμα, πρέπει να κάνουμε κάποιες συνενώσεις πολύ αδύνατων μελισσιών, ώστε να μπουν στο Χειμώνα σαν απλώς αδύνατα μελίσσια και όχι σαν πολύ αδύνατα.

Οι νέοι μελισσοκόμοι διστάζουν να το κάνουν, γιατί μειώνουν τον αριθμό των ενεργών κυψελών τους και νιώθουν αποτυχημένοι. Μέγα λάθος. Καλύτερα λιγότερα μελίσσια που θα καταφέρουν να ξεχειμωνιάσουν, παρά περισσότερα που θα χαθούν σίγουρα στο τέλος. Οι άδειες κυψέλες νωρίς την Άνοιξη θα είναι περίπου οι ίδιες, για να μην πούμε περισσότερες στην περίπτωση του ξεχειμωνιάσματος πολύ αδύνατων μελισσιών. Δεν χρειάζεται άγχος με τον αριθμό των μελισσιών. Ενώσεις πολύ αδύνατων μελισσιών πριν το Χειμώνα μας δίνει άδειες κυψέλες για απολυμάνσεις και επισκευές, ώστε να είμαστε έτοιμοι να τις γεμίσουμε την Άνοιξη.

Η περιοχή, η χρονιά και η εμπειρία ορίζουν τα κρίσιμα μεγέθη πληθυσμού. Ένα μελισσάκι, ενός πλαισίου, θα χαθεί σίγουρα κατά την διάρκεια του χειμώνα στην ηπειρωτική Ελλάδα. Το ίδιο μελισσάκι, τον ίδιο Χειμώνα μπορεί και να σωθεί στο Καστελόριζο. Γενικά ένα μελίσσι 5 πλαισίων και πάνω θα τα καταφέρει όπου και να είναι, αν όλες οι υπόλοιπες συνθήκες είναι με το μέρος του. Το πρόβλημα του άγχους των ενεργών κυψελών ξεκινάει πολλές φορές από τη δημιουργία των παραφυάδων. Οι μικρές, αλλά πολλές παραφυάδες μάς χαροποιούν όταν τις βλέπουμε στην αρχή. Στο τέλος, όμως, μετράμε άδειες κυψέλες, δηλαδή… GAME OVER.

8. Πειραματισμοί

Οι μελισσοκόμοι, λόγω της φύσης της εργασίας τους, είναι γενικά πατεντιάρηδες. Αυτό μπορεί να εξιτάρει κάποια ανήσυχα πνεύματα που θέλουν να γίνουν επίδοξοι μελισσοκομικοί εφευρέτες. Το να θέλει κάποιος να τεμαχίσει ένα ξερό κούτσουρο με λίμα νυχιών είναι πρόβλημα που αφορά μόνο τον ίδιο και τον διαθέσιμο χρόνο του. Το κούτσουρο έχει πάψει να νοιάζεται για τη μάταια τούτη ζωή εδώ και καιρό. Με τα μελίσσια όμως είναι διαφορετικά. Τα μελίσσια είναι ζωντανοί οργανισμοί. Υποφέρουν και ας μην μπορούν να το πούνε με κραυγές (στην ορφάνια το κάνουν και αυτό). Υποφέρουν και ας μην μπορούν να φύγουν μακριά (στις μεγάλες μολυσματικές προσβολές το κάνουν και αυτό).

Είναι έρμαια των μελισσοκόμων. Μην τους αλλάζετε τα φώτα. Οι όποιοι αναγκαίοι πειραματισμοί για την παραγωγή γνώσης ας γίνονται με μέτρο και μόνο αφού κατακτηθεί ένα επίπεδο αρχικής εμπειρίας και θεωρητικής επαφής. Αν πάντως επιμένετε να δοκιμάσετε ένα νέο φάρμακο, δικής σας έμπνευσης, για τη θεραπεία κάποιας ασθένειας, πιθανά και αυτή δικής σας έμπνευσης, δοκιμάστε το πρώτα σε ένα μόνο μελισσάκι (καημένο) και δώστε του λίγες ώρες καιρό για να δείτε πώς θα συμπεριφερθεί.

Να θυσιαστεί δηλαδή, στο όνομα της προσωπικής σας επιστήμης μονάχα ένα, γιατί να θυμάστε ο κύριος με το δρεπάνι, σας έχει εξουσιοδοτήσει για τη ζωή όλων των μελισσιών σας.

Δώστε μεγαλύτερη σημασία στα ζωντανά μέρη του μελισσιού, στις μέλισσες. Οι κυψέλες αλλάζουν αν σαπίσουν. Τα πλαίσια λιώνουν και γίνονται κερί. Οι νεκρές μέλισσες δεν ζωντανεύουν.

Η ποιότητα ενός μελισσιού κρίνεται από το ζωντανό του κομμάτι, όχι από την σπανιότητα και το λουστράρισμα της ξύλινης κατασκευής που φιλοξενείται. Η κυψέλη είναι απλά ένα κομμάτι ξερό ξύλο. Οι μέλισσες είναι απελπισμένες μπροστά σε έναν άκρως πατεντιάρη νέο μελισσοκόμο. Είναι ένα πέταγμα πριν το… GAME OVER.

9. Μελισσοκομική Παιδεία

Το αφήσαμε τελευταίο, όχι γιατί είναι λιγότερο σημαντικό, αλλά γιατί πάντα κάτι υπάρχει τελευταίο. Ίσως είναι και το σημαντικότερο όλων. Οι μελισσοκομικές γνώσεις δεν αποτελούν εξαίρεση στον κανόνα. Οι μελισσοκομικές γνώσεις κατακτιούνται και δεν χαρίζονται. Η μελισσοκομική γνώση χωρίζεται σε δυο μεγάλα παράλληλα μονοπάτια

Το ένα ονομάζεται θεωρητικό και το άλλο πρακτικό. Τέχνη γαρ. Για να μπορέσει ένας νέος μελισσοκόμος να τα περπατήσει, οφείλει να αλλάξει το βηματισμό του. Πρέπει να ελαφρώσει το βήμα του και σχεδόν χορευτικά να περνά από το ένα στο άλλο και πάλι στο πρώτο. Η ισορροπία πράξης και θεωρίας είναι η ιδανική κατάσταση. Ακόμη και τα παιδιά των μελισσοκόμων, είναι πιο κοντά στην μελισσοκομική γνώση, αλλά δεν είναι κάτοικοί της. Ακόμη και αυτά τα παιδιά, χρειάζονται θεωρητική, αλλά και πρακτική επιμόρφωση.

Δεν χρησιμοποιούμε τυχαία τη λέξη επιμόρφωση. Διαβάζουμε στον Μπαμπινιώτη: «Eπιμόρφωση είναι κάθε μορφής ενημέρωση που γίνεται άπαξ ή περιοδικά με παρακολούθηση μαθημάτων, σεμιναρίων κ.τ.ό. για ποικίλο χρονικό διάστημα». Η επιμόρφωση προϋποθέτει το στάδιο της κατάρτισης. Στην Ελλάδα του σήμερα γίνονται μόνο επιμορφώσεις και δυστυχώς δεν υπάρχει ένα οργανωμένο σχολείο ή σχολή που να είναι προσανατολισμένη αμιγώς πάνω στη μελισσοκομική γνώση. Υπήρχε στην Αθήνα, η ΤΕΣ Συγγρού, που άρχισε σαν σχολείο αγροτοπαίδων στο μεσοπόλεμο και είχαν διδάξει όλοι οι γνωστοί Δάσκαλοι της μελισσοκομίας (Ξυδιάς, Δερματόπουλος κ.λπ.).

Είχαν δε, αποφοιτήσει από εκεί πολλοί και καλοί μελισσοκόμοι, κατ’ αρχήν σαν εργατοτεχνίτες μελισσοκομίας. Δεν υπάρχει πια. Στη θέση της υπάρχει το ΙΓΕ που πραγματοποιεί κύκλους σεμιναρίων. Τελευταία ανακοινώθηκε ως υπόσχεση ότι θα λειτουργήσει σχολή μελισσοκομίας στη Λάρισα. Ο Υφυπουργός βέβαια που το ανακοίνωσε, παραιτήθηκε!!

