23.7.24

Σύνδρομο κατάρρευσης των μελισσιών

  ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ Ή ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΙΩΝ

(COLONY COLLAPSE DISORDER)

Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Από το φθινόπωρο του 2006 οι μελισσοκόμοι των ΗΠΑ ανέφεραν περισσότερες απώλειες μελισσιών από τις συνηθισμένες. Μερικοί μελισσοκόμοι είχαν αναφέρει απώλειες μελισσιών από 50-90% συχνά μέσα σε λίγες εβδομάδες. Αυτό μεταφράζεται σε απώλειες χιλιάδων μελισσιών και επειδή οι μέλισσες συμβάλλουν τα μέγιστα στη γεωργική παραγωγή το γεγονός αυτό δεν έμεινε απαρατήρητο. Το 2007 ήταν μία πολύ κακή χρονιά για τη Βόρεια Αμερική. Μία μυστηριώδης ασθένεια σκότωνε δεκάδες χιλιάδων μελισσιών σε όλες τις Η.Π.Α. απειλώντας την παραγωγή μελιού και τη βιωσιμότητα των μελισσοκόμων. Οι ερευνητές αγωνίζονται να βρουν την αιτία της ασθένειας την οποία ονόμασαν διαταραχή ή σύνδρομο κατάρρευσης των μελισσιών.
Με τέτοιο ρυθμό απωλειών θα οδηγήσει πολλούς μελισσοκόμους στην εγκατάλειψη της μελισσοκομίας σε μία εποχή που η Βόρεια Αμερική δεν καταφέρνει να ικανοποιήσει τις ανάγκες της για την επικονίαση των διαφόρων καλλιεργειών. Οι μέλισσες παίζουν έναν καθοριστικό ρόλο στην παραγωγή τροφής και είναι απαραίτητες για την επικονίαση για περισσότερες από 90 καλλιέργειες φρούτων και λαχανικών σε όλο τον κόσμο. Ακόμη είναι ο κυριότερος επικονιαστής της άγριας βλάστησης και συμβάλλει έτσι τα μέγιστα στην αύξηση της βιοποικηλότητας του περιβάλλοντος. Μόνο στις ΗΠΑ υπολογίζεται ότι το οικονομικό όφελος που αντιστοιχεί στις επικονιαζόμενες καλλιέργιες ανέρχεται στα 14,6 δισεκατομμύρια δολάρια (ScienceDaily, 2008).
ΙΙ. ΒΑΣΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ
Η κυψέλη καταλήγει με αρκετή ποσότητα αποθηκευμένου μελιού και γύρης,αρκετό γόνο και ελάχιστο πληθυσμό. Το μελίσσι αυτό τελικά καταστρέφεται γιατί δε μπορεί να επιβιώσει με τόσες λίγες μέλισσες.
Τα βασικά συμπτώματα είναι τα παρακάτω:
α) Στα μελίσσια που έχουν καταρρεύσει
1. Παντελής απουσία ενήλικων μελισσών μέσα στην κυψέλη με λίγες ή καθόλου νεαρές μέλισσες μέσα ή γύρω από την κυψέλη. Είναι μία ανεξήγητη ταχεία απώλεια του πληθυσμού της κυψέλης.
2. Στο μελίσσι που κατέρρευσε, οι μέλισσες που μένουν είναι ελάχιστες αποτελούμενες από τη βασίλισσα και πολύ μικρό αριθμό νεαρών εργατριών, με αρκετές κηρήθρες γόνου και μελιού 
3. Παρουσία σφραγισμένου γόνου.
4. Παρουσία αποθηκευμένης τροφής (μέλι και γύρη) η οποία δεν έχει λεηλατηθεί από άλλες μέλισσες ή από εχθρούς της μέλισσας, όπως είναι το σκαθάρι της κυψέλης, ο κηρόσκωρος κ.ά. Η λεηλασία της τροφής αρχίζει πολλές μέρες αργότερα.
5. Όταν τοποθετούμε πάτωμα από πεθαμένη κυψέλη επάνω σε ένα μη προσβεβλημένο μελίσσι, τότε πεθαίνει και ο κάτω πληθυσμός.
β) Σε μελίσσια που καταρρέουν
1. Πολύ μικρός αριθμός ενηλίκων μελισσιών που δεν μπορούν να διατηρήσουν το γόνο της κυψέλης.
2. Ο πληθυσμός αποτελείται κατά το πλείστον από λίγες νεαρές εργάτριες.
3. Υπάρχει βασίλισσα.
4. Το αποθηκευμένο μέλι παραμένει άθικτο από τις λεηλάτριες μέλισσες και οι κηρήθρες δεν προσβάλλονται από εχθρούς όπως ο κηρόσκορος και το μικρό σκαθάρι της κυψέλης για τρεις περίπου εβδομάδες μετά την κατάρρευση.
Το φαινόμενο αυτό δεν είναι καινούργιο για τη μελισσοκομία. Παρατηρήθηκε στα μέσα του 1800 και για 150 χρόνια περίπου εμφανιζόταν κατά περιόδους και την έχουν ονομάσει ασθένεια του Μάη ή φθινοπωρινή κατάρρευση ή ασθένεια εξαφάνισης. Στις περιπτώσεις αυτές χάνονταν πολύς πληθυσμός από τις κυψέλες και είχαν διαφορετικά συμπτώματα. Αργότερα όμως τα μελίσσια είχαν βελτίωση.
Τυπικό παράδειγμα κατάρρευσης μελισσιών. Υπάρχει μικρός αριθμός νεαρών εργατριών, με αρκετές κηρήθρες γόνου και μελιού (Hayes, 2007).