Πού μπορούν να βρούνε την μελισσοκομική γνώση οι νέοι μελισσοκόμοι; Η σειρά που ακολουθεί, είναι κατά τη γνώμη μας η καλύτερη σειρά που μπορεί να ακολουθήσει ο νέος μελισσοκόμος για να μυριστεί τι τρέχει με τις μέλισσες.

Α. Στα βιβλία. Όλα τα βιβλία μελισσοκομίας είναι πηγή γνώσης. Όλα τα βιβλία είναι πηγή γνώσης. Στο Μελισσοκόμο, προτείνουμε σε κάθε τεύχος μας, μια σειρά βιβλίων για μελέτη. Δείτε την ανοιξιάτική μας πρόταση. Τα μελισσοκομικά βιβλία που έχουν εκδοθεί στην Ελλάδα είναι αρκετά και καλύπτουν όλα τα επίπεδα γνώσης. Αν βέβαια κάποιος χειρίζεται καλά μια άλλη γλώσσα, τότε οι ορίζοντές του ανοίγουν περισσότερο. Πάντως ξαναλέμε πως τα ελληνικά βιβλία είναι υπεραρκετά.

Β. Στις Πανεπιστημιακές σχολές (ΑΠΘ, ΓΠΑ, Παν/μιο Θεσσαλίας) τα μαθήματα μελισσοκομίας είναι προαιρετικά και έχουν πρόσβαση μόνο οι φοιτητές. Γίνονται όμως σε τακτά χρονικά διαστήματα μαθήματα για αρχάριους εκτός πανεπιστημιακού προγράμματος. Επίσης το Ινστιτούτο Μελισσοκομίας (Χαλκιδική) διοργανώνει κατά καιρούς μαθήματα για αρχάριους.

Γ. Ο Οργανισμός «ΔΗΜΗΤΡΑ», που εποπτεύεται από το Υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης, οργανώνει σεμινάρια μόνο για επαγγελματίες, αλλά μπορούν να τα παρακολουθήσουν όλοι. Χρειάζεται όμως ένα ελάχιστο επίπεδο γνώσης.

Δ. Μαθητεία σε ένα παλιό μελισσοκόμο. Ίσως το αναγκαιότερο όλων για τη μάθηση της μελισσοκομικής τέχνης. Βρίσκουμε έναν άνθρωπο που «τυχαίνει» να είναι και παλιός μελισσοκόμος και του ζητάμε να μαθητεύσουμε κοντά του. Η σειρά αναγραφής δεν είναι τυχαία. Πρώτα άνθρωπο και μετά παλιό μελισσοκόμο. Αλλιώς θα είναι παλιομελισσοκόμος. Φτιάξτε εσείς τον ορισμό του ανθρώπου. Ο ορισμός του παλιού μελισσοκόμου είναι: αυτός που κομεί, φροντίζει μελίσσια, αρκετό καιρό.

 Αν δεν ορίσετε καλά την έννοια του ανθρώπου, δεν θα συμβεί κάτι τραγικό, απλά θα ξεπλατιστείτε στις μεταφορές και στα ταΐσματα και θα μάθετε μόνο πολύ καλά: να μεταφέρετε και να ταΐζετε μελίσσια. Τίποτε άλλο. Αν ορίσετε καλά την έννοια του ανθρώπου, τότε σιγά-σιγά με μελέτη, σεμινάρια και απομυθοποίηση θα μάθετε μελισσοκομία. Έτσι γίνεται με όλες τις τέχνες και τους τεχνίτες

Αυτά κατά τη γνώμη μας είναι τα « 9 θανάσιμα αμαρτήματα» των νέων μελισσοκόμων. Δεν είναι πολλά. Ούτε καν δέκα. Αν ξεχάσαμε κανένα να μας το επισημάνετε. Η αξιολόγηση και απαρίθμηση έγινε κυρίως μέσα από τη μνήμη μας και από την επαφή μας με νέους μελισσοκόμους όλα αυτά τα χρόνια. Αν παρ’ όλη την προσπάθεια δεν σας «βγει», μην παρατήσετε τις κυψέλες όπου βρεθούν γεμίζοντας τα όρη και τις πεδιάδες με κουφάρια. Χαρίστε τις σε κανένα άλλο «νέο μελισσά». Μην ξεχνάτε ότι μετά από ένα GAME OVER μπορεί να έρθει πολύ εύκολα το NEW GAME, με το πάτημα ενός μόνο κουμπιού. Δώστε αυτό το κείμενο στους ενδιαφερόμενους νέους μελισσοκόμους. Έχουν ευρύτερη αντίληψη της φράσης GAME OVER.

Διαβάστε επίσης: Τα πρώτα βήματα για μια καλή ΑΡΧΗ

Υ.Γ.

Υπάρχει ακόμη ένα «αμάρτημα», που δεν αφορά τη σχέση μελισσών – μελισσοκόμων, αλλά τη σχέση των νέων μελισσοκόμων με τους υπόλοιπους ανθρώπους που τυχαίνει να βρίσκονται γύρω τους, στην αρχή τουλάχιστον του ταξιδιού. Μην τους πρήζετε συνεχώς με ιστορίες από τον όντως μαγικό κόσμο των μελισσών. Κάντε το με μέτρο. Τους θέλουμε και για αργότερα.

Καλό δρόμο

Ανεξαγόρας Λ. Σκιδούρης

πηγή: www.melissokomos.gr

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

Ξεχειμώνιασμα ενέργειες και προϋποθέσεις

    

Ξεχειμώνιασμα είναι η τοποθέτηση των μελισσών και οι ενέργειες που πρέπει να γίνουν ετσι ωστε να βγάλουν την περίοδο του χειμώνα με την μικρότερες ενεργειακές ανάγκες και απώλειες .Ο χειμώνας ειναι επίσης η περίοδος του χρόνου κατα την οποία το μελίσσι εχει την ελάχιστη δραστηριότητα και κύριο μέλημά του είναι η επιβίωσή του απο τις άσχημες καιρικές συνθήκες και απο την ανεπάρκεια τροφών στο εξωτερικό περιβάλλον.

Ειναι ξεκάθαρο οτι το ξεχειμώνιασμα διαφέρει απο περιοχή σε περιοχή.Κύριος στόχος μας είναι να αυξήσουμε τις πιθανότητες να μπορέσουν να επιβιώσουν οσο το δυνατόν περισσότερα μελίσσια και να είναι σε οσο το δυνατόν καλύτερη κατάσταση αρχές της άνοιξης και τούτο διότι είναι δύσκολο να μην εχουμε απώλειες κατα τον χειμώνα.

Πολύ βασικό θέμα είναι οι θέσεις που θα τοποθετήσουμε τα μελίσσια μας.Χρειάζονται πολλές ανιχνεύσεις για να βρούμε την κατάλληλη τοποθεσία ,κοιτάμε που ξεχειμωνιάζουν οι άλλοι και παίρνουμε μια ιδέα για το μικροκλίμα της περιοχής.Η τοποθεσία θα πρέπει να είναι σε απόμερο μέρος που δεν θα το βλέπουν πολλοί.Βασικό στοιχείο της τοποθεσίας θα πρέπει να είναι η εύκολη πρόσβαση κατα την διάρκεια του χειμώνα.Συνεπώς δρόμοι με νεροφαγώματα καθώς και χωματόδρομοι που λασπώνουν με την πρώτη βροχή είναι πανελώς ακατάλληλοι.Επίσης τοποθετήσεις κοντά σε ρέμματα είναι ακατάλληλες.

Το μέρος που θα βάλουμε τα μελίσσια μας θα πρέπει να 'εχει νοτιοανατολικό προσανατολισμό (οι είσοδοι των κυψελών να εχουν ανοιχτό πεδίο για να δέχονται τις πρωινές αχτίδες του ηλίου διότι ειναι καλλίτερο να ζεσταίνονται το πρωί).Επίσης θα πρέπει απο την βορεινή πλευρά να προστατεύονται απο κάποιο ανάχωμα η εμπόδιο απο τους βορεινούς ανέμους.Καλό είναι στο μέρος αυτό να μην υπάρχει υγρασία.

Απαραίτητη η πρόσβαση σε νερό(αυτό ισχύει για ολες τις τοποθεσίες)καθώς και να υπάρχει ανθοφορία στα μεσα του χειμώνα που να παρέχει γύρη και νέκταρ ωστε να γονεύσουν τα μελίσσια οσο το δυνατόν γρηγορότερα.Μερικές εβδομάδες να γονεύσουν νωρίτερα θα επηρρεάσει την μελισσοκομική μας χρονιά.

Το δυσκολότερο θέμα ειναι τα αποθέματα των τροφών.Δυστυχώς κακοί τρύγοι και κακές χρονιές αναγκάζουν τον μελισσοκόμο να αφαιρεί περισσότερο μέλι απόσο πρεπει και ειναι απαραίτητο για την επιβίωση του μελισσιού και θα πρέπει να τροφοδοτείται το μελίσσι με στερεά τροφή(βανίλια,ζαχαροζύμαρο)κατα τον χειμώνα και με σιρόπι (2 ζάχαρη 1 νερό)το φθινόπωρο αν δεν μπορεί να βρεθεί μια ανθοφορία για ξεχειμώνιασμα.Το τέλειο είναι να ανανεώσουν πληθυσμούς σε σουσούρες και να μαζέψουν μέλι για ξεχειμώνιασμα.Φυσικά οι σουσούρες ειναι λίγο δύσκολες διοτι δεν δίνουν πάντα μέλι δινουν ομως γύρη και υπάρχει επίσης ο κίνδυνος για λεηλασίες.Βασικό πρόβλημα με τις τροφές υπάρχει οταν το μελίσσι αρχίζει να γονεύει και δεν υπάρχουν ανθοφορίες τοτε θα πρέπει να του δωσουμε εμείς.

Σημαντικοί επίσης για ξεχειμώνιασμα ειναι και κάποιοι χειρισμοί που θα πρέπει να κάνουμε.

• τοποθετούμε κηρόπανα παντού (τουλάχιστο σε κυψέλες τυπου Αυστραλίας)
• η χρήση τροφοδοτών οροφής οι οποίοι λειτουργούν σαν εσωτερικό καπάκι και βοηθούν στο καλό ξεχειμώνιασμα.
• Κλείσιμο των πίσω αεραγωγών με ταινία οχι ομως των μπροστινών διότι θα εχουμε υγρασία.
• Διαμόρφωση της πόρτας εισόδου σε χειμερινή 
• Κλίση των κυψελων προς τα μπρός ωστε τα νερά της βροχής να μην μπαίνουν στην κυψέλη

 Σημαντικό σημείο ειναι να κρατάμε στην κυψέλη τόσα πλαίσια οσα πατούν οι μέλισσές μας.Υπάρχει ομως και μια θεωρία που ισχυρίζεται οτι μια καλή μεθοδος εναντια στον κηρόσκωρο είναι η διατηρηση των πλαισίων μεσα στην κυψέλη.

Επιθεωρήσεις αυτη την εποχή θα ειναι ελάχιστες και σε ημερες ηλιόλουστες και κυρίως για τροφοδότηση των μελισσιών.

Πολλοί μελισσοκόμοι ποχωρούν σε συνενώσεις μελισσιών απο τρια πλαίσια πληθυσμό και κάτω με την λογική οτι τα αδύναμα μελίσσια εχουν λιγότερες πιθανότητες να επιζήσουν,δύσκολη απόφαση ομως για νεους μελισσοκομους που προσπαθούν να αυξησουν τα μελίσσια τους.

Βασικότατο σημείο ειναι οι θεραπείες που θα κάνει ο μελισσοκόμος για να καθαρίσει σε μεγάλο βαθμό την βαρρόα και να προστατευθεί απο την νοζεμίαση.Σε πολλές περιοχές τα μελίσσια ξεγονιάζουν τον χειμώνα και είναι η κατάλληλη στιγμή για καταπολέμηση της βαρρόα με μεγάλη αποτελεσματικότητα (πχ οξαλικό οξύ αποτελεσματικότητα 98,5%).Θα πρέπει στις τροφές που θα χρησιμοποιηθούν για την διατροφή των μελισσιών να υπάρχει θυμόλη για καταπολέμηση της νοζεμίασης.

Ενας ακόμα κίνδυνος είναι η ασκοσφαίρωση οταν αρχίσει να γονεύει το μελίσσι να μην μπορεί να καλύψει ολο τον γόνο και να πεθάνει μαζικά και να μην μπορεί το μελίσσι να τον απομακρύνει.Οχι λοιπόν σε άκαιρες τροφοδοσίες με σιρόπι και δεν πρέπει να ανακατεύουμε πολύ τα πλαίσια με γόνο.

πηγη μελισσοιστοριες και αλλα

Επικοινωνία periskepsis@gmail.com

Επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook

Κανόνες ορθής μελισσοκομικής πρακτικής

Μεράκι και αγάπη για τις μέλισσες. Οποιοσδήποτε ασχοληθεί με τη μελισσοκομία είτε επαγγελματικά, είτε ερασιτεχνικά, είτε επιστημονικά θα πρέπει να αγαπάει το αντικείμενο και να ασχοληθεί πρώτα από όλα με μεράκι και μετά από συμφέρον. Οι μέλισσες γοητεύουν αλλά συνάμα απογοητεύουν, προσφέρουν μέλι αλλά και δηλητήριο, χαρές και στενοχώριες.