Παρακάτω αναφέρονται επιγραμματικά μερικές καταγεγραμμένες περιπτώσεις που συνέβησαν μέχρι σήμερα (Underwood and VanEngelsdorp, 2007).
1. Το 1869 στις ΗΠΑ αναφέρθηκαν απώλειες μελισσών με κυψέλες όμως γεμάτες με μέλι. Τα πιθανά αίτια ήταν η έλλειψη γύρης, δηλητηριασμένο μέλι ή το ζεστό καλοκαίρι,
2. Το 1891 και 1896 στο Κολοράντο των ΗΠΑ καταγράφηκαν μεγάλες απώλειες σμηνών και την ονόμασαν Ασθένεια του Μάη. Υπεύθυνος ήταν ο μύκητας της λιθίασης (Aspergillus flavus).
3. Σε τρεις επιδημίες μεταξύ 1905 και 1919 στο νησί Χουάϊτ (Wight) της Αγγλίας,πέθανε το 90% των μελισσιών και τα αίτια ήταν η Τραχειακή Ακαρίαση, η λιμοκτονία και η Νοζεμίαση.
4. Το 1910 σε μια περιοχή της Αυστραλίας χάθηκε το 59% των μελισσιών και σε πολλά άλλα μελίσσια ο πληθυσμός μειώθηκε δραματικά. Το αίτιο ήταν το μέλι της Ευκαλύπτου (Eucalyptus leucoxylon) το οποίο είχε μεγάλο ποσοστό υγρασίας που ξύνιζε.Το φαινόμενο αυτό συνέβαινε κατά διαστήματα από το 1872.
5. Το 1975 στην Αυστραλία οι υψηλές απώλειες με τον όρο «Σύνδρομο Εξαφάνισης» φαίνεται να οφείλονταν στην υγρασία, στη φτωχή διατροφή και σε άλλες καταπονήσεις (στρες).
6. Το 1975 στο Μεξικό οι απώλειες ονομάστηκαν «Ασθένεια Εξαφάνισης» και τα αίτια ήταν περιβαλλοντικά.
7. Κατά τη διάρκεια των χειμώνων του 1998 έως 2000 στη Γαλλία αναφέρθηκαν μεγάλες απώλειες που οφείλονταν σε ακατάλληλους μελισσοκομικούς χειρισμούς, κακή διατροφή και παρουσία γεωργικών φαρμάκων στο περιβάλλον.
ΙΙΙ ΤΙ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΙΣΣΙΩΝ;
Σε σχέση με παλιές περιπτώσεις απωλειών, η συγκεκριμένη κατάρρευση είναι διαφορετική γιατί έχει ευρεία εξάπλωση, μεγάλες απώλειες και είναι μεγάλης διάρκειας. Τα αίτια είναι υπό διερεύνηση και κάθε ρεαλιστικό αίτιο παραμένει πιθανότητα.
Η επιτροπή αντιμετώπισης της κρίσης που συνεδρίασε στο Ομοσπονδιακό Εργαστήριο του Μπέλτσβιλ (Beltsville) των ΗΠΑ, εξέδωσε έκθεση (Pettis et al., 2007).
Όλες οι λεπτομέρειες υπάρχουν στην ιστοσελίδα: http :// maarec . cas . psu . edu . Η έκθεση αναφέρει ότι, η κατάρρευση των μελισσιών δεν οφείλεται στην Τραχειακή Ακαρίαση (Acarapis woodi), τη Νοζεμίαση (Nosema sp.) και τη Βαρροϊκή Ακαρίαση (Varroa sp.). Η γνώμη τους είναι ότι σε ενήλικες μέλισσες που προήλθαν από κυψέλες με κατάρρευση των μελισσιών, το επίπεδο των παθογόνων ήταν ασυνήθιστα υψηλό.
Ειδικά το υψηλό ποσοστό μυκήτων (όχι την Ασκοσφαίρωση) δείχνει σημάδια καταπόνισης (στρες) των μελισσών. Τέτοια συμπτώματα δεν είχαν αναφερθεί άλλη φορά (Pettis et al., 2007).
Το πρόβλημα είναι ευρέως διαδεδομένο αλλά δεν επηρεάζει όλες τις εκμεταλλεύσεις εξίσου. Υπάρχουν μελισσοκόμοι που έχουν χάσει σχεδόν όλα τους τα μελίσσια, ενώ ο διπλανός τους μελισσοκόμος να μην έχει υποστεί σημαντικές απώλειες. Έτσι η ιδέα της ταυτόχρονης εξάπλωσης μιας μεταδοτικής ασθένειας ή τοξικής ουσίας ή ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας δεν φαίνεται να ταιριάζει σε αυτή την περίπτωση (Mussen, 2007).
Η έκθεση αναφέρει ότι, η κατάρρευση των μελισσιών δεν οφείλεται μόνο σε ένα αίτιο, αλλά σε πολλά:
1. O Ισραηλινός Ιός της Οξείας Παράλυσης
Ομάδα επιστημόνων από τρία πανεπιστήμια των ΗΠΑ (Columbia University, Pennsylvania State University, University of Arizona) και την Υπηρεσία Αγροτικής Έρευνας του Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι υπάρχει στενή σχέση του Ισραηλινού Ιού της Οξείας Παράλυσης (Israeli Acute Paralysis Virus) (IAPV) με την Κατάρρευση των Μελισσιών. Σε 84% από τα μελίσσια που νοσούσαν είχαν και τον ιό. Ο ιός είναι ένας σημαντικός δείκτης για την κατάρρευση, αλλά όχι αποδεδειγμένο αίτιο. Η νέα αυτή ανακάλυψη απαιτεί επισταμένη έρευνα πριν δοθεί θετική απάντηση  (Cox-Foster, et al. 2007).
2. Παραδοσιακοί εχθροί και ασθένειες των μελισσιών
Παραδοσιακοί εχθροί και ασθένειες των μελισσιών όπως αμερικανική και ευρωπαϊκή σηψιγονία, ασκοσφαίρωση, νοζεμίαση και τραχειακή ακαρίαση. Αν και θεωρούνται πιθανά αίτια δεν θα πρέπει να θεωρούνται υπεύθυνα για την πρόκληση κατάρρευσης γιατί δεν έχουν μία τέτοια προϊστορία που να προκαλούν συμπτώματα όπως της κατάρρευσης. Παραδοσιακοί εχθροί και ασθένειες μπορεί να επιδεινώσουν την κατάρρευση, γι’ αυτό και οι επιστήμονες δεν έχουν σταματήσει να εξερευνούν την
περίπτωση αυτή.
3. H μη ισορροπημένη διατροφή των μελισσών
Ένα άλλο πιθανό αίτιο που δεν του δίνουν πολύ προσοχή είναι η μη ισορροπημένη διατροφή των μελισσών. Όπως όλοι οι οργανισμοί έτσι και η μέλισσα απαιτούν για τη διατροφή τους όλες τις ουσίες όπως πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια,βιταμίνες και ανόργανα άλατα. Οι κακώς διατρεφόμενες μέλισσες είναι ευαίσθητες στις μολύνσεις και τοξίνες, αναμένεται να έχουν μικρότερο βάρος σώματος και να έχουν μειωμένη διάρκεια ζωής (Mussen, 2007). Η μη σωστή διατροφή καταπονεί (προκαλεί στρες) στις μέλισσες και πιθανόν αδυνατίζει το ανοσοποιητικό σύστημα της μέλισσας.
Ένα εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να μειώσει την ικανότητα της μέλισσας να αντιμετωπίσει τους εχθρούς και τις ασθένειες (Ellis, 2007).
Οι τρόποι τροφοδότησης των μελισσιών και τα είδη των μελισσοτροφών ποικίλουν σημαντικά μεταξύ των μελισσοκόμων που αναφέρουν ότι είχαν απώλειες από την κατάρρευση. Μέχρι τώρα δεν έχει βρεθεί κάποια σχέση μεταξύ μελισσιών που τροφοδοτήθηκαν και την επιβίωσή τους. Παρά το γεγονός αυτό πολλοί μελισσοκόμοι έχουν εγκαταλείψει την πρακτική της τροφοδότησης με ισογλυκόζη επειδή υπάρχουν ενδείξεις που αναφέρουν ότι παράγουν παραπροϊόντα που είναι επιβλαβή στις μέλισσες.
4. Οι γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες
Φαίνεται ότι μερικές πρωτεΐνες που εκφράζονται από τα γενετικά τροποποιημένα φυτά μειώνουν τη ζωή της μέλισσας και μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ικανότητα στη μάθηση, προκαλώντας παραπλάνηση και έτσι παρατηρείται η δυσκολία της μέλισσας να επιστρέψει στην κυψέλη της. Αυτό εξηγεί γιατί σε μελίσσια που έχουν καταρρεύσει βρίσκουμε ελάχιστες μέλισσες μέσα στην κυψέλη (Conrad,2007). Ανάμεσα στους υποστηρικτές αυτού του θέματος είναι και ο Pham – Delegui (2000) που περιγράφει τις μακράς διάρκειας επιδράσεις στους καταστολείς της πρωτεάσης της σόγιας στα πεπτικά ένζυμα, στη διάρκεια ζωής και στην ικανότητα μάθησης της μέλισσας.
Οι 4 κυριότερες καλλιέργειες όπου εφαρμόσθηκε η γενετική τροποποίηση είναι το καλαμπόκι, η σόγια, το βαμβάκι και η ελαιοκράμβη. Και τα 4 αυτά φυτά είναι μελισσοκομικά φυτά. Το καλαμπόκι κατέχει την πρώτη θέση ανάμεσα στα 4. Όλη η ισογλυκόζη που ταΐζουν οι μελισσοκόμοι παράγεται από το καλαμπόκι και η πιθανότητα να υπάρχει γενετικώς τροποποιημένο υλικό είναι μεγάλη. Είναι ακόμη γνωστό ότι οι μέλισσες το καλοκαίρι συλλέγουν γύρη από το καλαμπόκι και μάλιστα
σε μεγάλες ποσότητες.
Μερικοί ερευνητές αναφέρουν ότι γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες είναι υπεύθυνες για την ευρεία θανάτωση των μελισσών. Ενδιαφέρον αποτελεί το γεγονός ότι πολλοί σπόροι των γενετικά τροποποιημένων φυτών πριν σπαρούν εμβαπτίζονται μέσα σε διασυστηματικό εντομοκτόνο το οποίο αργότερα μπορεί να εμφανισθεί στο νέκταρ και τη γύρη του φυτού. Αυτό κάνει τα γενετικά τροποποιημένα φυτά ύποπτα λόγω της χημικής τους κατεργασίας και όχι επειδή είναι γενικά τροποποιημένα. Πολλοί επιστήμονες έχουν αρχίσει έρευνες για να διευκρινίσουν αν η χημική κατεργασία των σπόρων ή η γενετική τροποποίηση ή και τα δύο είναι υπεύθυνα για τις απώλειες των
μελισσιών. Ενώ δεν έχει αποκλεισθεί η περίπτωση εμπλοκής των γενετικά τροποποιημένων φυτών στην κατάρρευση των μελισσιών, άλλες μελέτες υποστηρίζουν ότι η χρήση της γενετικής τροποποίησης του καλαμποκιού Bt corn (ΓΤ Bt corn) δε σχετίζεται με την κατάρρευση των μελισσιών. Ο κίνδυνος για τις μέλισσες σε κάποια τοξική ουσία εξαρτάται από την τοξικότητα και την έκθεση. Οι ενδοτοξίνες που παράγονται στο ΓΤ Bt corn είναι η Cry1 εναντίον των προνυμφών λεπιδοπτέρων και η Cry3 εναντίον των κολεοπτέρων δεν είναι βιολογικά δραστικές εναντίον των