1. Σεβασμός στις μέλισσες. Θα πρέπει να αποφεύγεται η ληστρική εκμετάλλευση των μελισσών. Ιδιαίτερα στα πευκοδάση το φθινόπωρο όπου ελάχιστοι ευτυχώς μελισσοκόμοι επιμένουν περισσότερο από ότι πρέπει, με αποτέλεσμα τα μελίσσια νασυλλέγουν μεν αρκετό μέλι, αλλά να μην ανανεώνεται ο πληθυσμός τους. Τα μελίσσια αυτά ξεχειμωνιάζουν με γέρικους πληθυσμούς και χάνονται το χειμώνα.
2. Κυνήγι ανθοφοριών και μελιτοεκκρίσεων. Οι περισσότερες ασθένειες των μελισσών εκδηλώνονται όταν σταματήσει η νεκταροέκκριση. Όταν οι μέλισσες βρίσκουν και συλλέγουν τροφές (νέκταρ, μελίτωμα, γύρη) αναπτύσσονται ανεμπόδιστα και αντιμετωπίζουν κάθε πρόβλημα.
3. Σωστοί μελισσοκομικοί χειρισμοί στη διάρκεια του έτους. Οι σωστοί χειρισμοί στον κατάλληλο χρόνο είναι ένας από τους σπουδαιότερους παράγοντες επιτυχίας στη μελισσοκομία. Βασική προϋπόθεση στην σωστή εφαρμογή των μελισσοκομικών χειρισμών είναι ο μελισσοκόμος να γνωρίζει καλά τη μέλισσα και το μελίσσι σαν οργανισμό, τα μελισσοκομικά φυτά της περιοχής του, τα μέτρα προστασίας του μελισσιού από εχθρούς από τις ασθένειες και τα φυτοφάρμακα και τέλος να είναι σε θέση με τις επεμβάσεις του να κατευθύνει την ανάπτυξη του μελισσιού, ώστε να εκμεταλλευτεί πλήρως την ανθοφορία μιας συγκεκριμένης περιοχής. Στους βασικούς μελισσοκομικούς χειρισμούς συγκαταλέγονται η εκμετάλλευση των όψιμων ανθοφοριών και μελιττοεκκρίσεων, η καταπολέμηση της βαρρόα, η  ανανέωση του πληθυσμού και τα σωστά μέτρα ξεχειμωνιάσματος το Φθινόπωρο, η φροντίδα του μελισσοκομικού υλικού και η διάσωση των μελισσιών από τα κρύα το Χειμώνα, η ανάπτυξη του μελισσιού, η πρόληψη και η καταστολή σμηνουργίας, η συλλογή γύρης, η εκτροφή βασιλισσών, το κτίσιμο κηρηθρών και η προετοιμασία μελισσιούγια τις ανθοφορίες την άνοιξη και τέλος ο τρύγος.
4. Καλή βασίλισσα. Από αυτήν εξαρτάται η παραγωγικότητα, η επιθετικότητά, η τάσησμηνουργίας, η προδιάθεση για αρρώστιες, η κατανάλωση τροφών το χειμώνα και αρκετά άλλα χαρακτηριστικά του μελισσιού. Μια καλή βασίλισσα σημαίνει και ένα καλό παραγωγικό και υγιές μελίσσι.
5. Εξασφάλιση νερού στις μέλισσες. Το νερό είναι απαραίτητο για να διατηρήσουν οι μέλισσες υψηλή σχετική υγρασία στα κελιά, να αραιώσουν το μέλι πριν τις δώσουν στο γόνο και να ρυθμίζουν τη θερμοκρασία της κυψέλης. Η υψηλή σχετική υγρασία μέσα στη κυψέλη είναι απαραίτητη για να εκκολαφθούν τα αυγά και να μην αποξηραθούν οι προνύμφες
6. Αγνό και ασφαλές μέλι. Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή για να διατηρηθεί το μέλι αγνό, φυσικό, ανεπεξέργαστο, χωρίς υπολείμματα χημικών ουσιών. Δεν εφαρμόζονται πια αντιβιοτικά μέσα στη κυψέλη, τα χημικά φάρμακα εναντίον της
   βαρρόα αντικαθίστανται με φιλικές ουσίες στο περιβάλλον και χρησιμοποιούνται χαμηλές θερμοκρασίες για την αποθήκευση των κηρηθρών. Το μέλι δεν εκτίθεται στον ήλιο και δεν ζεσταίνεται σε θερμοκρασίες μεγαλύτερες από 45ο C.
7. Περιορισμός της παραπλάνησης. H παραπλάνηση μειώνει τις αποδώσεις, δημιουργεί ανομοιομορφία στο μελισσοκομείο, είναι αιτία διασποράς ασθενειών από μελίσσι σε μελίσσι. Χρησιμοποιείστε διαφορετικά χρώματα για τη βαφή των κυψελών και τοποθετείστε τα μελίσσια σε σχηματισμούς με τους οποίους αποφεύγεται η παραπλάνηση.
8. Συχνό καθάρισμα της βάσης. Η βάση των κυψελών θα πρέπει να καθαρίζεται και να απολυμαίνετε συχνά. Η επέμβαση αυτή είναι από τους βασικότερους χειρισμούς και διευκολύνεται όταν οι κυψέλες φέρουν κινητές βάσεις.
9. Έλεγχος της σμηνουργίας. Η σμηνουργία αδυνατίζει το μελίσσι, το μετατρέπει σε μη παραγωγικό και δημιουργεί προδιάθεση για αρρώστιες. Από πολύ νωρίς θα πρέπει να ληφθούν μέτρα πρόληψης και αργότερα εάν εκδηλωθεί η σμηνουργίας μέτρα καταστολής της.
10. Περιορίζονται οι επιθεωρήσεις και το κάπνισμα των μελισσιών. Το κάπνισμα και οι επιθεωρήσεις περιορίζουν τη πτήση συλλογής τροφών των μελισσών κατά 10-30’, μειώνουν τις αποδόσεις τους μέχρι 30% και αυξάνουν τις πιθανότητες για νοσεμίαση.
11. Αντικατάσταση των κηρηθρών. Τα κελιά των κηρηθρών με την πάροδο του χρόνου περιορίζονται σε μέγεθος με αποτέλεσμα οι μέλισσες που εκκολάπτονται να είναι μικρότερες, να ζουν και να αποδίδουν λιγότερο. Παράλληλα στο κερί των παλιών κηρηθρών ενσωματώνονται μικροοργανισμοί οι οποίοι δημιουργούν προβλήματα στην ανάπτυξη του γόνου των μελισσών. Για τους λόγους αυτούς οι κηρήθρες θα πρέπει να αντικαθίστανται την τρίτη ή τέταρτη χρονιά.
12. Περιορίζονται οι απώλειες του χειμώνα. Με προσεκτική παρατήρηση και καταγραφή των αιτιών απώλειας μελισσιών τους χειμωνιάτικους μήνες(λιγοστές τροφές; τροφές μακριά από τη μελισσόσφαιρα αδύνατο μελίσσι,ποντίκι στη κυψέλη κλπ), ο μελισσοκόμος μπορεί να περιορίσει τις απώλειες του χειμώνα στις ελάχιστες δυνατές.
13. Οι τροφοδοτήσεις να γίνονται μόνο όταν το μελίσσι χρειάζεται τροφές. Η τροφοδοσία των μελισσιών την περίοδο που συλλέγουν και αποθηκεύουν τροφές επηρεάζει την ποιότητα του μελιού και χαρακτηρίζεται ως νοθεία. Η νοθεία αυτή εύκολα διαπιστώνεται από τα χαρακτηριστικά του μελιού.
14. Τρύγος σε καθαρούς χώρους μακριά από σκόνες, χώματα και λερωμένα σκεύη. Κατά τον τρύγο θα πρέπει να ακολουθούνται σχολαστικοί οι κανόνες καθαριότητας και προσοχής ώστε να μην επιβαρυνθεί το μέλι από μικροοργανισμούς από το περιβάλλον και ιδιαίτερα από το κλωστήριο της αλλαντίασης (Clostridium botulismu) το οποίο βρίσκεται στην σκόνη και γενικά στο ακάθαρτο περιβάλλον. Το καλό φιλτράρισμα και η προσεκτική διαύγαση είναι η μοναδική επεξεργασία που απαιτείται για ένα άριστο μέλι.
15. Επικοινωνία με τους ειδικούς του κλάδου. Συνδυάστε διάβασμα και πράξη Η μελισσοκομία διδάσκεται από τα βιβλία και τα έδρανα, μαθαίνεται όμως από την πράξη και την εμπειρία

Οι παραπάνω αρχές της ορθής μελισσοκομικής πρακτικής διαφυλάσσουν την άριστη ποιότητα του μελιού. Ο μελισσοκόμος που ασκεί με ορθολογικό τρόπο την μελισσοκομία και τηρεί τις αρχές αυτές παράγει αγνό, φυσικό, ανεπεξέργαστο ασφαλές μέλι

Ανδρέας Θρασυβούλου, Εργαστήριο Μελισσοκομίας – Σηροτροφίας

Σχολή Γεωπονίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook

Το βάψιμο των κυψελών

Ένα από τα θέματα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε εμείς οι μελισσοκόμοι, είναι με ποιο τρόπο θα προστατεύσουμε - μέσω κάποιας καλής βαφής - τις κυψέλες μας, που αποτελούν, ίσως, τον ποιο δαπανηρό εξοπλισμό του μελισσοκομείου μας, και που επί πλέον είναι αυτός που καταπονείται και περισσότερο, από κάθε άλλον. Ιδιαίτερα για τους νέους μελισσοκόμους, η επιλογή του τρόπου βαφής αποτελεί συνήθως μια πραγματική σπαζοκεφαλιά, με τα τόσα που λέγονται και γράφονται γύρω από αυτό το θέμα.

Σήμερα λοιπόν θα ασχοληθούμε διεξοδικά με αυτό το ζήτημα και θα περιγράψουμε όλους τους γνωστούς (?) τρόπους βαφής των κυψελών μας, αποκαλύπτοντας τα συν και τα πλην του καθενός από αυτούς. Πριν όμως να προχωρήσουμε στην περιγραφή αυτών των τρόπων βαφής, καλό θα είναι να απαντήσουμε στο εξής κρίσιμο ερώτημα: Τι εννοούμε, όταν λέμε «καλή βαφή»?

Εννοούμε μια βαφή που να κάνει σχεδόν αθάνατες τις κυψέλες μας?

Εννοούμε μια βαφή που να εφαρμόζεται εύκολα και γρήγορα?

Εννοούμε μια βαφή που να είναι φτηνή?

Εννοούμε μια βαφή που να μην είναι επικίνδυνη για την υγεία μας, το περιβάλλον και για τις μέλισσες?