υμενοπτέρων εντόμων όπως είναι η μέλισσα. Ακόμη οι έρευνες αναφέρουν ότι οι ενδοτοξίνες σπάνια ανιχνεύονται σε αυτά τα υβρίδια του καλαμποκιού και ότι το καλαμπόκι δεν παράγει νέκταρ. Μερικοί διαφωνούν ότι η αύξηση της θνησιμότητας των μελισσιών είναι παράλληλη με την αύξηση της καλλιέργειας (ΓΤ Bt corn) στις ΗΠΑ. Όμως σοβαρές απώλειες έχουν αναφερθεί στην Ευρώπη και σε περιοχές του Καναδά όπου το (ΓΤ Bt corn) δεν καλλιεργείται. Πολλά εργαστήρια έχουν εξετάσει την επίδραση του (ΓΤ Bt corn) στις μέλισσες ως παρενέργεια ταΐζοντας τις μέλισσες με υψηλές δόσεις της γύρης ή συμπυκνωμένη ενδοτοξίνη ενσωματωμένη στο μέλι ή στο σιρόπι, ταΐζοντας αυτά κατευθείαν στις προνύμφες μέσα στα κελιά. Δημοσιευμένες μελέτες και άλλες τεχνικές εκθέσεις που έχουν υποβληθεί στο ΕΡΑ (υπηρεσία προστασίας του περιβάλλοντος στις ΗΠΑ) όλες έδειξαν ότι δεν υπάρχει επιβλαβής επίδραση. Στην πιο πρόσφατη μελέτη τοποθετήθηκαν μελίσσια στο Μέρυλαντ των ΗΠΑ σε καλλιέργεια (ΓΤ Bt corn) και φυσικά στη γύρη του. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι δεν υπάρχει επιβλαβής επίδραση στο βάρος των μελισσιών, στη συλλογή τροφής, στον πληθυσμό και στην ανάπτυξη του γόνου. Αυτό όμως που απαιτεί περαιτέρω έρευνα εργαστηριακή και υπαίθρου είναι οι μακροχρόνιες επιδράσεις των υποθανατηφόρων αλλαγών στα μελίσσια και μικρές αλλαγές στη συμπεριφορά της μέλισσας (Dively, 2007).
5. Βαρροϊκή ακαρίαση και συνδεόμενα παθογόνα
Το άκαρι βαρρόα παραμένει ο πιο καταστρεπτικός εχθρός της μέλισσας. Το άκαρι και τους ιούς που μεταφέρει θεωρούνται ως πιθανά αίτια της κατάρρευσης των μελισσιών. Ακόμη τα βαρρόα αντιμετωπίζονται από τους μελισσοκόμους με χημικά μέσα έτσι η βαρροϊκή ακαρίαση θεωρείται πιθανό αίτιο της κατάρρευσης λόγω της απευθείας αφαίμαξης που κάνει στη μέλισσα, μεταφέρει ιώσεις στις μέλισσες και μπορεί να προκαλέσει βλάβες από τα χημικά που εφαρμόζει ο μελισσοκόμος .
Παρόλα αυτά υπάρχουν περιπτώσεις μελισσιών που εμφανίζουν συμπτώματα κατάρρευσης όταν ο πληθυσμός του βαρρόα είναι υπό έλεγχο.
Βρέθηκε ότι το άκαρι βαρρόα έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει τον ιό της οξείας παράλυσης (Acute Bee Paralysis Virus), τον ιό του Κασμίρ (Kashmir Bee Virus) και μία σειρά άλλων ιών. Η προσβολή από το άκαρι βαρρόα και μετέπειτα η προσβολή από τους ιούς μπορεί να οδηγήσει σε πολλά από τα συμπτώματα που σχετίζονται με την κατάρρευση (Carreck, 2008).
Βαρρόα στον πυθμένα ενός κελιού που με τις βλάβες που προκαλούν στο γόνο αλλά και τα χημικά που εφαρμόζει ο μελισσοκόμος μπορεί να συμβάλουν στην κατάρρευση των μελισσιών (Watanabe, 2008).
6. Μελισσοκομικοί χειρισμοί
Οι μελισσοκομικοί χειρισμοί μπορεί να έχουν σκοπό την παραγωγή μελιού ή την βασική διαχείριση και ανάπτυξη των μελισσιών (σμηνουργία, πολλαπλασιασμός, τρόποι καταπολέμησης ασθενειών κ.τ.λ.), Οι παραπάνω μελισσοκομικοί χειρισμοί διαφέρουν σημαντικά από μελισσοκόμο σε μελισσοκόμο και μπορεί πιθανόν να προκαλέσουν κατάρρευση χωρίς να τους έχουν δώσει μεγάλη σημασία. Λανθασμένοι χειρισμοί μπορεί να επιδεινώσουν κάποια πάθηση του μελισσιού. Η μεταφορά των μελισσιών σε μεγάλες αποστάσεις επιδεινώνουν πολύ την κατάσταση .
7. Προέλευση της βασίλισσας
Οι επιστήμονες ερευνούν την μειωμένη γενετική παραλλακτικότητα που σχετίζεται με την ποιότητα της βασίλισσας ως πιθανό αίτιο της κατάρρευσης.
Υπάρχουν σχετικά λίγοι βασιλοτρόφοι στις ΗΠΑ που παράγουν τα εκατομμύρια βασιλισσών και επομένως όλες οι μέλισσες που χρησιμοποιούνται σε όλη τη χώρα προέρχονται από αυτούς τους βασιλοτρόφους. Γενετιστές αναφέρουν αυτό το φαινόμενο ως γενετικό στένωμα μπουκαλιού. Αυτή η έλλειψη γενετικής βιοποικιλότητας μπορεί να κάνει τις μέλισσες ευάλωτες σε κάθε εχθρό ή ασθένεια που εισέρχεται στο σύστημα.
Οι μαζικές μεταφορές των μελισσιών και σε μεγάλες αποστάσεις καταπονούν πολύ τις μέλισσες.
8. Χρήση χημικών μέσα στις κυψέλες
‘Όπως οι γεωργοί στις διάφορες καλλιέργειες, έτσι και οι μελισσοκόμοι προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τις διάφορες παθήσεις των μελισσιών με χημικά μέσα σε μια προσπάθεια να διατηρήσουν τις μέλισσές τους υγιείς και παραγωγικές.
Πρόσφατα οι ερευνητές έχουν βρει αρκετές υποθανατηφόρες επιδράσεις αυτών των χημικών στις μέλισσες (εργάτριες, βασίλισσες, κηφήνες). Ακόμη και όταν οι χημικές ουσίες χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης του παρασκευαστή και με τους καλύτερους μελισσοκομικούς χειρισμούς. Αυτές οι υποθανατηφόρες επιδράσεις έχουν οδηγήσει μερικούς στο να ερευνήσουν το ρόλο των φαρμάκων μέσα στην κυψέλη σε σχέση με την κατάρρευση.
9. Χημικά τοξικά στο περιβάλλον
Μία άλλη θεωρία αναφέρει ότι οι τοξίνες του περιβάλλοντος είναι υπεύθυνες για την κατάρρευση. Τα εντομοκτόνα χρησιμοποιούνται ευρέως στις καλλιέργειες σε μία προσπάθεια αντιμετώπισης των φυτοφάγων εντόμων, τα οποία όμως επιδρούν και στις συλλέκτριες μέλισσες. Οι μέλισσες εκτός της απευθείας έκθεσής τους στις τοξικές ουσίες, δηλητηριάζονται από τα μολυσμένα νερά αλλά και άλλες τοξικές ουσίες διαφόρων βιομηχανιών.
10. Τα νεονικοτινοειδή εντομοκτόνα
Επίσης αναφέρονται τα γεωργικά φάρμακα με πρωτεργάτη το imidacloprid και με το εμπορικό όνομα Gaucho. Είναι ειδικό νευροτοξικό για τα έντομα το οποίο επηρεάζει και τη μέλισσα. Ο Άγγλος Graham White αναφέρει χαρακτηριστικά:
α) Υπάρχουν στοιχεία για ασυνήθιστη κατάρρευση μελισσιών στην Αγγλία.
β) Υπάρχει ανησυχία για τη χρήση σε μεγάλη έκταση ενός τόσο τοξικού διασυστηματικού και μεγάλης υπολλειματικότητας εντομοκτόνου. Καταστρέφει κάθε είδους ασπόνδυλα ζώα μέσα στο έδαφος όπως γεωσκώληκες, άλλα ωφέλιμα έντομα κλπ. με περαιτέρω οικολογικές επιπτώσεις όπως στα εντομοφάγα πουλιά και θηλαστικά.
γ) Απορροφάται από όλα τα μέρη του φυτού όπως γύρη, νέκταρ και σπόρους. Όταν συλλέγεται από τις μέλισσες σταδιακά αυξάνεται η συγκέντρωση του φαρμάκου στο μέλι καθώς εξατμίζεται η περίσσεια υγρασίας από το νέκταρ. Όπως είναι νευροτοξικό, μπορεί να εμπλακεί στην τροφική αλυσίδα (Sanford, 2007).
Είναι προφανές ότι η κατάρρευση προκαλείται από συνδυασμό παραγόντων,αναμφισβήτητα περιλαμβάνει διάφορους εχθρούς και ασθένειες, αλλά επιδεινώνεται και από τους διάφορους μελισσοκομικούς και γεωργικούς χειρισμούς. Είναι ακόμη πολύ σημαντική η συνεργασία και η μετάδοση πληροφοριών και τεχνογνωσίας μεταξύ επιστημόνων και μελισσοκόμων για την πλήρη κατανόηση της πολύπλοκης κατάστασης. Τέλος σημαντικές απαντήσεις θα δώσουν η επιδημιολογική έρευνα των ιώσεων των μελισσών, καθώς και οι μοριακές και σερολογικές τεχνικές (Carreck,2008).
11. Νέοι εχθροί και ασθένειες.
Νέοι εχθροί και παθογόνα που δεν έχουν ακόμη αναγνωρισθεί θεωρούνται πιθανά αίτια της κατάρρευσης. Μερικοί πιστεύουν ότι νέοι εχθροί και ασθένειες έχουν εισέλθει στις ΗΠΑ και προκαλούν την κατάρρευση. Για παράδειγμα το πρωτόζωο Νosema apis υπάρχει στις ΗΠΑ εδώ και πολλά χρόνια. Το 2006 επιστήμονες ανακάλυψαν και αναγνώρισαν ένα νέο είδος πρωτόζωου το Nosema ceranae το οποίο είναι παρόν σε μελίσσια που παρουσιάζουν τα συμπτώματα της κατάρρευσης. Όταν οι μέλισσες είναι βαριά προσβεβλημένες από αυτή την αρρώστια τότε αυτές εγκαταλείπουν την κυψέλη και δεν επιστρέφουν πίσω. Τα δύο είδη πρωτοζώων Nosema apis και Nosema ceranae θεωρούνται ως δείκτες της κατάρρευσης των μελισσιών (Cox-Foster, et al. 2007). Αν και ο ρόλος της Nosema ceranae στην εμφάνιση της κατάρρευσης είναι πιθανός, μπορεί άλλα νέα παθογόνα να παίζουν σημαντικό ρόλο στην αυξημένη θνησιμότητα των μελισσών.
IV. ΑΠΩΛΕΙΕΣ
α) Οι απώλειες μελισσιών στην Αμερική
Ο Hackenberg ήταν ο πρώτος που ανέφερε την «πάθηση της κατάρρευσης των μελισσών» στους ερευνητές του Πανεπιστημίου της Πενσυλβανίας. Τους δήλωσε ότι το Νοέμβριο του 2006 είχε 1.000 μελίσσια από 2.900 που ξεκίνησε νωρίς το φθινόπωρο του ιδίου έτους.
Στις ΗΠΑ μερικοί μελισσοκόμοι αναφέρουν απώλειες μέχρι και 90% στα μελισσοκομεία τους. Πρόσφατη καταμέτρηση που έγινε (Μάιος 2007) από τους Μελισσοκομικούς Επιθεωρητές των ΗΠΑ, υπολογίζεται ότι χάθηκαν από 651.000 έως 875.000 μελίσσια σε όλη τη χώρα. Ο μέσος όρος των απωλειών ήταν 31.8% Οι ΗΠΑ κατά το χειμώνα του 2006 – 2007 είχαν συνολικά καταγεγραμμένα 2.400.000 μελίσσια (Underwood and VanEngelsdorp, 2007, VanEngelsdorp et al. 2007 ).
Σε ακόμη πιο πρόσφατη έρευνα με στοιχεία Ιουνίου 2007, συλλέχθηκαν 250.000 ερωτηματολόγια από 43 πολιτείες των ΗΠΑ και 5 περιφέρειες του Καναδά. Η πλήρης αναφορά υπάρχει στην ιστοσελίδα: www . beealert . info . Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι βρέθηκαν μελισσοκομεία με το σύνδρομο κατάρρευσης των μελισσιών σε 35 πολιτείες.
Το 40% των απαντήσεων δηλώνουν σοβαρές απώλειες μελισσιών από διάφορες αιτίες.Από τις απώλειες το 75% οφείλονται στην κατάρρευση (Henderson et al., 2007).Οι απώλειες για το 2008 είναι στο ίδιο επίπεδο με αυτές του 2007 (γύρω στο 31%).