Εννοούμε μια βαφή που το φρεσκάρισμά της, τα επόμενα χρόνια, θα γίνεται εύκολα?

Ή μήπως εννοούμε μια βαφή που δεν θα μας «απαγορεύει» στο μέλλον να αλλάξουμε τρόπο και υλικά και να πάμε σε κάποια άλλη εφαρμογή, αν έτσι αποφασίσουμε?

Από τις απαντήσεις που θα δώσουμε σε όλα αυτά τα ερωτήματα, θα κριθεί και ο τρόπος που θα αποφασίσουμε να βάψουμε «εξωτερικά» τις κυψέλες μας. Και το διευκρινίζουμε αυτό, γιατί οι κυψέλες των μελισσών δεν χρειάζονται προστατευτικό βάψιμο στο εσωτερικό τους. 

Τη δουλειά αυτή  την αναλαμβάνουν να την κάνουν οι ίδιες οι μέλισσες, που στεγανοποιούν και απολυμαίνουν τις εσωτερικές επιφάνειες με τη χρήση της πρόπολης που, όπως είναι γνωστό, την παράγουν από τη συλλογή ρητινωδών εκκρίσεων κάποιων φυτών, που στη συνέχεια αναμειγνύουν με κερί, γύρη, ένζυμα και άλλες ουσίες. Το αποτέλεσμα είναι το παράγωγο αυτό των μελισσιών, να έχει δραστικές μικροβιοκτόνες ιδιότητες και να αποτελεί ένα άριστο «συντηρητικό» και στεγανωτικό υλικό.

Να αναφέρουμε ακόμα, πως, ειδικά  για τις καινούργιες κυψέλες, ανεξάρτητα από το τρόπο βαφής που θα επιλέξουμε, είναι απαραίτητο να κάνουμε κάποια προεργασία στις «παρθένες», εξωτερικές, ξύλινες επιφάνειες τους. Κατ αρχάς καίμε με φλόγιστρο όλους τους ρόζους και τις χαραμάδες που έχουν ρετσίνια. Απομακρύνουμε τους ρόζους που κουνιούνται και στη θέση τους βάζουμε ξύλινες τάπες. Στη συνέχεια στοκάρουμε τα σημεία αυτά και αφού στεγνώσει ο στόκος τα περνάμε ένα γιαλοχαρτάρισμα.

Πολλοί κατασκευαστές έχουν ήδη κάνει, στα σώματα των κυψελών, αυτή την προεργασία και έτσι μας απαλλάσσουν από αυτή τη φάση κατεργασίας. Αλλά και οι κυψέλες που είναι φτιαγμένες από κόντρα πλακέ θαλάσσης, δεν χρειάζονται όλη αυτή τη φασαρία.

Μετά από όλες αυτές τις διευκρινήσεις, ας ξεκινήσουμε την παρουσίαση των ποιο γνωστών τρόπων βαψίματος των κυψελών.

ΒΑΦΗ ΜΕ ΠΑΡΑΦΙΝΗ.

Η παραφίνη είναι ένα χημικό παράγωγο του πετρελαίου που έχει υποστεί κατάλληλη επεξεργασία και έχει χαρακτηριστεί «ουδέτερη», από πλευράς τοξικότητας.

Στο εμπόριο κυκλοφορεί σε πλάκες, που όταν θερμανθούν υγροποιούνται και στη συνέχεια η εφαρμογή της μπορεί να γίνει είτε με πινέλο, είτε με εμβάπτιση. 

Για να γίνει η εφαρμογή με εμβάπτιση, που είναι και η πιο συνηθισμένη, απαιτείται κάποιος «ειδικός εξοπλισμός», που συνίσταται από ένα σιδερένιο κουτί διαστάσεων 40Χ60Χ60 εκατοστά ύψος, που επικάθεται πάνω σε μια μεγάλη εστία γκαζιού. Απαιτείται ακόμα μια ιδιοσυσκευή από στραντζαριστά για την καταβύθιση των κυψελών μέσα στην παραφίνη.

Οι πλάκες της παραφίνης τοποθετούνται μέσα σιδερένιο κουτί και αφού θερμανθούν και λιώσουν, γίνεται η εμβάπτιση των σωμάτων για 3-5 λεπτά σε θερμοκρασία περίπου 170ο C.

Η παραφίνη δεν χρωματίζει το ξύλο. Υπάρχουν όμως ιδικές χρωστικές που μπορούν να διαλυθούν μέσα σε αυτή, όταν βρίσκεται σε υγρή κατάσταση.

Πλεονεκτήματα:

Πετυχαίνει το απόλυτο κλείσιμο όλων των αρμών και των χαραμάδων της κυψέλης με αποτέλεσμα την αποτελεσματική καταπολέμηση του κηρόσκορου, αφού δεν βρίσκει μέρος να εναποθέσει τα αυγά του.

Δημιουργεί ένα κάλυμμα απομόνωσης της υγρασίας, έξω και μέσα. (?).

Προσφέρει σχετική θερμομόνωση στις κυψέλες.

Χαρίζει μακροζωία στις κυψέλες.

Μειονεκτήματα:

Απαιτεί ειδικό εξοπλισμό.

Εγκυμονεί κινδύνους ανάφλεξης και αυτανάφλεξης (πάνω από του 200ο C)

Απαιτεί εμπειρία.

Έχει σχετικά μεγάλο κόστος εφαρμογής..

Καλύπτει και το εσωτερικό των κυψελών, κάτι που όπως αναφέρουμε πιο πάνω δεν χρειάζεται και δεν πρέπει να γίνεται.

ΒΑΦΗ ΜΕ ΛΙΝΕΛΑΙΟ:

Το λινέλαιο είναι ένα λάδι φυτικής προέλευσης, απόλυτα ασφαλές στη χρήση του.

Εφαρμόζεται με πινέλο σε θερμοκρασία δωματίου, ή κατόπιν θέρμανσης σε υψηλότερες θερμοκρασίες για καλύτερη επίστρωση και απορρόφηση από το ξύλο. Περνάμε δυο χέρια τις εξωτερικές επιφάνειες της κυψέλης, αφού όμως έχουμε ρίξει ανάλογη ποσότητα στεγνωτικού μέσα στη μάζα του λινελαίου.

Το δεύτερο χέρι το περνάμε αφού έχει στεγνώσει καλά το πρώτο και για να γίνει αυτό απαιτούνται αρκετές ημέρες. Στη συνέχεια βάφουμε ένα  χέρι  Μίνιο και όταν στεγνώσει και αυτό, περνάμε ένα χέρι υπόστρωμα (βελατούρα) και κατόπιν δυο χέρια λαδομπογιά (ριπολίνη).

Πλεονεκτήματα:

Οι κυψέλες διατηρούνται για αρκετά χρόνια σε καλή κατάσταση.

Βάφονται μόνο οι εξωτερικές επιφάνειες.

Μειονεκτήματα:

Η εφαρμογή αυτή απαιτεί πολλά υλικά, άρα έχει και μεγάλο κόστος.

Θέλει πολύ χρόνο και πολλές εργατοώρες.

Τα στεγανωτικά που χρησιμοποιούνται για το λινέλαιο, περιέχουν μεταλλικά άλατα του μαγγανίου, του κοβαλτίου και του σιδήρου, που είναι επιβλαβή, όταν τα εισπνέουμε.

Το καλό μίνιο του μολύβδου, είναι αποδεδειγμένα καρκινογόνο.

Οι βελατούρες, οι ριπολίνες και γενικά όλες τις αλκυδικές λαδομπογιές αλλά και τα συντηρητικά και τα βερνίκια ξύλου που αραιώνονται με white spirit, νέφτι, και διαλυτικό νίτρου, περιέχουν ξυλόλιο, τολουόλιο, και άλλους οργανικούς αρωματικούς διαλύτες,  αρκετοί από τους οποίους είναι αποδεδειγμένα καρκινογόνοι.