Όπως αναφέρει ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου της Μοντάνα των ΗΠΑ κ.Bromenshenk και συντονιστής του προγράμματος προειδοποίησης (Bee Alert Technology, Inc.) οι μελισσοκόμοι προσπαθούν να πολλαπλασιάσουν τα μελίσσια τους για να τα φέρουν στους αρχικούς αριθμούς. Δυστυχώς οι μελισσοκόμοι δεν αναφέρουν τις πραγματικές απώλειες στα ερωτηματολόγια που διανέμονται φοβούμενοι ότι θα έχει επιπτώσεις στα συμβόλαια που υπογράφουν με τους γεωργούς για την επικονίαση των καλλιεργειών (προσωπική επικοινωνία). Η κατάρρευση έχει πλέον εξαπλωθεί σχεδόν σε όλες τις πολιτείες των ΗΠΑ (Εικ. 5).
Η κατάρρευση των μελισσιών εκτός από την απώλεια εισοδήματος σε μέλι και άλλα προϊόντα της κυψέλης προκάλεσε και οικονομική απώλεια από την ενοικίαση των μελισσιών σε καλλιέργειες για επικονίαση. Με τέτοιο ρυθμό απωλειών, η Βόρεια Αμερική δεν καταφέρνει να ικανοποιήσει τις ανάγκες της για την επικονίαση των διαφόρων καλλιεργειών όπως της αμυγδαλιάς
Καλλιέργεια αμυγδαλιάς σε πλήρη άνθηση. Είναι από τις πιο απαιτητικές σε μέλισσες για την επικονίασή της και έχει επηρεασθεί περισσότερο από κάθε άλλη καλλιέργεια (Oliver, 2007).
β) Οι απώλειες μελισσιών στην Ευρώπη
Σε ένα πρόγραμμα παρακολούθησης των μελισσιών για απώλειες ασχολείται με τα υπολείμματα χημικών. Το πρόγραμμα παρακολούθησης της Αγγλίας και Γαλλίας αναφέρεται στη δηλητηρίαση από εντομοκτόνα. Σε ερευνητικό πρόγραμμα της Γερμανίας αναλύονται υπολείμματα εντομοκτόνων στη γύρη. Στην Ιταλία υπολείμματα εντομοκτόνων στο μέλι και στην Ολλανδία φυτικά αλκαλοειδή στο μέλι.
Σε πρόσφατη δημοσίευση του περιοδικού European Food Safety Authority (EFSA) καταγράφονται απώλειες από κάθε χώρα από στοιχεία τα οποία προήλθαν μέσω ερωτηματολογίου. Από τις 16 χώρες που έλαβαν μέρος οι 10 αναφέρουν θνησιμότητα μελισσιών όπως αυτή με τη λέξη κατάρρευση χωρίς  όμως να διευκρινίζουν εάν είναι η ίδια με αυτή της Αμερικής (Anonymus, 2008).
Πληροφορίες από το διαδίκτυο αναφέρουν ότι αρκετές χώρες όπως Ισπανία,Αγγλία, Γερμανία, Πορτογαλία, Ιταλία έχουν την κατάρρευση των μελισσιών αλλά αυτές οι πληροφορίες δεν είναι πειραματικά τεκμηριωμένες.
V. ΠΩΣ Η ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΟ ΚΟΙΝΟ
Γενικά οι περισσότεροι άνθρωποι εκτιμούν τις μέλισσες αναγνωρίζοντας την σπουδαιότητά τους παρ’ όλο που τις φοβούνται όταν είναι κοντά τους λόγω των κεντρισμάτων.
Η μέλισσα είναι γνωστή για το μέλι και τα άλλα προϊόντα που παράγει και ακόμη ότι απασχολούνται χιλιάδες μελισσοκομικές οικογένειες. Το μέλι και τα άλλα προϊόντα της κυψέλης είναι πολύ μικρής σημασίας όταν συγκρίνονται με τις ωφέλειες που έχει ο άνθρωπος από την μέλισσα με την επικονίαση που επιτελεί στις διάφορες καλλιέργειες και στην άγρια βλάστηση.
Στις ΗΠΑ σε σχέση με τις καλλιεργήσιμες εκτάσεις που έχει, ο αριθμός των μελισσιών που υπάρχουν είναι μικρός. Οι μελισσοκόμοι μεταφέρουν φορτία μελισσιών από περιοχή σε περιοχή με σκοπό την επικονίαση των καλλιεργειών.
Οι καλλιεργητές πληρώνουν στους μελισσοκόμους από 40-150 δολάρια για κάθε μελίσσι για να σιγουρευτούν ότι θα έχουν αρκετές μέλισσες για να επικονιάσουν την καλλιέργειά τους.Οι καλλιεργητές με τη σειρά τους ωφελούνται αυξάνοντας την παραγωγή ανά στρέμμα λαμβάνοντας μεγαλύτερο και καλύτερο σχήμα του προϊόντος και ακόμη βελτιώνοντας σε πολλές περιπτώσεις τη γεύση του προϊόντος
Με την επικονίαση κάθε χώρα εξασφαλίζει την απαραίτητη τροφή. Η γεωργία χρειάζεται απαραιτήτως τις μέλισσες και η κατάρρευση των μελισσιών προκαλεί μεγάλη ανησυχία. Κανένας δεν πιστεύει ότι οι μέλισσες θα εξαφανισθούν εντελώς, όμως θα υπάρξει μειωμένη παραγωγή και αύξηση της τιμής των προϊόντων αν οι μέλισσες θα εξακολουθήσουν να πεθαίνουν με αυτό τον ρυθμό.
Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις μέχρι το 2010 μόνο για τις καλλιέργειες της αμυγδαλιάς της Καλιφόρνιας θα χρειασθούν όλα τα μελίσσια της Β. Αμερικής για την ικανοποιητική επικονίασή τους. Εάν όλα τα μελίσσια μεταφερθούν στην Καλιφόρνια τί θα απογίνει για τις υπόλοιπες καλλιέργειες της Αμερικής και για την άγρια βλάστηση;
Κανείς δεν αμφισβητεί τις ωφέλειες που έχει ο άνθρωπος από την μέλισσα, εξ αιτίας της κατάρρευσης και της απώλειας πολλών μελισσιών και θα υπάρχει υποβάθμιση στο περιβάλλον. Η μέλισσα είναι ο καλύτερος βιολογικός δείκτης του περιβάλλοντος που σημαίνει ότι η παρουσία της αντικατοπτρίζει την υγεία του περιβάλλοντος και σε περιπτώσεις μεγάλων απωλειών θα ξεκινήσει ένα σοβαρό περιβαλλοντολογικό πρόβλημα.
VI. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
Επιτροπές εμπειρογνωμόνων από την Αμερική συμβουλεύουν τα παρακάτω:
1. Μην συνενώνετε μελίσσια που έχουν υποστεί κατάρρευση με δυνατά υγιή μελίσσια.
2. Μην ανταλλάσετε κηρήθρες ή άλλο υλικό μεταξύ των κυψελών όταν υπάρχουν υπόνοιες ότι έχουν ασθένειες.
3. Να κάνετε απολυμάνσεις του μελισσοκομικού υλικού όταν είναι δυνατόν. Η νοικοκυροσύνη στο μελισσοκομείο ή στην αποθήκη βοηθάει πολύ.
4. Όταν βρεθεί ένα μελίσσι που έχει καταρρεύσει, αποθηκεύουμε τον εξοπλισμό και προσέχουμε να μην έχουν άλλες μέλισσες πρόσβαση στο μέλι των κηρηθρών για τουλάχιστον 15 ημέρες. Δεν συνιστάται το κάψιμο των κυψελών και των κηρηθρών προς το παρόν.
5. Μην χρησιμοποιείτε κυψέλες στις οποίες εμφανίστηκαν συμπτώματα κατάρρευσης.
6. Να χρησιμοποιείτε την ολοκληρωμένη μέθοδο για την αντιμετώπιση της βαρροϊκής ακαρίασης. Με αυτό τον τρόπο ελαχιστοποιείτε την χρήση χημικών μέσα στην κυψέλη και επομένως μειώνεται στο ελάχιστο την έκθεση των μελισσών σε τοξικές ουσίες.
7. Να διατηρείτε δυνατά μελίσσια με την εφαρμογή σωστών μελισσοκομικών χειρισμών.
VII. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Anonymus, 2008. Bee mortality and bee surveillance in Europe. The European
Food Safety Authority Journal 154: 1-28.
Carreck, N. 2008. CCD-a view from across the pond. Bee Culture 136 (1): 49-50.
Conrad, R. 2007. Colony collapse caused by genetically modified crops? American
Bee Journal 147 (5):370-371.
Cox-Foster,D.L., S.Conlan, E.Holmes, G.Palacios, J.D.Evans, N.A.Moran,
P.Quan, T.Briese, M.Hornig, D.M.Geiser, V.Martinson, D,van Engelsdorp,
A.Kalkstein, A.Drysdale, J.Hui, J.Zhai, L.Cui, S.K.Hutchison, J.F.Simons,
M.Egholm, J.S.Pettis and W.I.Lipkin 2007. A metagenomic survey of microbes
in honey bee Colony Collapse Disorder. Scienceexpress 6 September 2007: 1-9.
(www. Scienceexpress.org/6 September 2007).
Dively, G.P. 2007. Bt corn cleared in honey bee colony collapse disorder.
http://www.americanfarm.com/TopStory5.01.07f.html
Ellis, J. 2007. Colony collapse disorder (CCD) in honey bees. Honey Bee Research
and Extension Laboratory, Department of Entomology and Nematology, University
of Florida. 8 pp.
Hayes, J. 2007. Colony collapse disorder, research update. American Bee Journal
147 (12):1023-1025.
Henderson,C., J.Bromenshenk, L.Tarver and D.Plummer 2007. National honey
bee loss survey results available. American Bee Journal 147(8):661-664.
Marron, D. 2007. Die off. American Bee Journal 147 (4):299-303.
Mussen, E. 2007. From the U.C. apiaries. March/April, 2007. Cooperative
Extension, University of California Davis.
Oliver, R. 2007. Almond pollination 2008 and beyond. American Bee Journal 147
(10): 879-885.
13
Pettis, J., D. VanEngelsdorp and D. Cox-Foster 2007. Colony collapse disorder
working group, pathogen sub-group progress report. American Bee Journal 147 (7):
595-597.
Pham–Delegui, Minh-Ha 2000. Long term effects of soybean protease inhibitors
on digestive enzymes, survival and learning abilities of honey bees. Entomologia
Experimentalis et Applicata 95:21-29.
Sanford, M.T. 2007. Insecticides and CCD, Part II…and what about the
neonicotinoids? Bee Culture 135 (7): 17-18.
Underwood, R.M. and D.VanEngelsdorp 2007. Colony collapse disorder: Have
we seen this before? Bee Culture 135 (7):13-15.
VanEngelsdorp, D., R. Underwood, D. Caron and J. Hayes, Jr. 2007. An
estimate of managed colony losses in the winter of 2006 – 2007: A report
commissioned by the Apiary Inspectors of America. American Bee Journal 147 (7):
599-603.
Watanabe, M.E. 2008. Colony collapse disorder: Many suspects, no smoking gun.
BioScience 58 (5).
http :// maarec . cas . psu . edu
www . beealert . info
ScienceDaily. Retrieved August 27, 2008, from
http://www.sciencedaily.com /releases/2007/09/070906140803.htm
επιμέλεια κειμένου Κ.Τάντουλας