Να αναφέρουμε ακόμα πως τα παραπάνω χρώματα δεν έχουν καμία ελαστικότητα, έχουν μηδενική διαπερατότητα υδρατμών και εγκλωβίζουν την υγρασία σαπίζοντας το ξύλο σταδιακά. Με το πέρασμα του χρόνου σκληραίνουν, σπάνε και ξεφλουδίζουν. Επιπλέον επιβαρύνουν την υγεία των μελισσών αλλά και των μελισσοκόμων, λόγω της περιεκτικότητας σε διαλύτες και ειδικά πρόσμικτα.

Σε περίπτωση φρεσκαρίσματος, απαιτείται προεργασία. (ξύσιμο, στοκάρισμα κλπ)

ΒΑΦΗ ΜΕ ΕΛΑΣΤΟΜΕΡΗ ΜΟΝΩΤΙΚΑ.

Είναι τα υδατοδιαλυτά εκείνα στεγανωτικά που μονώνουμε τις ταράτσες  Οι μπογιές αυτές έχουν άριστη πρόσφυση και στο ξύλο, όπως σε κάθε πορώδη επιφάνεια. Παρέχουν άριστη θερμομόνωση και υγρομόνωση. Είναι πολύ πηχτές και αραιώνονται με νερό.

Ξεκινάμε την εφαρμογή περνώντας χωρίς καμία αραίωση, μόνο τις ενώσεις των κυψελών..

Όταν στεγνώσει αυτή η επίστρωση, κάτι που συμβαίνει γρήγορα, περνάμε το πρώτο χέρι, αφού προηγουμένως έχουμε αραιώσει πολύ το υλικό με νερό. Αυτή η επίστρωση λειτουργεί σαν αστάρι.

Αφού στεγνώσει και αυτή η επίστρωση, περνάμε άλλα 3-4 χέρια με πηχτή μπογιά (10% αραίωση)

Πλεονεκτήματα:

Χρησιμοποιούμε ένα μόνο υλικό για όλα τα χέρια βαψίματος.

Έχει σχετικά χαμηλό κόστος – στοιχίζει  4 με 5ευρω/κιλό.

Ο συνολικός χρόνος στεγνώματος δεν υπερβαίνει το δεκάωρο σε καλές θερμοκρασίες. 

Είναι εντελώς άοσμο (υδατοδιαλυτό) και δεν έχει επικίνδυνες αναθυμιάσεις κατά την ώρα του βαψίματος

Έχει μεγάλη πρόσφυση και μεγάλη επικαλυπτικότητα.

Έχει ελαστικότητα που τη διατηρεί για αρκετά χρόνια, αντέχοντας στις διαστολές και συστολές του ξύλου .

Είναι πολύ καλό θερμομονωτικό και υγρομονωτικό υλικό.

Μειονεκτήματα:

Δεν μπορούμε να βάψουμε τα χείλη (σόκορα)  των κυψελών μας, γιατί τον πρώτο καιρό κολλάνε. Το ίδιο συμβαίνει και κατά τη βαφή, αν τοποθετήσουμε το ένα πάτωμα πάνω στο άλλο.

Δεν δίνει καλή εμφάνιση – αν μας ενδιαφέρει.

Αν η εξωτερική πλευρά της κυψέλης πληγωθεί κάπου και γδαρθεί η μπογιά, τότε υπάρχει κίνδυνος να εισχωρήσει από αυτό το σημείο υγρασία και να διαποτίσει τη γύρω επιφάνεια που δεν θα μπορέσει να την αποβάλει, λόγω ακριβώς της απόλυτης στεγανώτητας που προσφέρει αυτή η εφαρμογή.

Σε περίπτωση που στο μέλλον, θελήσουμε να εφαρμόσουμε κάποιον άλλο τρόπο βαφής, τότε απαιτείται αφαίρεση του παλιού υλικού, που γίνεται με φλόγα ή με εμβάπτιση σε ...παραφύνη.

ΒΑΦΗ ΜΕ ΥΔΑΤΟΔΙΑΛΥΤΑ ΑΚΡΥΛΙΚΑ ΧΡΩΜΑΤΑ

Τα χρώματα αυτά αραιώνονται με νερό και η εφαρμογή τους είναι πανεύκολη. Δεν περιέχουν βαρέα μέταλλα, θεωρούνται υποτοξικά, δουλεύονται εύκολα και στεγνώνουν γρήγορα.

Περνάμε στην αρχή ένα χέρι ακρυλικής υδατοδιαλυτής βελατούρας και αφού στεγνώσει περνάμε δυο χέρια ακρυλικής ριπολίνης νερού.

Πλεονεκτήματα:

Είναι άοσμο (κατάταξη Α+), υδατοδιαλυτό, εύκολο στην εφαρμογή και φιλικό στις μέλισσες και στο μελισσοκόμο.

Έχει πολύ καλή καλυπτικότητα

Είναι ανθεκτικό στη βροχή μετά από 1 ώρα και μπορούμε να περάσουμε 2 χέρια την ίδια μέρα, γιατί στεγνώνει γρήγορα.

Προσφέρει άριστη εμφάνιση, εξαιρετικές αντοχές σε αντίξοες καιρικές συνθήκες, όπως οι ηλιακές ακτίνες UV, η βροχή, ο παγετός και οι υψηλές ή οι χαμηλές θερμοκρασίες.

Έχει ικανοποιητικό χρόνο ζωής

Ρυθμίζει την υγρασία του ξύλου, αφήνοντας το να αναπνέει.

Έχει εξαιρετική πρόσφυση στο ξύλο και αρκετά καλή στις γαλβανιζέ επιφάνειες,

Υπάρχει σε χιλιάδες αποχρώσεις.

Έχει λογικό κόστος εφαρμογής (4-5 ευρώ / κιλό)

Η κυψέλη βάφεται μόνο εξωτερικά.

Μειονεκτήματα:

Απαιτεί κάθε 3-4  χρόνια ένα πέρασμα για φρεσκάρισμα των ιδιοτήτων της, χωρίς όμως κάποια ειδική προεργασία.

Ολοκληρώνοντας το άρθρο μας αυτό, γίνεται φανερό πως ανάλογα με την απάντηση που έχουμε δώσει στο αρχικό μας ερώτημα : «τι θεωρούμε καλή βαφή?», θα επιλέξουμε και τον τρόπο βαφής που βρίσκεται πιο κοντά στις δικές μας προτεραιότητες.

Θα πρέπει όμως να επισημάνουμε πως, κατά τη γνώμη μας, οι νέοι μελισσοκόμοι που δεν έχουν ούτε ανάλογη εμπειρία, ούτε κατάλληλο εξοπλισμό, θα πρέπει να ξεκινήσουν εφαρμόζοντας μια από τις δυο τελευταίες μεθόδους, που δεν εγκυμονούν κανένα κίνδυνο ασφάλειας ή υγείας, ούτε για τους ίδιους, ούτε για τις μέλισσες, μα ούτε και για το περιβάλλον.

Τέλος θα πρέπει να διευκρινίσουμε πως για τα καπάκια και  για τις βάσεις των κυψελών, μπορούμε να εφαρμόσουμε έναν από τους πιο πάνω τρόπους βαφής, που δεν είναι απαραίτητο να είναι ίδιος με αυτόν της βαφής των σωμάτων, αν κρίνουμε ότι έτσι μας βολεύει και ότι έτσι προσφέρουμε καλύτερη προστασία στα μέρη αυτά!

Επιμέλεια: Μανόλης Δερματης, ερευνητής μελισσοκόμος, συγγραφέας του βιβλίου "Η Ιστορία Μιας Βασίλισσας"

Επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

Η χρησιμότητα της δεύτερης εισόδου

Απαντήσεις σε πολλά μελισσοκομικά θέματα δίδονται η απο την εμπειρία παλιών μελισσοκόμων η απο τα αποτελέσματα ερευνών-πειραμάτων.Στην προκειμένη περίπτωση εχουμε στοιχεία τόσο απο εμπειρίες μελισσοκόμων οσο και απο αποτελέσματα ερευνών.

Οπως αναφέρεται σε κείμενο της Σ.Γούναρη,παλαιότερα στις παλιές κυψέλες τα καπάκια δεν εφάρμοζαν σωστά και  υπήρχαν μικρά ανοίγματα που δεν φαίνονταν με την πρώτη ματιά.

Παρατηρούσαν τότε οι μελισσοκόμοι οτι οι μέλισες κατα την περίοδο της πρώιμης άνοιξης προτιμούσαν αυτές τις χαραμάδες αντί για την κανονική είσοδο της κυψέλης.Αυτο συμβαίνει γιατί οι μέλισσες συγκεντρώνονται στο πιο ζεστό σημείο της κυψέλης και προτιμούν απο εκεί να βγούν εξω απο την κυψέλη για τις ανάγκες τους χωρίς να καταναλώνουν περισσότερη ενέργεια.Είναι χαρακτηριστικά τα στοιχεία που μας δίνει ο παρακάτω πίνακας σχετικής έρευνας.Απο την διάταξη της κυψέλης βλέπουμε οτι κυκλοφορεί περισσότερο ο αέρας παρασύροντας την υγρασία με αποτέλεσμα το μελίσσι να ταλαιπωρείται λιγότερο,να αναπτύσσεται πιο εντονα την άνοιξη και να ελέγχονται αποτελεσματικά τα σπόρια της νοζεμίασης.

Παρατηρούμε στα δεδομένα οτι οι περιπτώσεις 1 και 4 που οι κυψέλες εχουν διπλή είσοδο στην μπροστινη πλευρά της κυψέλης οτι παρουσιάζουν τα καλίτερα στατιστικά στοιχεία.Θα διαπιστώσουμε οτι τα μελίσσια των οποίων οι κυψέλες εχουν δύο εισόδους εχουν βελτιωμένες αποδόσεις στο μέλλον και σε μέλι.

Το εργαστήριο μελισσοκομίας του ΑΠΘ (ερώτηση 95)μας δίνει διάφορες εκδοχές για δεύτερη είσοδο με σχετικές φωτογραφίες οπως ακολουθούν.

Στην περίπτωση αυτή ο μελισσοκόμος εχει ανοίξει μικρή τρύπα και εχει προσαρμόσει ενα κομμάτι ξύλου που λειτουργεί σαν σανίδα πτήσης και κλείνει την οπή κατα την μεταφορά της κυψέλης.

Ενας άλλος τρόπος είναι η χρήση πλαισίου ανάμεσα στους ορόφους με μια μικρή είσοδο.Αυτό τον τρόπο εχω χρησιμοποιήσει και εγώ και διαπίστωσα μεγάλη διαφορά στην απόδοση του μελισσιού.

Τέλος η πιο αμεση και εύκολη λύση είναι η τοποθέτηση μιας μικρής πέτρας μεταξύ των ορόφων ωστε να δημιουργείται άνοιγμα για τις μέλισσες.Σε αυτή την λογική μπορεί να ενταχθεί η κίνηση καποιων παλιών μελισσοκόμων που μετακινούσαν λίγο τον επάνω όροφο ωστε να δημιουργηθεί μια μικρή χαραμάδα για να μπαινοβγαίνουν οι μέλισσες.

επικοινωνία periskepsis@gmail.com

επισκεφθείτε μας στο facebook

Καθάρισε το καπνιστήρι σε τρία βήματα

 

Μια ματιά εσωτερικά στο Καπνιστήρι μου ήταν το μόνο που χρειάστηκε για τη διάγνωση της νόσου του: Βρωμιά! Δυσλειτουργία… Το εργατικό μου εργαλείο είχε τελικά υποκύψει στην συσσώρευση αιθάλης. Παραδόξως, η λήψη απόφασης για τον καλύτερο τρόπο καθαρισμού του δεν ήταν εύκολο. Η έρευνά μου στο διαδίκτυο εμφάνισε απογοητευτικά αποτελέσματα. Βρήκα πολλές πληροφορίες, αλλά όχι πολλές μεθόδους που να ταιριάζουν με το στυλ μου. 

Μου αρέσουν όλα τα φυσικά προϊόντα και χρησιμοποιώ όσο μπορώ αυτούσιο αυτό που ήδη έχουν. Δεν ήθελα, για παράδειγμα, να ανακατευτώ με πυρσούς, χημικά, ή οποιουδήποτε παρόμοιο και δεν ήθελα να τελειώσω μ’ αυτό ξύνοντας το απλά.

Έτσι, αποφάσισα να καταλήξω με το δικό μου πρωτόκολλο καθαρισμού, χρησιμοποιώντας απλό ξύδι. Το ξύδι είναι ένα καταπληκτικό καθαριστικό και λειτούργησε άψογα στην περίπτωση του καπνιστηριού μου! Στην πραγματικότητα, ήμουν τόσο χαρούμενος με το αποτελέσματα που ήθελα να μοιραστώ τη μέθοδο μου μαζί σας στο Blog. Έτσι, αν και το δικό σας καπνιστήρι χρειάζεται καθάρισμα, διαβάστε παρακάτω απλές οδηγίες για μια βαθιά φροντίδα. 

Πώς να καθαρίσετε βαθιά το καπνιστήρι σας σε 3 απλά βήματα:
Ώρα απασχόλησης: 30 λεπτά.6-10 ώρες μούλιασμα κατά τη διάρκεια της νύχτας.Εργαλεία: μικρό ίσιο κατσαβίδι ή ξέστρο, ζεστό νερό, ξύδι, ένα κουβά με λαβή, λίγο νήμα και ταινία.

Βήμα πρώτο: Ξύστε

Ξύστε το σκληρό στρώμα αιθάλης από το εσωτερικό με το ξέστρο ή ακόμα καλύτερα, μ΄ ένα κατσαβίδι ίσιο. Πετάξτε τη σκόνη βρωμιάς ή μικρά κομμάτια που βγαίνουν. Συνεχίστε να ξύνετε μέχρι να φύγει το μεγαλύτερο μέρος της αιθάλης. Μην ανησυχείτε αν υπάρχει λίγο αριστερά και δεξιά στα εσωτερικά τοιχώματα. Θα βγει στο επόμενο βήμα, το οποίο είναι μούλιασμα.

Βήμα δεύτερο: μούλιασμα

Αν το καπνιστήρι σας έχει βίδες στο μέρος σύνδεσης της πίσω πλάκας με τον κύλινδρο τη καύσιμης ύλης, είναι η ώρα να τις ξεβιδώσετε. Αν δεν έχει ή δεν μπορείτε να τις ξεβιδώσετε, τότε μην ανησυχείτε. Μπορείτε να συνεχίσετε τη διαδικασία αφήνοντας το καπνιστήρι ως έχει.  Μόνο που θα προσέξετε να βυθίσετε στο υγρό μόνο τα μεταλλικά μέρη, αφήνοντας έξω από το υγρό το κομμάτι του δέρματος ή του συνθετικού του φυσητήρα.

Βουτάμε λοιπόν το καπνιστήρι μέσα στον κουβά με το υγρό και αφήνουμε όλο το βράδυ. Αν δεν μπορείτε να κρατήσετε το καπνιστήρι μισό έξω και μισό μέσα στο ξύδι, χρησιμοποιήστε το νήμα ή σπάγκο για να το δέσετε κάπου έξω σταθερά.

Ρίξτε ένα φλιτζάνι ξύδι στο κάτω μέρος του κουβά. Στη συνέχεια, συμπληρώστε τον κουβά μέχρι να βυθιστεί το καπνιστήρι με ζεστό νερό (εγώ χρησιμοποίησα ένα συνδυασμό ζεστό νερό της βρύσης και βραστό νερό). Ελέγξτε για να βεβαιωθείτε ότι το νερό δεν αγγίζει το φυσητήρα. Αφήστε το καπνιστήρι να μουλιάσει για 6-10 ώρες. 

Βήμα τρίτο: Σκουπίστε

Μετά από 6-10 ώρες μούλιασμα, αφαιρέστε το καπνιστήρι από τον κουβά και πετάξτε το υγρό. Χρησιμοποιώντας ένα κουρέλι, σκουπίστε τόσο στο εσωτερικό όσο και εξωτερικά. Μπορεί να χρειαστεί πάλι το κατσαβίδι σας για να απομακρύνετε μερικά παχύτερα κομμάτια της αιθάλης που τώρα έχουν μαλακώσει. Όταν τελειώσετε, το καπνιστήρι σας θα πρέπει να είναι ως επί το πλείστον αστραφτερό και θα λειτουργεί πάλι άψογα !!!