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com
επισκεφθειτε την ομάδα μας  στο facebook

20.7.24

Η λιποταξία των μελισσιών πότε συμβαίνει

 Το σημερινό μας θέμα έχει να κάνει με το φαινόμενο της εγκατάλειψης της κυψέλης από ένα μελίσσι  της λιποταξίας, όπως εγωκεντρικά και με ανθρώπινους όρους ονομάζουμε συνήθως αυτό το φαινόμενο, εμείς οι μελισσοκόμοι. Και για να γίνουμε πιο σαφείς, ας θυμηθούμε ότι ο όρος αυτός χρησιμοποιείται μεταφορικά, για να δηλώσει την εγκατάλειψη κάποιων συντρόφων ή κάποιων κοινών σκοπών-προσπαθειών.

Στην περίπτωση όμως της εγκατάλειψης μιας κυψέλης από ένα μελίσσι, ούτε το ένα συμβαίνει, μα ούτε και το άλλο, αφού το μελίσσι σύσσωμο και από κοινού, εγκαταλείπει τη φωλιά του για λόγους που θα δούμε στην συνέχεια. Αφού όμως έτσι έχει επικρατήσει, θα συνεχίσουμε να χρησιμοποιούμε και εμείς αυτόν τον, όχι και τόσο εύστοχο, όρο.
Πριν αρχίσουμε να παραθέτουμε τις πιθανές αιτίες που μπορούν να προκαλέσουν το φαινόμενο της λιποταξίας, κρίνουμε σκόπιμο να διευκρινίσουμε πως ένα μελίσσι οδηγείται σε αυτή την απόφαση, όταν η ζωή του μέσα στην κυψέλη έχει αρχίσει να γίνεται από ανυπόφορη έως και επικίνδυνη, ακόμα και για αυτή την ίδια του την ύπαρξη.

Ένας πρώτος και πολύ συχνός λόγος εγκατάλειψης της κυψέλης από ένα μελίσσι, είναι η μεγάλη του προσβολή από βαρρόα. Σε μια τέτοια περίπτωση, το μελίσσι από ένστικτο, εγκαταλείπει την κυψέλη του και μαζί με αυτή και όλο τον προσβεβλημένο, από το ακάρι, γόνο του. Και καθώς γνωρίζουμε πως ο μεγαλύτερος πληθυσμός των βαρρόα που υπάρχει μέσα σε ένα μελίσσι, βρίσκεται μέσα στο γόνο, η εγκατάλειψη αυτή έχει σαν αποτέλεσμα το «γενναίο» ξεφόρτωμα του μεγαλύτερου μέρους του επικίνδυνου αυτού εχθρού των μελισσών. 

Επομένως, η μεθοδευμένη και αποτελεσματική αντιμετώπιση της βαρρόας από εμάς τους μελισσοκόμους, συντελεί, όχι μόνο στην εξασφάλιση της υγείας των σμηνών μας, μα και στην εξάλειψη του κινδύνου της λιποταξίας, από τα μελίσσια μας
Ένας δεύτερος λόγος λιποταξίας των μελισσιών, είναι η πολύ έντονη παρουσία μυρμηγκιών κοντά στην κυψέλη. Καθώς τα μυρμήγκια είναι μικροσκοπικά και άτρωτα από τον δραστικό αμυντικό μηχανισμό των μελισσών, γίνονται μεγάλος μπελάς για τις μέλισσες, όταν ο πληθυσμός τους ξεπεράσει κάποια ανεκτά όρια.

Για την αντιμετώπιση των μυρμηγκιών κάποιοι μελισσοκόμοι έχουν εφεύρει διάφορες πατέντες, όπως η επάλειψη με γράσο των ποδαριών της βάσης, η τοποθέτηση πιάτων με νερό κάτω από τα πόδια, το ασβέστωμα του περίγυρου της κυψέλης κλπ. Αυτά όμως όλα είναι πολύ δύσκολο να εφαρμοστούν στην νομαδική μελισσοκομία, όπου το μόνο όπλο που έχουμε για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος, είναι η γνώση και η σωστή επιλογή του  μελισσοκομείου μας.

Η έντονη παρουσία της αχερόντιας είναι επίσης ένας λόγος εγκατάλειψης της κυψέλης, αλλά και η επιδρομή σκούρκων - σερσενιών- όταν γίνεται ομαδικά και συντονισμένα μπορούν να προκαλέσουν το ίδιο αποτέλεσμα.

Σε περιόδους που εμφανιστεί παρατεταμένος λιμός σε ένα μελισσοκομείο, δηλαδή πέσει μεγάλη πείνα στα μελίσσια, τότε συμβαίνουν μια σειρά από συμπτώματα, όπως τα μικρά μελίσσια να εξασθενίζουν με γρήγορο ρυθμό και να δέχονται εισβολή από τα άλλα ισχυρότερα του μελισσοκομείου. Το μικρό μελίσσι, πολλές φορές μη μπορώντας να αμυνθεί αποτελεσματικά σε αυτά τα φαινόμενα της λεηλασίας επιλέγει το δρόμο της αναγκαστικής φυγής, ελπίζοντας να βρει κάπου αλλού ένα ασφαλέστερο και ποιο φιλόξενο περιβάλλον για να συνεχίσει τη ζωή του. 

Το φαινόμενο αυτό μπορεί να αντιμετωπιστεί με τη τροφοδότηση των μελισσιών μας, κάτι που έχουμε υποχρέωση να κάνουμε έτσι και αλλιώς εμείς οι μελισσοκόμοι σε περιπτώσεις που εμφανίζεται λιμός. Γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε πως τις περισσότερες φορές τα μελίσσια μας φτάνουν σε αυτό το σημείο λόγω της δικής μας πλεονεξίας και απληστίας, που φτάνουμε στο σημείο να τους αφαιρούμε ακόμα και τα στρατηγικά αποθέματα μελιού που φροντίζουν να έχουν στον έμβρυοθάλαμο τους.
Μια άλλη συχνή αιτία λιποταξίας είναι η μεγάλη προσβολή της κυψέλης από τον κηρόσκορο. Όσοι από εμάς έχουμε βρεθεί αντιμέτωποι με αυτή την κατάσταση, μπορούμε να κατανοήσουμε για ποιο λόγο τα μελίσσια μας προτιμούν να εγκαταλείψουν το σπίτι τους, παρά να συνεχίσουν να ζουν σε ένα βρομερό και αποπνικτικό περιβάλλον. 

Και αυτή όμως την αιτία που προκαλεί το φαινόμενο της λιποταξίας, μπορούμε να την αντιμετωπίσουμε, φροντίζοντας να μην αφήνουμε μέσα στις κυψέλες πλαίσια περισσότερα από όσα χρειάζονται πράγματι – δηλαδή από όσα πλαίσια πατούν οι μέλισσες, όπως λέμε -  τα μελίσσια μας. Η συχνή και επιμελής απολύμανση της κυψέλης, βοηθάει επίσης στην πρόληψη αυτού του φαινομένου.

Αφήσαμε για το τέλος την ποιο «άδικη» αιτία που προκαλεί το φαινόμενο της λιποταξίας. Την ονομάζουμε άδικη γιατί έχει να κάνει αποκλειστικά και μόνο με δικές μας λάθος επιλογές, και είναι έξω από κάθε φυσική διαδικασία, όπως είναι οι προηγούμενες αιτίες που ήδη περιγράψαμε.

Αναφερόμαστε στη χρήση μη εγκεκριμένων σκευασμάτων που αναδύουν έντονη οσμή ή ακόμα και η λάθος χρήση εγκεκριμένων σκευασμάτων. Η ανάμειξη θυμόλης σε ζυμάρια και η καταχρηστική χρήση αυτής της τακτικής για την αντιμετώπιση ασθενειών,  δημιουργεί πολύ δυσάρεστες συνθήκες διαβίωσης μέσα στον κλειστό χώρο της κυψέλης, ιδιαίτερα όταν το μελίσσι είναι δυνατό και έχει μεγάλο πληθυσμό.

Κλείνοντας να σημειώσουμε ότι τα φαινόμενα της λιποταξίας εμφανίζονται περισσότερο προς το τέλος του καλοκαιριού και το φθινόπωρο και λιγότερο την άνοιξη. Αυτό είναι και το βασικότερο στοιχείο που μπορεί να μας κάνει να υποψιαστούμε ότι μελίσσι που βλέπουμε κρεμασμένο κάπου εκεί γύρω στο μελισσοκομείο μας, ίσως να μην είναι ένα αφεσμός, μα ένα ταλαιπωρημένο μελίσσι μας που επέλεξε τη λύση  της φυγής προκειμένου να διασωθεί.

Αν διαπιστώσουμε δε πως το μελίσσι αυτό είναι πράγματι ένα μελίσσι που έχει λιποτακτήσει, καλά θα κάνουμε, αφού το μαζέψουμε, να αναζητήσουμε τους λόγους που προκάλεσαν αυτό το φαινόμενο και να το βάλουμε για λίγο σε καραντίνα - κάπως απόμακρα από τα άλλα μελίσσια μας και υπό στενή παρακολούθηση – μέχρις ότου βεβαιωθούμε πως η επανένταξή του στη δύναμη του μελισσοκομείου μας δεν εγκυμονεί κινδύνους για τα υπόλοιπα μελίσσια μας.
 
Μ.Δερματης
επικοινωνία:periskepsis@gmail.com
 
 

16.7.24

Η παραπλάνηση των μελισσών

  

Παραπλάνηση αποκαλείται το φαινόμενο κατά το οποίο οι μέλισσες χάνουν τον προσανατολισμό τους και μπαίνουν ή προσπαθούν να μπουν σε ξένη κυψέλη.

Οι αιτίες που μπορούν να οδηγήσουν τις μέλισσες στην απώλεια της αντίληψης της θέσης της κυψέλης τους συνήθως είναι :
  • η τοποθέτηση των κυψελών εν σειρά
  • η μικρή απόσταση μεταξύ τους
  • η βαφή όλων των κυψελών με ίδιο χρώμα
  • ο προσανατολισμός των εισόδων τους προς μία κατεύθυνση
  • η τοποθέτηση των κυψελών σε περιοχή που στερείται ορόσημων (π.χ. κάμπος)
  • Τα προβλήματα που μπορεί να δημιουργήσει η παραπλάνηση είναι :
  • μείωση των αποδόσεων κατά 20 % περίπου
  • θάνατος βασιλισσών
  • ανομοιομορφία ως προς τη δυναμικότητα των μελισσιών, που όμως δεν συμβαδίζει και με ποιότητα. Μ’ αυτό τον τρόπο ο μελισσοκόμος μπορεί να οδηγηθεί σε λάθος επιλογές μελισσιών , π.χ. για βασιλοτροφία, ενώ διαθέτει περισσότερο χρόνο για τον χειρισμό των μελισσιών του, γεγονός που αυξάνει το κόστος παραγωγής.

Μέτρα περιορισμού :
  • βάψιμο με διαφορετικά χρώματα των κυψελών, ή έστω των σανίδων πτήσεων αυτών
  • εάν τοποθετηθούν εν σειρά τότε η απόσταση μεταξύ δύο κυψελών δεν πρέπει να είναι μικρότερη από 9 μ., ενώ εάν τοποθετηθούν σε δύο σειρές, οι σειρές μεταξύ τους θα πρέπει να απέχουν 18 μ. 
  • η παραπλάνηση περιορίζεται εάν οι κυψέλες τοποθετούνται σε ακανόνιστες σειρές, ή και σε κύκλο. Το σημαντικότερο στοιχείο που πρέπει να ληφθεί υπ’ όψιν είναι οι είσοδο των κυψελών να έχουν διαφορετικό προσανατολισμό.
  • η απόσταση μεταξύ δύο διαφορετικών μελισσοκομείων θα πρέπει να τουλάχιστον 80-100 μ., ενώ σε καμία περίπτωση δεν πρέπει ένα μελισσοκομείο να τοποθετείται μπροστά από ένα άλλο.
επικοινωνία:periskepsis@gmail.com
επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook

14.7.24

Μέλι και σκόρδο για επτά ημέρες

    Το σκόρδο είναι μια από τις πιο δημοφιλείς τροφές στον κόσμο σήμερα και είναι βασικό συστατικό στις περισσότερες κουζίνες παγκοσμίως. Παρά την ιδιαίτερη γεύση του, είναι απίστευτα αποτελεσματικό στην θεραπεία διάφορων παθήσεων, ειδικά όταν καταναλώνεται ωμό.

Το σκόρδο πιστεύεται ότι μπορεί να προλάβει και να θεραπεύσει σχεδόν όλες τις ασθένειες, όπως την αθηροσκλήρωση και τα καρδιακά επεισόδια, αλλά επίσης μειώνει την χοληστερίνη και την πίεση.
Σε συνδυασμό με το τζίντζερ και το κρεμμύδι, το σκόρδο αποτοξινώνει το σώμα μετά την χημειοθεραπεία. Για καλύτερα αποτελέσματα, χρησιμοποιήστε το ωμό, γιατί η ζέστη αποκεντρώνει την αλλισίνη, το ενεργό συστατικό του. Απλά κόψτε το, αφήστε το στην άκρη για 15 λεπτά και προσθέστε το στο φαγητό σας.
Αν θέλετε να ενισχύσετε το ανοσοποιητικό σας και να βελτιώσετε στο μέγιστο την υγεία σας, θα πρέπει να καταναλώνετε τακτικά ένα μίγμα από μέλι και σκόρδο. Δείτε πώς να το προετοιμάσετε:
Πάρτε 2-3 σκελίδες σκόρδο, κόψτε τις σε ψιλά κομματάκια και προσθέστε μια κουταλιά μέλι. Καταναλώστε το μίγμα καθημερινά για να αυξήσετε τα επίπεδα ενέργεια σας στο μέγιστο.
Μπορείτε ακόμη να δοκιμάσετε και την παρακάτω συνταγή που θα ενισχύσει το ανοσοποιητικό σας ενάντια στην γρίπη, το κρύωμα και τον πονόλαιμο:
Υλικά:
• 5 σκελίδες σκόρδο, χοντροκομμένες
• 1 κ.σ. τζίντζερ κομμένο
• Ωμό και αφιλτράριστο ξίδι μηλίτη
• Χυμό από ένα λεμόνι
• 2 πιπεριές τσίλι χοντροκομμένες
• 1 κρεμμύδι χοντροκομμένο
Οδηγίες:
Αν έχετε ευαίσθητο δέρμα, φορέστε γάντια πριν ξεκινήσετε την προετοιμασία για να αποφύγετε τους ερεθισμούς.
Πάρτε ένα βάζο 350-500 ml και προσθέστε το κρεμμύδι, μετά ένα στρώμα σκόρδου και ένα ακόμα πιπεριών, με τα σπόρια. Στη συνέχεια προσθέστε το τζίντζερ, τον χυμό λεμονιού και το ξίδι από μηλίτη.
Κλείστε καλά το βάζο, μην ξεχάσετε όμως να αφήσετε περίπου 1 εκατοστό κενό μέχρι το χείλος. Αποθηκεύστε το βάζο σε ένα ντουλάπι. Καταναλώνετε το τακτικά για να προλάβετε ασθένειες ή για να κάνετε τα συμπτώματα τους να εξαφανιστούν.

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com
επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook










12.7.24

Θεραπευτικές συνταγές με μέλι

    


Οι θεραπευτικές ενδείξεις που παρουσιάζονται δεν προσπαθούν να αντικαταστήσουν τον γιατρό ο oποίος έχει την ευθύνη για την συνταγογράφηση των φαρμάκων. Ο απλός αναγνώστης που θα ήθελε να αντιμετωπίσει προληπτικά ή θεραπευτικά κάποιες παθήσεις καλό είναι να το πράξει σε συνεργασία με το γιατρό του.
Οι παρακάτω συνταγές είναι ένα μόνο δείγμα των δυνατοτήτων που μας παρέχουν τα προϊόντα της μέλισσας. 

ΣΥΝΤΑΓΕΣ
1. ΜΕΛΙ ΑΠΟ ΑΝΘΗ ΑΚΑΚΙΑΣ (robinia pseudoacacia L)
ΟΡΓΑΝΟΛΗΠΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
ΧΡΩΜΑ: διαφανές, κεχριμπαρένιο
ΓΕΥΣΗ: ευχάριστη, γλυκιά και λεπτή
ΑΡΩΜΑ: απαλό
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ: Αντιφλεγμονώδες για το ισοφαρυγγικό σύστημα, κατάλληλο για την περίοδο της οδοντοφυίας. Ευεργετική δράση στο αναπνευστικό και γαστρεντερικό σύστημα.
Α) ΑΦΕΨΗΜΑ ΜΕ ΑΝΘΗ ΑΚΑΚΙΑΣ
(ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΦΛΕΓΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑΣ)
25γρ ξηρά άνθη ακακίας
250γρ νερό
αιθέριο έλαιο πορτοκαλιού
μέλι ακακίας
Βράζουμε τα άνθη της ακακίας για 15 λεπτά, αρωματίζουμε με το αιθέριο έλαιο της πορτοκαλιάς, και γλυκαίνουμε με το μέλι της ακακίας. Πίνεται ζεστό. Προτεινόμενη δοσολογία 2 φορές την ημέρα.
Β) ΕΓΧΥΜΑ ΑΠΟ ΑΝΘΗ ΑΚΑΚΙΑΣ
(ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΦΛΕΓΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑΣ)
20γρ ξηρά άνθη ακακίας
1000γρ νερό
1 –2 κουταλάκια μέλι ακακίας
Ρίχνουμε το βραστό νερό πάνω στα άνθη ακακίας, τα αφήνουμε στο νερό 15 λεπτά και μετά τα φιλτράρουμε. Προσθέτουμε το μέλι και το πίνουμε αμέσως.
2. ΜΕΛΙ ΗΛΙΑΝΘΟΥ (helianthus annus L)
ΟΡΓΑΝΟΛΗΠΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
ΧΡΩΜΑ: έντονο κίτρινο
ΓΕΥΣΗ: γλυκιά, αρωματική
ΕΜΦΑΝΙΣΗ: πυκνόρρευστο, κρυσταλλώνει πολύ γρήγορα
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ: Διουρητικό, διεγερτικό, αντιπυρετικό, κατάλληλο για το κρυολόγημα, μειώνει τα επίπεδα χοληστερίνης, πλούσιο σε πολυφαινόλες.
Α) ΕΓΧΥΜΑ ΑΠΟ ΑΝΘΗ ΑΓΚΙΝΑΡΑΣ (cynara scolymus)
(ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ)
5γρ άνθη αγκινάρας
2500γρ νερό
μέλι ηλίανθου
Ρίχνουμε το βραστό νερό στα άνθη αγκινάρας, τα αφήνουμε 5 λεπτά μέσα στο νερό, και αφού τα φιλτράρουμε προσθέτουμε το μέλι. Η λήψη να γίνεται το πρωί με άδειο στομάχι.
Β) ΕΓΧΥΜΑ ΓΕΝΤΙΑΝΗΣ (gentiana lutea)
(ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ)
5γρ ρίζα τριμμένη
1000γρ νερό
μέλι ηλίανθου
Ρίχνουμε στην τριμμένη ρίζα το βρασμένο νερό και το αφήνουμε 5 ΩΡΕΣ. Σουρώνουμε και προσθέτουμε το μέλι του ηλίανθου (όσο θέλουμε). Παίρνουμε 25ml 15 – 30 λεπτά πριν το φαγητό.
3. ΜΕΛΙ ΕΡΕΙΚΗΣ (calluna vulgaris)
ΟΡΓΑΝΟΛΗΠΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
ΧΡΩΜΑ: σκοτεινό, κοκκινωπό
ΓΕΥΣΗ: αρωματική πολύ λεπτή, ευχάριστη
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ: Διουρητική και αντιρρευματική, απολυμαντικό του ουροποιητικού.
Α) ΑΦΕΨΗΜΑ ΕΡΕΙΚΗΣ
(ΜΟΛΥΝΣΕΙΣ ΚΑΙ ΦΛΕΓΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ)
10γρ άνθη ερείκης ξηρά
1000γρ νερό
μέλι ερείκης
Τοποθετούμε τα ξηρά άνθη σε κρύο νερό, τα βράζουμε 15 λεπτά και τα αφήνουμε για να γίνει η εκχύλιση. Φιλτράρουμε και προσθέτουμε το μέλι της ερείκης. Ένα ποτήρι 5 – 6 φορές την ημέρα.
Β) ΑΦΕΨΗΜΑ ΜΥΡΤΙΛΛΟΥ (vaccinium vitis – idaea)
(ΜΟΛΥΝΣΕΙΣ ΚΑΙ ΦΛΕΓΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ)
30γρ φύλλα μυρτίλλου ξηρά
1000γρ νερό
μέλι ερείκης
Τοποθετούμε τα ξηρά φύλλα στο κρύο νερό. Τα βράζουμε για ένα λεπτό σβήνουμε τη φωτιά και αφήνουμε 15 λεπτά για να γίνει η εκχύλιση. Φιλτράρουμε και προσθέτουμε το μέλι ερείκης. Πίνουμε ένα ποτήρι 5 –6 φορές την ημέρα.
Γ) ΑΦΕΨΗΜΑ ΣΗΜΥΔΑΣ (betula alba)
(ΔΙΟΥΡΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ)
50γρ φύλλα ξηρά ή μπουμπούκια σημύδας
1000γρ νερό
` μέλι ερείκης
Τοποθετούμε τη σημύδα σε κρύο νερό, βράζουμε για ένα λεπτό. Αφήνουμε για 15 λεπτά να γίνει η εκχύλιση. Φιλτράρουμε και προσθέτουμε το μέλι. Πίνουμε 5 –6 ποτήρια την ημέρα.
Δ) ΑΦΕΨΗΜΑ ΚΕΡΑΣΙΑΣ (prunus cerasus)
(ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ)
50γρ κοτσάνια κερασιάς
1000γρ νερό
μέλι ερείκης
Ρίχνουμε τα κοτσάνια της κερασιάς στο βραστό νερό και τα αφήνουμε 15 λεπτά για να γίνει η εκχύλιση. Φιλτράρουμε και προσθέτουμε μέλι ερείκης. Πίνουμε ένα ποτήρι κάθε τρεις ώρες για μία εβδομάδα το μήνα.
Ε) ΑΦΕΨΗΜΑ ΑΡΚΟΥΔΟΒΟΤΑΝΟ (arctium lappa L)
(ΜΟΛΥΝΣΕΙΣ ΚΑΙ ΦΛΕΓΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ)
30γρ ρίζα αρκουδοβότανο
6000γρ νερό
μέλι ερείκης
Χύνουμε στις ρίζες το ζεστό νερό το αφήνουμε 30 λεπτά για να γίνει η εκχύλιση, φιλτράρουμε και προσθέτουμε το μέλι ερείκης. Πίνουμε ένα ποτήρι τρεις φορές την ημέρα.
4. ΜΕΛΙ ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΩΝ
ΟΡΓΑΝΟΛΗΠΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
ΧΡΩΜΑ: καθαρό κεχριμπαρένιο
ΓΕΥΣΗ: έντονη
ΕΜΦΑΝΙΣΗ: αραιό, κρυσταλλώνει μέσα σε δύο μήνες
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ: αντισπασμωδικό και καταπραϋντικό, περιέχει πολλές βιταμίνες
Α) ΕΓΧΥΜΑ ΑΠΟ ΚΡΑΤΑΙΓΟ (crataegus οxyacanthus)
( ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΑ ΤΟ ΑΓΧΟΣ)
5γρ αποξηραμένα άνθη κράταιγου
2000γρ νερό
μέλι εσπεριδοειδών
Ρίχνουμε τα άνθη στο βραστό νερό και τα αφήνουμε 10 λεπτά για να γίνει η εκχύλιση. Φιλτράρουμε και προσθέτουμε το μέλι. Πίνουμε μία φορά την ημέρα πριν τον ύπνο.
Β) ΕΓΧΥΜΑ ΑΧΙΛΛΕΑΣ (achillea millefolium)
(ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΑ ΤΟ ΑΓΧΟΣ)
30γρ ξηρά φύλλα αχιλλέας
1000γρ νερό
μέλι πορτοκαλιάς
Περιχύνουμε το βραστό νερό στα ξερά φύλλα και το αφήνουμε 15 λεπτά για να γίνει η εκχύλιση. Φιλτράρουμε και προσθέτουμε το μέλι. Πίνουμε ένα ποτήρι τρεις φορές την ημέρα μία ώρα μετά το φαγητό.
Γ) ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑ
(ΝΕΥΡΙΚΗ ΕΞΑΝΤΛΗΣΗ)
50γρ φύλλα πορτοκαλιάς
50γρ φύλλα μέντας
30γρ άνθη τίλιου
40γρ άνθη χαμομηλιού
50γρ ρίζα βαλεριάνας
1000γρ νερό
μέλι πορτοκαλιάς
Ρίχνουμε στο μίγμα το βραστό νερό και το αφήνουμε 15 λεπτά για να γίνει η εκχύλιση. Φιλτράρουμε όσο είναι ακόμη ζεστό και προσθέτουμε το μέλι. Το πίνουμε αμέσως (ως δύο φλιτζάνια την ημέρα).
Δ) ΑΡΩΜΑΤΙΚΟ ΜΙΓΜΑ ΜΕΛΙΟΥ 1
(ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΑ ΤΟ ΑΓΧΟΣ)
μέλι πορτοκαλιάς
αιθέριο έλαιο citrus aurantium neroli
Ε) ΑΡΩΜΑΤΙΚΟ ΜΙΓΜΑ ΜΕΛΙΟΥ 2
(ΓΙΑ ΤΗ ΔΥΣΠΕΨΙΑ)
μέλι πορτοκαλιάς
αιθέριο έλαιο citrus auratium
5. ΠΡΟΠΟΛΗ
ΟΡΓΑΝΟΛΗΠΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
ΧΡΩΜΑ: καφέ-πράσινη, καστανή, ως σκούρο καφέ
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ: αντισηπτική, αντιβακτηριακή, αντιμυκητιακή, αντιφλεγμονώδης, επουλωτική, αναλγητική. Οφείλονται κυρίως στην ομάδα των φλαβονοειδών και ιδιαίτερα στα galangin (3,5 - dihydroxyflavon), pinocebrin (5,7 - dihydroxyflavon), chrysin (5,7 – dihydroxyflavon).
ΣΥΝΔΥΑΖΕΤΑΙ ΜΕ:
ΔΡΟΓΕΣ Echinacea pallida
Echinacea purpurea
Astragalo
Rosa canina
ΑΙΘΕΡΙΑ ΕΛΑΙΑ Eucalyptus globulus L
Menta piperita
Thymus officinalis
Tea tree oil
ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ Δεν έχει καταγραφεί επίσημα από την commission E του υπουργείου υγείας της Γερμανίας ή από την ESCOP. Η τιτλοδότηση είναι προυπόθεση της εγκυρότητας η οποία με τη σειρά της είναι προϋπόθεση της επιστημονικής αποδοχής. Μπορούμε να δεχτούμε την δοσολογία 25 σταγόνων 3 – 4 φορές την ημέρα από υδροαλκοολικό εκχύλισμα
70 – 75ο ( σχέση 1/3 ). Τιτλοδοτημένο σε φλαβονοειδή , galangin,
40mg/ml (spettrofotometrico), pinocebrin 3-5mg/ml (HPLC).
Α) ΑΦΕΨΗΜΑ ΑΠΌ ΛΕΥΚΗ ΤΣΟΥΚΝΙΔΑ (Lamium album)
(ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗ)
30γρ φύλλα τσουκνίδας
1000γρ νερό
πρόπολη
Τοποθετούμε τα φύλλα στο νερό και τα βράζουμε για 15 λεπτά. Φιλτράρουμε όσο είναι ζεστό με τη βοήθεια βαμβακερού πανιού και το αφήνουμε να κρυώσει στους 37ο C. Χρησιμοποιείτε για κολπικές πλύσεις μαζί με την πρόπολη.

ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ 

Φαρμακοποιός 
επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook

10.7.24

Καταπολέμηση σφηκών

    Οι σφήκες είναι ενας θανάσιμος εχθρός των μελισσών και μπορεί να καταστρέψει ολόκληρα σμήνη.Οι μελισσοκόμοι χρησιμοποιούν πολλές μεθόδους για να εξολοθρεύσουν τις σφήκες προστατεύοντας τα μελίσσια τους.Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιούν διάφορες παγίδες.


Παγίδες με πνιγμό είναι κυρίως μπουκάλια με κάποιο υγρό δόλωμα στα οποία έχουν εύκολη είσοδο αλλά αδύνατη έξοδο με συνέπεια να πνίγονται στο υγρό.

Μια ενδεικτική παγίδα είναι η πιο κάτω στην φωτογραφία στην οποία φαίνεται ότι χρησιμοποιούμε ένα λάστιχο φ20 με μια τρύπα  οι σφήκες εισέρχονται στο μπουκάλι απο τα πλαϊνά ανοίγματα του λάστιχου και απο την κεντρική οπή πέφτουν στο  υγρό το οποίο μπορεί να είναι πορτοκαλάδα με ζάχαρη,νερό με ζάχαρη,ζάχαρη και ξύδι,ξύδι και φρούτα κ.α.

Παγίδα με κόλλα η οποία είναι πολύ απλή και πιο αποτελεσματική από τα μπουκάλια. Χρειαζόμαστε κόλλα τρωκτικών έτοιμη η σε σωληνάριο και στερεό δόλωμα.Την κόλλα την αγοράζουμε σε μαγαζιά με γεωπονικά προϊόντα.Για στερεό δόλωμα χρησιμοποιούμε σαρδέλες η εντόσθια ζώων.Τοποθετούμε τα συστατικά της παγίδας επάνω σε χαρτόνι η κόντρα πλακέ.

Παγίδα με μίγμα δηλητηριασμένου κιμά.Παίρνουμε 2gr confidor και τα ρίχνουμε σε μισό λίτρο νερό και στη συνέχεια ανακατεύουμε.Παίρνουμε το διάλυμα και το ρίχνουμε σε κιμά!Στη συνέχεια τοποθετούμε το δόλωμα σε πιατάκια  κοντά στις μέλισσες.Οι σφήκες μεταφέρουν το δόλωμα στην αποικία της και θανατώνονται έτσι αρκετές σφήκες!

Τέλος υπάρχει και η κυψέλη παγίδα στην οποία έχει τοποθετηθεί στερεό δόλωμα και οι σφήκες εισέρχονται από μια χοάνη και δεν μπορούν να εξέλθουν.





επικοινωνία:periskepsis@gmail.com
επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook

9.7.24

Παραφυάδες το καλοκαίρι

  Υπάρχουν αρκετοί τρόποι να φτιάξει κανείς παραφυάδες.Από τον πλέον σύγχρονο (μέθοδος της βεντάλιας) μέχρι τον ποιο παλιό και απλό, που είναι να χωρίσουμε ένα μελίσσι ακριβώς στην μέση, και πολλοί τρόποι ακόμα . 

Επίσης θέλω να πω πως τα τελευταία χρόνια όλο ένα και αυξάνει ο αριθμός των μελισσοκόμων που με ζέντερ η άλλους τρόπους κάνει βασιλοτροφία προκειμένου να βγάλει όσο το δυνατόν καλύτερες βασίλισσες για τις παραφυάδες που ετοιμάζει.

Έχοντας ψάξει πολύ το θέμα κι έχοντας μιλήσει με μελισσοκόμους αλλα και παρατηρήσει κυψέλες που οι βασίλισσες τους προέρχονται από βασιλοτροφία έχω να πω το εξής.


Κάποιοι βασιλοτρόφοι υποστηρίζουν ότι φτιάχνουν βασίλισσες διπλού εμβολιασμού.

Να σας εξηγήσω τι σημαίνει αυτό να το έχετε υπόψιν σας.

Οι μέλισσες έχουν την συνήθεια να γεμίζουν το βασιλοκελί με βασιλικό πολτό έως ότου το σκουληκάκι που είναι μέσα
στο κελί να γίνει περίπου 7 ημερών.

Όταν κάνουμε διπλό εμβολιασμό τότε ο μελισσοκόμος παίρνει αυτά τα βασιλοκελιά πετάει από μέσα τα σκουληκάκια
που είναι 7 ημερών και στη θέση τους βάζει άλλα που είναι πχ 3-4 ημερών.

Όταν το κάνει αυτό τότε οι εργάτριες βάζουν ξανά κι άλλο βασιλικό πολτό μέσα στο βασιλικό κελί πάλι μέχρι το νέο σκουληκάκι να γίνει  ξανά 7 ημερών.
 
Έτσι τα βασιλικά κελιά έχοντας μέσα τον παλιό και τον νέο βασιλικό πολτό είναι ασφυκτικά γεμάτα και τεράστια.

Οι δε βασίλισσες που είναι μέσα σε αυτά τρέφονται με άφθονο βασιλικό πολτό και λέγεται οτι γίνονται πολύ
μεγαλύτερες από τις υπόλοιπες που έχουν γίνει φυσιολογικά χωρίς διπλό εμβολιασμό.

Γι αυτό θα είναι ποιο δυνατές ποιο παραγωγικές και θα γεννάνε πολύ περισσότερο κατά την διάρκεια της ζωής τους.

Για την ιστορία πάντως θέλω να πω ότι η προσωπική μου άποψη είναι ότι οι καλύτερες βασίλισσες που υπάρχουν κι αυτό σας το υπογράφω είναι οι βασίλισσες της σμηνουργίας.

Αυτές δηλαδή που φτιάχνει ένα μελίσσι όταν θέλει να σμηνουργίσει.


Αυτό η συμβαίνει γιατί τότε είναι η κατάλληλη εποχή που όρισε η φύση για την διαιώνιση του μελισσιού η γιατί οι μέλισσες
τρέφονται καλύτερα μιας και η άνοιξη τότε είναι στα φόρτε της η τέλος γιατί την εποχή εκείνη ίσως από ένστικτο οι
μέλισσες να φροντίζουν καλύτερα τα βασιλικά τους κελιά.

 
Κατά άλλους λέγεται πως την άνοιξη είναι καλύτερης ποιότητας το σπέρμα των κηφηνών ή και περισότεροι κηφήνες
γι αυτό οι βασίλισσες εκείνες γονιμοποιούνται πολύ καλύτερα και γίνονται καλύτερες.


Όπως και να έχει πάντως το πράγμα αποτελεί μυστήριο.

Ας έρθουμε όμως ξανά στο θέμα μας.

Αν κάποιος θέλει να κόψει παραφυάδες και δεν έχει τον χρόνο η την θέληση να κάνει εμβολιασμό έχω να του προτείνω
έναν κάλο και σίγουρο τρόπο.

Τον εφαρμόζω χρόνια τώρα με απόλυτη επιτυχία και πολύ καλές βασίλισσες, και σε ποσοστό επιτυχίας, και σε απόδοση μελιού.

Λοιπόν…

Κατ αρχήν θα πρέπει να επιλέξουμε ορισμένα δυνατά μελίσσια τα οποία θα μας δίνουν καλές ποσότητες μελιού τα τελευταία χρόνια και που δεν θα έχουν παρουσιάσει κανένα πρόβλημα με ασθένειες.

Ας υποθέσουμε λοιπόν πως διαλέξαμε 3 μελίσσια δυνατά 20άρια.
Θα πρέπει να πάμε μια μέρα να τα ανοίξουμε και να τους πάρουμε τις βασίλισσες τους μαζί με 3 πλαίσια πληθυσμό.


Στα τρία πλαίσια αυτά καλό είναι να υπάρχει ένα πλαίσιο με σφραγισμένο γόνο.

Τις βάζουμε σε νέες κυψέλες και τις πηγαίνουμε 3χλμ μακριά, τους βάζουμε από ένα ζυμάρι βανίλια ελληνική και τις
αφήνουμε εκεί για κάμποσο καιρό χωρίς να χρειαστεί να τις ενοχλήσουμε.

Φροντίζουμε όμως αριστερά και δεξιά από αυτά τα 3 πλαίσια να βάλουμε και δυο άδεια ώστε να έχουμε τις
κυψέλες μας με 5 πλαίσια για να μπορέσουν άμεσα να αναπτυχτούν ξανά.

Οι αρχικές κυψέλες μας λοιπόν μας έμειναν με 17 πλαίσια πληθυσμό.
Και σε αυτές βάζουμε από δυο κιλά βανίλια και τις αφήνουμε ήσυχες για 8 ημέρες.

Οι εργάτριες της κυψέλης μας όταν διαπιστώσουν την απώλεια της βασίλισσας τους θα ξεκινήσουν αμέσως να
φτιάχνουν πολλά βασιλικά κελιά για να βγάλουν νέα.

 
Κι επειδή τα μελίσσια μας θα είναι δυνατά, 17άρια όπως είπαμε άλλα κι επειδή θα είναι ταϊσμένα καλά με τα 2 κιλά βανίλια
που τους βάλαμε, θα καλοταΐσουν τα βασιλικά κελιά με μπόλικο βασιλικό πολτό κι έτσι θα είμαστε σίγουροι ότι θα βγάλουμε
καλές και δυνατές βασίλισσες από αυτά.

Ο λόγος που τα αφήνουμε ήσυχα για 8 ημέρες είναι για να σφραγίσουν τα βασιλικά κελιά.

Την ογδόη ημέρα λοιπόν πηγαίνουμε ξανά εκεί και αρχίζουμε να κόβουμε παραφυάδες.
Οι μέλισσες έχουν φτιάξει πολλά βασιλικά κελιά σε πολλά πλαίσια.

Εμείς θα πρέπει να κόβουμε παραφυάδες των τριών πλαισίων η κάθε μια φροντίζοντας να βάζουμε σε κάθε παραφυάδα
κι από ένα πλαίσιο με γόνο που να υπάρχουν βασιλικά κελιά σε αυτό όμως, ένα ή περισσότερα.

Αφήνουμε σε κάθε παραφυάδα μόνο 2 βασιλικά κελιά, τα καλύτερα, και μεγαλύτερα, ενώ τα υπόλοιπα τα χαλάμε.

Από την κάθε 17άρα κυψέλη μας δηλαδή κόψαμε 5 παραφυάδες των 3 πλαισίων και μας περίσσεψαν και 2 πλαίσια στην κάθε κυψέλη.

Αυτά τα πλαίσια μπορούμε να τα βάλουμε σε καμιά παραφυάδα που πιστεύουμε ότι δεν έχει και πολύ πληθυσμό.
Όπως και πριν φροντίζουμε εκτός από τα 3 πλαίσια που κόψαμε με πληθυσμό να βάλουμε στα πλαϊνά άλλα 2 άδεια πλαίσια
ώστε να υπάρχουν συνολικά μέσα στις κυψέλες 5 πλαίσια.

Τις παίρνουμε κι αυτές τις παραφυάδες και τις πηγαίνουμε 3 χλμ μακριά,.

 
Τους βάζουμε από 2 κιλά βανίλια από πάνω στα πλαίσια και τις αφήνουμε 15 μέρες χωρίς να τις ξανανοίξουμε.

Την  30στη ημέρα μετά το ορφάνεμα ανοίγουμε και κάνουμε έλεγχο να δούμε αν γέννησαν οι νέες βασίλισσες.

 
Αν εφαρμόσετε πιστά τα όσα σας είπα θα διαπιστώσετε ότι από τις 15 παραφυάδες που φτιάξαμε από τα 3 διώροφα
μελίσσια μας θα πετύχουν περίπου τα 12 και θα έχουν νέες βασίλισσες που γεννάνε.

Τα υπόλοιπα 2-3 θα αποτύχουν, αυτό συμβαίνει γιατί πολλές φορές κανένα χελιδόνι πιάνει την βασίλισσα που βγαίνει για να ζευγαρώσει και την τρώει.

Και αυτά όμως τα μελίσσια που θα έχουν αποτύχει πρέπει να τα προσέξουμε, η να τους δώσουμε φρέσκο γόνο από άλλο
μελίσσι για να βγάλουν νέα μάνα η να έχουμε φροντίσει ορφανεύοντας έγκαιρα κάποιο άλλο μελίσσι προκειμένου εκείνη
την περίοδο να έχουμε κάποια βασιλοκελιά για να δώσουμε στις τυχόν ορφανές μας παραφυάδες.

Συνάδελφοι εγώ έτσι κόβω παραφυάδες.

Και είμαι πολύ ευχαριστημένος.

Οι βασίλισσες μου αυτές κάθε χρόνο μου φτιάχνουν μελίσσια δυνατά από 20άρια έως 30άρια με αποτέλεσμα να έχω πολύ
καλές παραγωγές σε μέλι.

Αυτό φανερώνει περίτρανα πως ο τρόπος που φτιάχνω βασίλισσες είναι σωστός, και μέχρι σήμερα δεν τον έχω αλλάξει.

Εδώ θέλω να τονίσω ότι, ότι σας έγραψα είναι καλά τσεκαρισμένο και δεν πρέπει να το παραλείψετε.

 
Πχ όταν λέω να βάλετε βανίλια κι όχι σιρόπι, υπάρχει λόγος που το λέω και δεν πρέπει να το παραβλέψετε, και όλα τα άλλα
που λέω σχετικά με τον τρόπο αυτόν έτσι πρέπει να τα κάνετε.

Κλείνω λέγοντας ότι καλό είναι να ορφανέψετε τα μελίσσια σας με τον τρόπο που έγραψα το πολύ έως τις 30 Ιούλιου ώστε
οι νέες βασίλισσες να γεννήσουν έως τις 25 Αυγούστου ώστε τα μελισσάκια να προλάβουν να αναπτυχτούν ικανοποιητικά
έως τον χειμώνα.

Ίσως κάποιοι αναρωτηθούν, αν κόβαμε εξ αρχής 15 παραφυάδες από τα 3 διώροφα μελίσσια μας και περιμέναμε να φτιάξουν
αυτά μόνα τους βασιλικά κελιά δεν θα ήταν ευκολότερο;

Η απάντηση είναι όχι…

Οι παραφυάδες που κόβουμε είναι μικρές σε σύγκριση με τα 17άρια μελίσσια που εφαρμόσαμε τον τρόπο αυτόν.

Και αφού είναι μικρές δεν είναι σε θέση να γεμίσουν με βασιλικό πολτό τα βασιλοκελιά που θα έφτιαχναν, με αποτέλεσμα
αν τον κάναμε έτσι τον τρόπο να βγάζαμε βασίλισσες κακής ποιότητας.

Ενώ τώρα όπως σας είπα με τα δυνατά μελίσσια και τα ωραία βασιλικά κελιά που αυτά θα φτιάξουν, θα βγάλουμε πολύ
καλές βασίλισσες.


Υ.Γ
Καλύτερα αποτελέσματα έχουμε αν 10 ημέρες πριν το ορφάνεμα διεγείρουμε την γέννα της βασίλισσας ώστε να απλώσει
γόνους σε περισσότερα πλαίσια.
Επειδή η μέθοδος ενδείκνυται κυρίως για καλοκαίρι και τότε οι λεηλασίες είναι ένα πρόβλημα, επιλέγουμε διέγερση με
ποιοτικά μαλακά 2κιλα ζυμάρια κατά προτίμηση ιμβερτοποιημένα.



επικοινωνία:periskepsis@gmail.com