 Πηγή: Σπάνια μέλισσα

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

Μελισσοκομικές εργασίες Οκτωβρίου

Οι εργασίες αυτού του μήνα επικεντρώνονται στη παραγωγή πευκόμελου για τους περισσότερους μελισσοκόμους. Υπάρχει όμως μεγάλος αριθμός μελισσοκόμων που δεν μεταφέρουν τα μελίσσια τους στα πεύκα,κυρίως λόγω απόστασης ή άλλου λόγου που αφορά τον προγραμματισμό εκμετάλλευσης των μελισσιών.

Είναι επόμενο τα μελίσσια που μεταφέρθηκαν στα πεύκα από τα τέλη Ιουλίου - αρχές Αυγούστου, να έχουν "εξαντληθεί" με τον ερχομό του Οκτωβρίου. Είναι γνωστό το μπλοκάρισμα του γόνου στο πεύκο που έχει σαν αποτέλεσμα τη μη ανανέωση του πληθυσμού των εργατριών μελισσών και το σημαντικό αδυνάτισμά τους. Σ' αυτή την κατάσταση τα μελίσσια ούτε ν' αξιοποιήσουν μπορούν τις μελιτώδες εκκρίσεις ούτε και να ξεχειμωνιάσουν επιτυχώς και να "βγούν' γερά την ερχόμενη άνοιξη.Σ' αυτή την περίπτωση η σύσταση είναι να ολοκληρωθούν οι τρυγητοί νωρίς τον Οκτώβριο και να μεταφερθούν τα μελίσσια εκτός πευκοδάσους.

Η αναζήτηση γυρεοφόρων ανθοφοριών είναι επιτακτική ανάγκη.Οι ανθοφορίες της ερείκης, του πολύκομβου της ακονιζάς και άλλων φυτών  θα μπορούσαν να είναι η λύση στις απαιτήσεις των μελισσιών. Σε κάθε όμως περίπτωση η παρακολούθηση των μελισσιών για το αν μαζεύουν ή όχι γύρη και εν συνεχεία η τροφοδότηση, αν χρειάζεται, με υποκατάστατο γύρης και διεγερτικά με αραιό σιρόπι, θα βοηθήσει τα μελίσσια να εκθρέψουν γόνο.
Για τα μελίσσια που μεταφέρθηκαν στο πεύκο αργά το Σεπτέμβριο η κατάσταση είναι διαφορετική. Τα μελίσσια αυτά στερήθηκαν ενδεχομένως το "πετυχημένο πεύκο" τον Αύγουστο, έχουν διατηρήσει όμως ακμαίο τον πληθυσμό τους και γόνο σ' αρκετά πλαίσια, ούτως ώστε να μπορούν άνετα να παραμείνουν στο πεύκο όλο τον Οκτώβριο και το 1ο δεκαήμερο του Νοεμβρίου.
Οι μελισσοκόμοι σ' αυτή την περίπτωση πραγματοποιούν και 2 τρύγους αφ' ενός, έχουν δε την προσδοκία ότι τον Νοέμβριο θα βρουν "ανοικτή σουσούρα" για να δυναμώσουν τα μελίσσια.

Συνένωση μελισσιών

Η μοναδική περίπτωση εμφάνισης μελισσιών με 30 πλαίσια τον Οκτώβριο στο πεύκο είναι όταν συνενώνουμε 2 μελίσσια που το καλοκαίρι είχαν με επιτυχία το καθένα, έναν όροφο. Είναι μία τεχνική (που στηρίζεται κι' αυτή στον κανόνα του "σφικτού " μελισσιού) που εφαρμόσθηκε πειραματικά στη χώρα μας με καλά αποτελέσματα. Περισσότερο μέλι και γόνο σε μεγαλύτερη έκταση απ' ότι αθροιστικά τα δύο μελίσσια αν δεν τα συνενώσουμε. (στους πειραματισμούς κρατήθηκε μία μόνο βασίλισσα).
Ο πρώτος τρύγος αν γίνεται πριν τις 15 Οκτωβρίου είναι "ληστρικός". Δεν τρυγιούνται μόνο τα πλαίσια που έχουν γόνο (συνήθως 1 - 3 ).
Τα πλαίσια αυτά που είναι λογικό να έχουν στεφανώματα με ανθόμελα ή και ποσότητες γύρης, σημαδεύοντας ούτως ώστε να μη τρυγηθούν στον τελευταίο τρύγο. Μ' αυτόν τον τρόπο:
α) παίρνουμε πιο καθαρό πευκόμελο στον δεύτερο τρύγο.
β) αφήνουμε για το χειμώνα πλαίσια με ανθόμελα και γύρη, που είναι πιο κατάλληλα για χειμερινές τροφές.
Αν δεν τα σημαδεύουμε (με μαρκαδόρο) είναι πιθανό να μη τα ξεχωρίζουμε στο τέλος Οκτωβρίου, γιατί τότε ο γόνος θα λείπει εντελώς από τα μελίσσια.

Παραγωγή κεριού

Το κερί της μέλισσας είναι ένα μοναδικό και πολύτιμο προϊόν. Η ζήτησή του είναι σταθερή, χρησιμοποιείται στη χώρα μας από την αρχαιότητα σε πολλές εφαρμογές και αυτοί που το χρειάζονται περισσότερο είναι οι ίδιοι μελισσοκόμοι που το παράγουν.Ο Οκτώβριος είναι επίσης ο μήνας παραγωγής κεριού. Από τη μια μεριά του "ξελεπιδιάσματος" από τον τρύγο κι' από την άλλη η απομάκρυνση των πολυχρησιμοποιημένων κηρήθρων που γίνεται με τον τελευταίο τρύγο στο πεύκο.
Οι παλιές κηρήθρες πηγαίνουν για λιώσιμο,οι σκούρες αλλά καφέ κηρήθρες επιστρέφονται στα μελίσσια και οι άσπρες φρεσκοκτισμένες διατηρούνται στην αποθήκη για να χρησιμοποιηθούν την άνοιξη.
Αν ξεχειμωνιάσουμε στο πεύκο ή σε περιοχές με πολύ υγρασία τότε μπορούμε να αφήσουμε "ακριανές κηρήθρες" δύο παλιές που θα τις απομακρύνουμε την άνοιξη. Ο λόγος γιατί η μελισσόσφαιρα τον χειμώνα σχηματίζεται στις μεσαίες κηρήθρες και οι δύο ακριανές "μουχλιάζουν" και καταστρέφονται από την περίσσεια υγρασίας.

Ανθοφορίες του μήνα
Λίγα είναι τα μελισσοκομικά φυτά του Οκτωβρίου. Η σουσούρα (φθινοπωρινό ρείκι) λόγω της ξηρασίας είναι σίγουρο ότι θ' αποδώσει μετά τον Οκτώβριο και αφ' όσον προηγηθούν βροχές. Η κουμαριά προς το τέλος του μήνα σ' ορισμένες περιοχές ίσως είναι η λύση. Η ακονιζά ( σκοτζάρι) πρέπει κι' αυτή να υπολογίζεται αυτόν τον μήνα μόνο εφ' όσον έχουμε έστω και μικρού ύψους βροχές.
Ο αρκουδόβατος στα πευκοδάση ή και αλλού είναι σπουδαίο φυτό (λέγεται έτσι γιατί ο αναρριχόμενος εύκαμπτος κορμός του, φέρει φοβερά αγκάθια που δημιουργούν σοβαρές πληγές στα χέρια των απρόσεκτων).Ο κρόκος είναι επίσης σπουδαίο μελισσοκομικό φυτό για τις περιοχές όμως που καλλιεργείται (Δυτ. Μακεδονία). Στα παραθαλάσσια μέρη, το αρμυρίκι φθινοπωρινής άνθισης είναι μια βοηθητική λύση στο πρόβλημα κυρίως της κάλυψης των αναγκών των μελισσιών για γύρη.


Αποσπάσματα Δ.Τσέλιος "Εποχιακοί μελισσοκομικοί χειρισμοί"

επικοινωνία periskepsis@gmail.com

επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook