Εξάχνωση οξαλικού οξέος

 

Η εξάχνωση οξαλικού οξέος (sublimation) είναι μια ιδιαίτερα αποτελεσματική μέθοδος καταπολέμησης του ακάρεος Varroa destructor, η οποία επιτυγχάνει ποσοστά θνησιμότητας του παρασίτου άνω του 95-98% όταν το μελίσσι δεν έχει γόνο. Κατά τη διαδικασία, οι κρύσταλλοι διένυδρου οξαλικού οξέος θερμαίνονται στους 190°C έως 230°C, μετατρέπονται απευθείας σε ατμό και καλύπτουν τις μέλισσες χωρίς να απαιτείται το άνοιγμα της κυψέλης.

Ιδανική Εποχή & Συνθήκες Εφαρμογής

• Περίοδος απουσίας γόνου. Η θεραπεία αποδίδει τα μέγιστα αργά το φθινόπωρο ή τον χειμώνα (Νοέμβριος – Δεκέμβριος), επειδή το οξαλικό οξύ δεν διαπερνά τα σφραγισμένα κελιά του γόνου.
• Παρουσία γόνου. Αν εφαρμοστεί σε περίοδο που υπάρχει σφραγισμένος γόνος, απαιτούνται επαναληπτικές δόσεις κάθε 5 έως 6 ημέρες (συνήθως 3-4 επαναλήψεις) ώστε να καλυφθεί ένας πλήρης κύκλος εκκόλαψης του γόνου.
• Θερμοκρασία περιβάλλοντος. Η εξωτερική θερμοκρασία πρέπει να είναι πάνω από 4°C. Ιδανικά εφαρμόζεται νωρίς το πρωί ή το σούρουπο, όταν οι μέλισσες βρίσκονται όλες μέσα στην κυψέλη.
• Αφαίρεση μελιτοθαλάμων. Η εφαρμογή πρέπει να γίνεται αυστηρά όταν δεν υπάρχουν μελιτοθάλαμοι προς τρύγο, ώστε να αποφευχθεί οποιαδήποτε υπολειμματικότητα στο μέλι.

Δοσολογία & Διαδικασία Εφαρμογής

Η συνιστώμενη δοσολογία εξαρτάται από το μέγεθος του πληθυσμού και τον όγκο της κυψέλης.

Δοσολογία διένυδρου οξαλικού οξέος. Χρησιμοποιείται 1 γραμμάριο για μονή κυψέλη (ή παραφυάδα) και 2 έως 2,5 γραμμάρια για διώροφη κυψέλη ή πολύ δυνατό μελίσσι.

• Σφράγισμα κυψέλης. Κλείστε καλά τυχόν χαραμάδες, αεραγωγούς και τον σίτινο πάτο, περιορίζοντας την είσοδο με ένα βρεγμένο πανί ή σφουγγάρι για να μην διαφύγει ο ατμός.
• Θέρμανση και διοχέτευση. Τοποθετήστε τον εξαχνωτή (ηλεκτρικό 12V/220V ή υγραερίου) στην είσοδο ή στην ειδική οπή της κυψέλης. Ανάλογα με τη συσκευή, η εξάχνωση διαρκεί από 30 δευτερόλεπτα έως 2,5 λεπτά.
• Αναμονή μετά τη δόση. Κρατήστε την κυψέλη κλειστή για περίπου 10 λεπτά μετά την ολοκλήρωση της εξάχνωσης, ώστε να καθίσουν οι κρύσταλλοι πάνω στις μέλισσες, και έπειτα απελευθερώστε την είσοδο.

Μέτρα Προστασίας Μελισσοκόμου (Απαραίτητα)

Οι ατμοί του οξαλικού οξέος είναι εξαιρετικά τοξικοί και διαβρωτικοί για το αναπνευστικό σύστημα και τα μάτια του ανθρώπου

Μάσκα αναπνοής. Φορέστε υποχρεωτικά μάσκα προσώπου (ημίσεος ή ολόκληρου προσώπου) με φίλτρα για όξινα αέρια και σωματίδια (τύπου ABE1P3 / FFP3). Οι απλές χειρουργικές μάσκες δεν προσφέρουν καμία προστασία.

• Προστασία ματιών & δέρματος. Χρησιμοποιήστε κλειστά προστατευτικά γυαλιά χημικών και γάντια νιτριλίου ανθεκτικά στα οξέα.
• Φορά ανέμου. Σταθείτε πάντα αντίθετα από τη φορά του ανέμου ώστε οι ατμοί που τυχόν διαφεύγουν να απομακρύνονται από εσάς.
• Εγκεκριμένα σκευάσματα. Για νόμιμη και ασφαλή χρήση, προτιμάτε πάντα εγκεκριμένα κτηνιατρικά σκευάσματα οξαλικού οξέος για μελισσοκομική χρήση και όχι χύμα βιομηχανική σκόνη.

Στη μελισσοκομία, η εξάχνωση του οξαλικού οξέος (διένυδρου) αποτελεί μια από τις πιο αποτελεσματικές μεθόδους για την καταπολέμηση του ακάρεος Varroa.

Το πρωτόκολλο, οι θερμοκρασίες και οι χρόνοι διαμορφώνονται ως εξής:

1. Χρόνοι Θέρμανσης & Θερμοκρασίες

• Ιδανικό εύρος θερμοκρασίας: 220°C έως 230°C. Η εξάχνωση του οξαλικού οξέος ξεκινά ουσιαστικά στους 157°C και ολοκληρώνεται ιδανικά κοντά στους 190°C–200°C. Οι σύγχρονες συσκευές (εξαχνωτές με αντίσταση ή μπαταρία) ρυθμίζονται συνήθως σε ελαφρώς υψηλότερη θερμοκρασία (220°C–230°C) για να αντισταθμίσουν την πτώση θερμοκρασίας που προκαλείται μόλις εισαχθεί η κρύα σκόνη του οξέος
• Χρόνος ανά κυψέλη:
• Στους σύγχρονους ηλεκτρικούς εξαχνωτές γρήγορης θέρμανσης (τύπου «κανόνι» ή InstantVap), η εξάχνωση διαρκεί μόλις 10 έως 20 δευτερόλεπτα ανά κυψέλη.
• Στους κλασικούς εξαχνωτές αργής θέρμανσης (τύπου Varrox, που τοποθετούνται μέσα από την είσοδο), ο χρόνος θέρμανσης διαρκεί περίπου 2,5 έως 3 λεπτά, συν επιπλέον 1-2 λεπτά αναμονής με κλειστή την είσοδο.

 

2. Πρωτόκολλο Επαναλήψεων

Η συχνότητα των επαναλήψεων εξαρτάται αποκλειστικά από την παρουσία ή απουσία γόνου στην κυψέλη, καθώς η εξάχνωση δεν μπορεί να διαπεράσει το σφραγισμένο κελί για να χτυπήσει το Varroa στο εσωτερικό του: Απουσία Γόνου (Χειμώνας ή Τεχνητή Σμηνουργία):

• 1 έως 2 εφαρμογές συνολικά. Αν γίνουν δύο, μεσολαβεί διάστημα 7 ημερών. Η αποτελεσματικότητα αγγίζει το 98%.
• Παρουσία Γόνου (Φθινόπωρο / Άνοιξη):
• 4 έως 6 εφαρμογές, μία ανά 4 ή 5 ημέρες. Λόγω του κύκλου αναπαραγωγής του ακάρεος, απαιτείται συνεχές «σφυροκόπημα» για τουλάχιστον 20-24 ημέρες, ώστε να πιαστούν όλα τα νέα ακάρεα καθώς εξέρχονται από τα κελιά.

3. Δοσολογία & Βασικές Οδηγίες

• Δόση: 2 έως 2,5 γραμμάρια διένυδρου οξαλικού οξέος (καθαρότητας >99%) ανά 10ρα κυψέλη (ανεξάρτητα από τον πληθυσμό των μελισσών).
• Κλείσιμο κυψέλης: Η είσοδος της κυψέλης πρέπει να παραμείνει σφραγισμένη (με σφουγγάρι ή πανί) κατά τη διάρκεια της εφαρμογής και για τουλάχιστον 5-10 λεπτά μετά, ώστε να μην δραπετεύσει ο ατμός.
• Θερμοκρασία περιβάλλοντος: Η εφαρμογή πρέπει να γίνεται σε ημέρες με εξωτερική θερμοκρασία άνω των 6°C-8°C, ώστε οι μέλισσες να μην είναι υπερβολικά σφιχτές σε σφαίρα και ο ατμός να μπορεί να κυκλοφορήσει ανάμεσά τους.

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

Κηραλοιφή για εγκαύματα

Μία θαυματουργή αλοιφή που γιατρεύει πολλές περιπτώσεις και είναι εύκολο να την παρασκευάσουμε.Τι ακριβώς κάνει;

Ενυδατώνει τα σκασμένα από το κρύο χέρια,μαλακώνει και περιποιείται σκασμένες φτέρνες αγκώνες και γόνατα,είναι άριστο ενυδατικό για όλο το σώμα.Είναι κατάλληλη για τα χείλη ως lip balm,καταπραΰνει θερμικά και ηλιακά εγκαύματα.Περιποιείται τα συγκάματα στα μωρά.Είναι καλό αντισηπτικό για πληγές και εκδορές και κατάλληλη για την ξηροδερμία του τριχωτού. 

Για την παρασκευή θα χρειαστούμε:

• 1/2 κούπας βιολογικό λάδι καρύδας
• 1/2 κούπας βιολογικό ελαιόλαδο
• 2 κουτ.σούπας αγνό μελισσοκέρι
• 3-4 κάψουλες βιταμίνη Ε
• 20 σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντα
• 10 σταγόνες αιθέριο έλαιο λεμόνι
• 10 σταγόνες αιθέριο έλαιο tea tree

Το λάδι καρύδας είναι φυσικό ενυδατικό καθώς και αντιβακτηριδιακό,το ελαιόλαδο έχει ένα σωρό αντιοξειδωτικά καθώς και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.Η λεβάντα καταπραΰνει το λεμόνι καθαρίζει και απολυμαίνει και το tea tree είναι αντιβακτηριδιακό και αντιμηκυτιασικό.Η βιταμίνη Ε είναι αντιοξειδωτική και φυσικό συντηρητικό.

Η διαδικασία είναι λίγο πολύ γνωστή και από άλλες σχετικές αναρτήσεις.Σε bain marie λιώνουμε το μελισσοκέρι με τα λάδια ανακατεύοντας καλά.Μόλις λιώσουν όλα αποσύρουμε από την φωτιά αφήνουμε να κρυώσει ελαφρά και προσθέτουμε τα αιθέρια έλαια(για να μην εξατμιστούν απο την πολλή θερμότητα),την βιταμίνη Ε(τρυπάμε με μια βελόνα την κάψουλα για να βγει το υγρό) και ανακατεύουμε καλά μέχρι να ενσωματωθούν όλα τα υλικά μας.

Τοποθετούμε το μείγμα σε αποστειρωμένο βαζάκι,το αφήνουμε να κρυώσει και να σταθεροποιηθεί και είναι έτοιμο για χρήση.Εαν επιθυμούμε πιο κρεμώδη υφή χτυπάμε την αλοιφή με μιξεράκι του καφέ κάθε 15 λεπτά μέχρι να κρυώσει.

πηγή:freepatents.gr

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

επισκεφθείτε μας στο facebook

Η απολύμανση των κηρηθρών

    

Η απολύμανση των κηρηθρών είναι μια καλή πρακτική και πρέπει να εφαρμόζεται προληπτικά για την συγκράτηση των ασθενειών των μελισσιών. Μπορεί επίσης να εφαρμόζεται σε περιπτώσεις μέτριας προσβολής από αρρώστιες. Σε περιπτώσεις μεγάλης προσβολής οι κηρήθρες και τα πλαίσια πρέπει να απομακρύνονται και να καταστρέφονται, κατά προτίμηση με κάψιμο.

Η απολύμανση των κηρηθρών γίνεται με τους εξής τρόπους:

• χρήση οξικού οξέος
• χρήση καυστικής σόδας
• χρήση χλωρίνης
• θέρμανση των κηρηθρών

Για την απολύμανση των κηρηθρών με οξικό οξύ είναι πιο αποτελεσματικές υψηλές συγκεντρώσεις οξικού οξέος, από 60% και πάνω. Η συνηθισμένη δοσολογία είναι 100ml (100cm³) οξικού οξέος με συγκέντρωση 80% για κάθε όροφο για 8 ημέρες. Το οξικό οξύ πρέπει να τοποθετηθεί σε κάποιο σκεύος ή σε σφουγγάρι πάνω από τον όροφο. Μπορεί να τοποθετηθούν πολλοί όροφοι ο ένας πάνω στον άλλο, αρκεί να κρατηθεί η προαναφερόμενη αναλογία και να τοποθετηθεί το σκεύος στον ψηλότερο όροφο. Μετά την εφαρμογή του οξικού οξέος οι κηρήθρες χρειάζονται πολύ καλό αερισμό, που μπορεί να διαρκέσει και δύο εβδομάδες, ώστε να μην μείνει ίχνος μυρωδιάς.

Για την απολύμανση των κηρηθρών με καυστική σόδα, η δοσολογία είναι 100 γραμμάρια σόδα σε 10 λίτρα νερό. Οι κηρήθρες εμβαπτίζονται στο διάλυμα για 15 λεπτά και μετά ξεπλένονται σχολαστικά, ώστε να μην μείνουν υπολείμματα ΝαΟΗ.

Για την απολύμανση των κηρηθρών με χλωρίνη, σε 7 κιλά νερό προστίθενται 3 κιλά χλωρίνη. Οι κηρήθρες βυθίζονται στο διάλυμα για 30 λεπτά, ξεπλένονται καλά με νερό και στεγνώνουν.

Το στέγνωμα των κηρηθρών είναι μεν δύσκολο αλλά απαραίτητο γιατί αν αποθηκευθούν υγρές θα μουχλιάσουν. Συστήνεται η απομάκρυνση των σταγόνων του νερού από τις κηρήθρες να γίνεται με φυγοκέντριση, αν είναι δυνατό, και το τελικό στέγνωμα με χρήση ζεστού ρεύματος αέρα (αερόθερμο, πιστολάκι για τα μαλλιά ή ό,τι άλλο κατάλληλο) και προσεκτικά ώστε να μην λιώσουν τα κεριά.

Για την απολύμανση με θέρμανση οι κηρήθρες πρέπει να θερμανθούν στους 49°C για 24 ώρες. Οι κηρήθρες πρέπει να είναι στεγνές χωρίς μέλι γιατί αλλιώς θα λιώσουν όταν θερμανθούν.

Δεν έχει ακόμη διευκρινισθεί στη βιβλιογραφία κατά πόσο επιτρέπεται και είναι αποτελεσματική η απολύμανση κηρηθρών με γύρη και εάν τα χημικά που περιγράφονται παραπάνω παραμένουν στη γύρη και προξενούν αργότερα προβλήματα στα μελίσσια.

Οι κηρήθρες επίσης πρέπει να καταψύχονται για την αντιμετώπιση του κηρόσκωρου. Όλες οι μορφές του κηρόσκωρου θανατώνονται σε θερμοκρασίες κάτω από -4°C.

Πρέπει να σημειωθεί ότι οι κηρήθρες είναι καλό να ανανεώνονται κάθε τρία χρόνια. Έτσι οι παλιές μαύρες κηρήθρες είναι καλό να απομακρύνονται στον κηροτήκτη για να δώσουν κερί.

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

Βασικά λάθη που επηρεάζουν το ξεχειμώνιασμα

Σήμερα θα πούμε 5 βασικά λάθη που γίνονται κυρίως από νέους μελισσοκόμους, και μπορούν να κοστίσουν πολλές ζωές μελισσιών. Επειδή η μελισσοκομία είναι ένα επάγγελμα που χρειάζονται τόσο θεωρητικές γνώσεις όσο και εμπειρία, είναι πολύ δύσκολο να τα συνδυάσουν μερικοί και να ασκήσουν σωστούς χειρισμούς. Άλλωστε μην ξεχνάμε ότι υπάρχουν πολλοί μελισσοκόμοι που νομίζουν ότι τα ξέρουν όλα, και μόλις κάνουν το λάθος τότε κλαίνε μα μαύρο δάκρυ. Αλλά τότε είναι αργά. Σήμερα λοιπόν θα πούμε μερικά από τα βασικότερα λάθη που γίνονται!

1. Πρόωρη θεραπεία κατά της βαρρόα

Ένας μεγάλο λάθος που κάνουν νέοι αλλά και μεγαλύτεροι μελισσοκόμοι είναι η πρόωρη καταπολέμηση της βαρρόα. Και τι εννοούμε όταν λέμε πρόωρη; Θα σας πω ένα παράδειγμα. Έχουμε μελίσσια στη Νότια Ελλάδα, και τα μελίσσια ξεγονιάζουν πάντα μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Δεκεμβρίου. Ένας βιαστικός λοιπόν, έχοντας στο νού του ότι θα χαθούν τα μελίσσια, και θα τον σώσουν λίγες εβδομάδες, πάει και βάζει τις ταίνιες, η το φάρμακο του, στα τέλη Νοεμβρίου που τα μελίσσια διατηρούν γόνο. Είναι το πιο τραγικό λάθος, όταν το μελίσσι έχει έστω και λίγο γόνο, μεγάλο ποσοστό της βαρρόα είναι κλεισμένο μέσα, και δεν θα επηρεαστεί καθόλου απο τη καταπολέμηση. Μόλις ρωτήσεις κάποιον "γιατί το έκανες αυτό, γιατί βιάστηκες" η απάντηση είναι "μα τα μελίσσια είχαν πολύ λίγο γόνο, ήταν σχεδόν ξεγονιασμένα". Και εκεί είναι το μυστικό παιδιά. Στη λεπτομέρεια... Ένα τέτοιο "μικρό" λάθος, μπορεί να σημαδέψει την παραγωγή μας για όλη την υπόλοιπη χρονιά.

Επίσης συχνό λάθος με τη βαρρόα το χειμώνα, γίνεται απο όσους χρησιμοποιούν οξαλικό οξύ. Έχουν δεί τα ματάκια μας απίστευτα πράγματα. Άλλος βάζει παραπάνω γραμμάρια οξαλικό, για να σκοτώσει περισσότερα βαρρόα, άλλος δεν ακολουθεί τις δοσολογίες και ρίχνει "με το μάτι", άλλος επαναλμβάνει τη θεραπεία 2 φορές μέσα ένα μήνα, και άλλα πολλά κουλά. Τραγικά λάθη! Το οξαλικό οξύ είναι δηλητήριο σκοτώνει τις μέλισσες με το παραμικρό λάθος. Οι ερευνητές έψαχναν χρόνια μέχρι να βρούν μια δοσολογία που να μην επηρεάζει τόσο τις μέλισσες. Και μερικοί τα κάνουν στην τύχη; Η μέγιστη δοσολογία που μπορούμε να βάλουμε είναι 80γρ διένυδρο οξ. οξύ σε σιρόπι που φτιάξαμε απο 1 κιλό ζάχαρη και 1 λίτρο νερό, και ρίχνουμε στις μέλισσες αυστηρά 5 ml ανα πλαίσιο γεμάτο με πλυθησμό. Αν είναι μιστό το πλαίσιο 2.5 ml ρίχνουμε, μετρώντας με σταγονόμετρο. Το οξαλικό οξύ γίνεται μόνο για μια φορά στη περίοδο του χειμώνα. Όλες οι θεραπείες εφαρμόζονται όταν τα μελίσσια έχουν ξεγονιάσει τελείως.

Επίσης ένα μυστικό στη καταπολέμηση της βαρρόα είναι να εφαρμόσουμε τη θεραπεία απο τις πρώτες ημέρες που το μελίσσι θα ξεγονιάσει. Όσο περισσότερο δράσει το φάρμακο τόσο καλύτερο αποτέλεσμα θα έχουμε. Όσο περισσότερο το μελίσσι μένει χωρίς γόνο, και κάνουμε καταπολέμηση, τόσο περισσότερα βαρρόα θα ψοφήσουν και θα καθαρίσει το μελίσσι μας.

2. Περιττά πλαίσια, άσφιχτα μελίσσια

Το έχω πεί χίλιες φορές και θα το ξανα πω άλλη μια. Δεν αφήνουμε τα μελίσσια μας με περιττά πλαίσια. Όσα μελίσσια μας έχουν κηρήθρες χωρίς μέλισσες πάμε και τις βγάζουμε δίχως δεύτερη σκέψη. Κλείνουμε το επάνω μέρος του μελισσιού με κηρόπανο, και φελιζόλ μόνωσης στο πλαί. Το μελίσσι δεν χρειάζεται να παίρνει απο όλες τις πλευρές αέρα, χρειαζεται ζέστη για να τρώει λιγότερο και να ζεί περισσότερο ο πληθυσμός.

3. Ίσκιος και κρύο

Προσπαθούμε με κάθε τρόπο να κάνουμε τα μελίσσια μας να κερδίσουν ήλιο. Τυχών εμπόδια όπως κλαριά, κυψέλες άδειες, η τυχών πράγματα πάνω απο τα καπάκια τα αφαιρούμε κατευθείαν. Έστω και 1 ώρα ήλιος παραπάνω στο μελίσσι μας είναι πολύ σημαντική υπόθεση το χειμώνα. Δεν αμελούμε για κανένα λόγο αυτό το πράγμα. Επίσης δίνουμε απόσταση μεταξύ των κυψελών για να μην δημιουργείτε ίσκιος απο την μια στην άλλη. Λίγα εκατοστά μπορούμε να απομακρύνουμε τις κυψέλες χωρίς πρόβλημα. Λίγα εκατοστά κάθε μέρα έτσι ώστε να παίρνουν περισσότερο ήλιο.

4. Πείνα και λιμοκτονία

Ο μελισσοκόμος πάει και ταΐζει όλα τα μελίσσια, όμως για κάποιο λόγο ξεχνιούνται μερικά, λιμοκτονούν και πεθαίνουν. Το να μείνει ένα νηστικό μελίσσι είναι πολύ εύκολη υπόθεση το χειμώνα. Τα μελίσσια δεν βγαίνουν πολύ έξω, δεν έρχεται μέλι, συνεπώς μπορούμε να έχουμε απώλεια στις προμήθειες γρήγορα και το μελίσσι να πεινάσει. Προσέχουμε λοιπόν να μην είναι κανένα μελίσσι νηστικό και όλα να έχουν τροφούλα επάνω.

5. Πολλές και άσκοπες επιθεωρήσεις

Τώρα ο μελισσοκόμος λιγοστεύει τις επιθεωρήσεις σημαντικά. Μια φορά το μήνα, ίσως είναι πολύ για τα μελίσσια το χειμώνα. Μόλις έχει καλές μέρες πηγαίνουμε στα μελίσσια, και όπου δούμε να μην υπάρχει καθόλου κίνηση στην είσοδο επιθεωρούμε. Δεν βγάζουμε γόνους, και πλαίσια για πολύ διότι το μελίσσι στρεσσάρεται και δυσκολεύεται να επανέλθει στην αρχική του κατάσταση.

πηγή:orinimelissa

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

Νοσεμίαση συμπτώματα και αντιμετώπιση

       

Ακόμα μια ασθένεια που ταλαιπωρεί τις μέλισσες είναι η Νοσεμίαση. Αιτία είναι τα μικροσπορίδα Nosema apis και Nosema ceranae. Αρχικά εντοπίστηκε το Nosema apis. Το Nosema ceranae εντοπίστηκε στην Ασιατική μέλισσα Apis ceranae το 1996 γι αυτό πήρε και την αντίστοιχη ονομασία. Στην συνέχεια μεταδόθηκε και στην Ευρωπαϊκή μέλισσα Apis mellifera.

Οι δύο τύποι της ασθένειας πολλές φορές μπορούν να συνυπάρχουν σε ένα μελίσσι. Από μόνοι τους όμως συνήθως παρουσιάζουν διαφορετικά κλινικά συμπτώματα. Κοιτάζοντας ένα δείγμα με σπόρια στο μικροσκόπιο η διάκριση ανάμεσα τους δύο τύπους δεν είναι δυνατή. Η διάκριση τους είναι δυνατή μόνο με μοριακή ανάλυση DNA με την τεχνική PCR.

Η ασθένεια θεωρείτε επιδημιολογική και πρέπει να δηλώνετε στις αρμόδιες υπηρεσίες όταν εντοπιστεί. Στην χώρα μας αρμόδιες είναι οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες.

Επίσης θεωρείτε και ως ενδημική δηλαδή είναι ασθένεια που υπάρχει επιβεβαιωμένα και με τους δύο τύπους. Ο δεύτερο τύπος της Nosema ceranae εντοπίστηκε και επιβεβαιώθηκε στην χώρα μας το 2012.

Μπορεί να προσβάλλει εργάτριες, κηφήνες και την βασίλισσα.Τα σπόρια μπορούν να διατηρηθούν για 2 χρόνια στα περιττώματα της μέλισσας και για 4 μήνες στο μέλι.Καταστρέφονται με τη θέρμανση στους 70⁰С για 5 λεπτά ή στους 49 ⁰C για 24 ώρες. Δεν καταστρέφεται με την κατάψυξη.

Η μέλισσα μολύνεται με την κατάποση σπορίων, κυρίως μέσω της τροφής ή του νερού και η διασπορά των σπορίων μέσα στην κυψέλη γίνεται μέσω της τροφάλλαξης, μέσω των κοπράνων και άλλων άχρηστων υλικών που περιέχουν σπόρια.

Η ασθένεια μπορεί να παρουσιάζεται όλο τον χρόνο αλλά είναι πιο έντονη την άνοιξη και το καλοκαίρι. Μελίσσια που έχουν προσβολή μπορεί να καταφέρουν να επιβιώσουν κατά την διάρκεια της χρονιάς έστω και με μειωμένο πληθυσμό όμως σίγουρα δεν θα καταφέρουν να περάσουν τον χειμώνα και θα χαθούν.

Κλασικά Συμπτώματα που παρουσιάζονταν με την Nosema apis

• Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα της ασθένειας είναι οι διάρροιες εξωτερικά της κυψέλης και πάνω στην σανίδα πτήσης. Μοιάζουν με καφέ κηλίδες. Πολλές φορές κόπρανα μπορούμε να συναντήσουμε και στο εσωτερικό της κυψέλης.
• Οι μέλισσες παρουσιάζουν νωχελικότητα στην διεκπεραίωση των καθηκόντων τους, μειωμένη απόδοση εργασίας. Επίσης στο σώμα των μελισσών παρουσιάζεται φουσκωμένη η κοιλιά.
• Αδυναμία στο πέταγμα έως μερική παράλυση. Αιτία είναι ο διαχωρισμός των φτερών. Μπορούν να χαρακτηριστούν ότι σέρνονται στην είσοδο.

• Σε προχωρημένο στάδιο οι μέλισσες παρουσιάζουν αδυναμία στην επίθεση δηλαδή δεν έχουν την ικανότητα να τσιμπήσουν με το κεντρί τους.Λευκά έντερα. Εξετάζοντας τα έντερα μιας υγιούς μέλισσας θα έπρεπε να είναι καφεκίτρινα. Οι μολυσμένες με Νοσεμίαση μέλισσες παρουσιάζουν λευκά έντερα.
• Σε αυτό τον τύπο εμφανίζεται και μεγάλος αριθμός νεκρών μελισσών στην είσοδο.

Συμπτώματα που παρουσιάζει η Nosema ceranae

• Πολύ λιγότερες διάρροιες έως και καθόλου πολλές φορές.
• Απότομη μείωση του πληθυσμού χωρίς εμφανή ίχνη νεκρών μελισσών έξω από την κυψέλη. Η αίτια είναι η απότομη αλλαγή ιδιότητας των μελισσών από εργάτριες σε συλλέκτριες μέλισσες. Πολλές φορές αυτό έχει ως αιτία την εγκατάλειψη του γόνου αφού μειώνονται οι παραμάνες με τα πλαίσια να παραμένουν αφύλακτα.
• Συχνές αντικαταστάσεις βασιλισσών ακόμα και σε μελίσσια με νεαρές βασίλισσες.

Η ασθένεια μπορεί να εμφανιστεί σε οποιονδήποτε μελισσοκομείο. Δεν υπάρχει θεραπεία με τον έννοια της φαρμακευτικής αγωγής. Η μοναδική «Θεραπεία» που υπάρχει και συστήνετε είναι η πρόληψη και οι σωστές μελισσοκομικές πρακτικές. Οι μελισσοκόμοι που ακολουθούν πιστά τις σωστές μελισσοκομικές πρακτικές και τους σωστούς μελισσοκομικούς χειρισμούς μειώνουν πάρα πολύ τις πιθανότητες να νοσήσουν οι μέλισσες τους.

Μέτρα Προφύλαξης – Σωστές Μελισσοκομικές Πρακτικές

• Τοποθέτηση κυψελών
• Αποφυγή τοποθέτησης σε περιοχές με ψηλή υγρασία και μεγάλη σκίαση τους χειμερινούς μήνες. (μείωση των πτήσεων καθαρισμού και αύξηση της υγρασίας μέσα στην κυψέλη).
• Αποφυγή μονοχρωμίας και τοποθέτηση σε συνεχόμενες γραμμών – ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΣΗ!!
• Αποφυγή στρεσαρισμάτων στα μελίσσια
• Αποφυγή περιττών επισκέψεων και άνοιγμα των κυψελών τους χειμερινούς μήνες. (πτώση της θερμοκρασίας του εμβρυοθαλάμου, κατανάλωση επιπλέον ποσότητας τροφών)
• Φροντίζουμε ούτως ώστε οι προμήθειες τροφής στην κυψέλη να καλύπτουν τις ανάγκες μέχρι τις πρώτες σημαντικές νεκταροεκκρίσεις. Ταυτόχρονα όμως αποφεύγουμε την χρήση τροφών εμπορίου που περιέχουν γύρη και μέλι άγνωστης προέλευσης και ελέγχου. Αγορά μελιού και γύρης για τροφοδοσία μόνο από μελισσοκόμους της εμπιστοσύνης μας ή από τα δικά μας.
• Αποφυγή περιοχών με μεγάλη γεωργική δραστηριότητα. (συσσώρευση χημικών και αλληλοεπίδραση με τα χημικά της κυψέλης, μείωση διάρκειας ζωής και ανατροπή της ισορροπίας των κάστων στην κυψέλη.

• Συστηματική αλλαγή των κηρηθρών: Βασικός παράγοντας η προέλευση των κηρηθρών, ότι δεν περιέχουν υπολείμματα από χημικές ουσίες – μελισσοκομικά και αγροτικά χημικά – διάσπαση της συνοχής της κυψέλης. Κάθε χρόνο αλλαγή το λιγότερο του 1/3 των κηρηθρών του εμβρυοθαλάμου.
• Αποφυγή τροφοδοσίας με τροφές που δεν είναι η φυσική τροφή των μελισσών (μείωση διάρκειας ζωής, αδυνάτισμα των εντέρων).
• Διατηρούμε δυνατά μελίσσια που δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα με ασθένειες και πείνα.

• Ενδυνάμωση ανθεκτικότητας μελισσών μέσω της επιλογής – ΒΑΣΙΛΟΤΡΟΦΙΑ:
• Παρατηρείτε ότι μερικές οικογένειες έχουν καλή ανθεκτικότητα στις διάφορες ασθένειες, όπως και στην Νοσεμίαση (καλή συγκράτηση πληθυσμών, καλή παραγωγή, μειωμένες ποσότητες σπόρων στις αναλύσεις) (προσοχή μεταφοράς χαρακτηριστικών με τους κηφήνες).
• Αποφυγή εισαγωγής και ανάμειξης άλλων φυλών με την κυπριακή μέλισσα. (ευαισθησία καυκασιανής μέλισσας στην Νοσεμίαση).
• Εκκαθάριση των προβληματικών αποικιών
• Συνένωση των αδύνατων μελισσιών με δυνατά.
• Αλλαγή της Βασίλισσας
• Απομάκρυνση μελισσιών που δεν παρουσιάσουν ανθεκτικότητα στις ασθένειες γενικότερα. Αυτό μπορεί να γίνει με το τεστ καθαριότητας που περιγράψαμε στο προηγούμενο τεύχος για την Αμερικάνικη Σηψηγονία.
• Μεταφορά του μελισσοκομείου σε περιοχές όπου μπορούν να συλλέξουν γύρη.

• Απολύμανση
• Εργαλείων με την χρήση χλωρίνης ή φωτιάς (ξύστρο, δαγκάνες, οτιδήποτε μεταλλικό χρησιμοποιείτε στις επισκέψεις στα μελίσσια). Τα σπόρια είναι πολύ ευαίσθητα στην χλωρίνη.
• Απολύμανση μεταλλικών μηχανημάτων (στο εργαστήριο)
• Πλύσιμο Στολής και Γαντιών.

Χριστίνα Χριστοδούλου -Γεωπόνος

Βιβλιογραφία

• Ritter Wolfgang (2006), «Honey bee diseases and pests: a practical guide», Agricultural and Food Engineering Technical Report, FAO, Rome.
• Φυλακτού Ανδρέας (2012), «Νοσεμίαση των μελισσών». Κτηνιατρικές Υπηρεσίες Κύπρου, Λευκωσία.
• Θρασυβούλου Ανδρέας (2014), www.beelab.gr/, Θεσσαλονίκη.
• Γούναρη Σοφία, «Νέες πληροφορίες για τη Νοσεμίαση των μελισσών», Αθήνα.

πηγή:https://biofresh.com.cy

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook

Προετοιμασία των μελισσιών για τον χειμώνα

    

Οι τελευταίοι μήνες του έτους , Νοέμβριος και Δεκέμβριος , είναι οι πρώτοι χειμωνιάτικοι μήνες από μελισσοκομική σκοπιά . Οι μελισσοκόμοι πρέπει να ξεκινούν τις προετοιμασίες στα μελίσσια για την πετυχημένη αντιμετώπιση του χειμώνα , από αρχές Νοέμβρη.  

Για όσους έχουν μεταφέρει τα μελίσσια τους στα πευκοδάση , τη δεύτερη φθινοπωρινή περίοδο μελιτοέκκρισης , η προετοιμασία για το χειμώνα θα ξεκινήσει αργότερα , στα μέσα Νοεμβρίου,αφού θα έχουν τελειώσει οι τρυγητοί του μελιού. Βέβαια , οι όψιμοι αυτοί τρυγητοί συνδυάζονται με την πρόβλεψη των αποθεμάτων τροφών ( μελιού και γύρης ) που πρέπει να αφήσει ο μελισσοκόμος στα μελίσσια . Από αυτή την άποψη ο τελευταίος τρύγος στα πεύκα αποτελεί ταυτόχρονα και την έναρξη προετοιμασίας για τον χειμώνα.Η ποσότητα μελιού , ικανή να καλύψει τις ανάγκες του μελισσιού , κυμαίνεται από 8-12 κιλά , και εξαρτάται από το πρόγραμμα που ακολουθούν οι μελισσοκόμοι.Αν είναι αποφασισμένοι να παραμείνουν στα πεύκα , τότε οι ανάγκες χειμερινών εφεδρειών σε μέλι είναι μικρότερες. Οι μελιτοεκκρίσεις στα πεύκα συνεχίζονται και οι ανάγκες διατροφής γόνου είναι πολύ περιορισμένες , έως ανύπαρκτες. Φυσικά το πρόγραμμα αυτό ακολουθεί η πλειοψηφία των μελισσοκόμων , των οποίων ο τόπος κατοικίας γειτνιάζει με τα πευκοδάση όπου έχουν τα μελίσσια.

Αντίθετα , οι υπόλοιποι , αμέσως μετά το τελευταίο τρυγητό , μεταφέρουν τα μελίσσια τους συνήθως κοντά στον τόπο μόνιμης κατοικίας τους. Σε αυτή την περίπτωση συνίσταται μεγαλύτερη ποσότητα αποθεμάτων μελιού για το χειμώνα , ποσότητα που θα υπολογιστεί από το μέγεθος του μελισσιού , και τη δριμύτητα και διάρκεια του χειμώνα της περιοχής . 

Όμως η ποσότητα του μελιού δεν είναι το μοναδικό μέλημα του μελισσοκόμου . Η κατανομή αυτής της ποσότητας στα πλαίσια είναι σημαντική παράμετρος . Από ένα πλαίσιο με 3 κιλά μέλι , είναι προτιμότερο να έχουμε 3 πλαίσια με 1 κιλό μέλι το καθένα.Επίσης η περιεκτικότητα σε γύρη είναι σημαντική . Πλαίσια με μέλι και γύρη είναι κατάλληλα για τη διαμόρφωση της φωλιάς του μελισσιού το χειμώνα . Αυτονόητο είναι ότι τα πλαίσια αυτά έχουν σκούρο χρώμα , δηλαδή έχει εκκολαφθεί γόνος τουλάχιστον 1-2 φορές . Ο σχηματισμός της χειμωνιάτικης σφαίρας , διευκολύνεται , όταν τα πλαίσια στο κέντρο της μελισσοφωλιάς έχουν περιφερειακά ( πάνω και δίπλα ) μέλι. ακριβώς κάτω από το μέλι ,γύρη, και άδεια κελιά για την επικοινωνία των μελισσιών , κατά το σχηματισμό της σφαίρας . Πλαίσια ολόκληρα με σφραγισμένο μέλι είναι προτιμότερο να μπαίνουν στην άκρη ή να αφαιρούνται στο τρυγητό.

Μελίσσια και κυψέλες. 

Μελίσσια με πληθυσμό (στις αρχές Νοεμβρίου) που καλύπτει τουλάχιστον 6-7 πλαίσιακαι νέα βασίλισσα της ίδιας ή προηγούμενης χρονιάς , είναι ικανά να ξεπεράσουν το χειμώνα χωρίς απώλειες .Είναι όμως απαραίτητο οι μέλισσες να έχουν γεννηθεί το φθινόπωρο, να έχει ανανεωθεί δηλαδή ο καλοκαιρινός πληθυσμός .Μελίσσια ύποπτα ασθενειών πρέπει να εξετάζονται προσεκτικά . Σε περιπτώσεις εξακρίβωσης αμερικανικής σηψηγονίας , τα συγκεκριμένα μελίσσια καταστρέφονται , οι κηρήθρες καίγονται και οι κυψέλες απολυμαίνονται σχολαστικά!

Είναι επίσης πιθανό αυτή την εποχή να βρούμε εξασθενημένα μελίσσια , σε στάδιο κατάρρευσης , εξαιτίας αυξημένης προσβολής από βαρρόα. Σε αυτήν την περίπτωση πρέπει να επισπεύσουμε την εφαρμογή εγκεκριμένου ακαρεοκτόνου . Ούτως ή άλλως ο Δεκέμβριος είναι ο πλέον κατάλληλος μήνας για τη βασική προληπτική εφαρμογή καταπολέμησης της βαρρόα.

Η νοζεμίαση είναι επίσης σοβαρή ασθένεια των ενήλικων μελισσιών και ο μελισσοκόμος μπορεί να κάνει τους ακόλουθους χειρισμός

– η μεταφορά των μελισσιών σε άλλη τοποθεσία 

– ο καλός αερισμός των μελισσιών με ανοικτές πόρτες-παράθυρα αερισμού 

– η αποφυγή χρήσης κερόπανου και υγρής τροφοδότησης ή προσθήκη νερού στα μελίσσια , καθ΄οιονδήποτε τρόπο.

Στους χειρισμούς δεν περιλαμβάνεται η χρήση αντιβιοτικών ή άλλων φαρμακευτικών ουσιών .Η νοζεμίαση , πέρα από τη φθορά των εργατριών , είναι υπεύθυνη για την αντικατάσταση των βασιλισσών από τις μέλισσες στις περισσότερες περιπτώσεις .Οι κυψέλες κατάλληλες για το χειμώνα πρέπει να είναι στεγνές και καθαρές στη βάση τους . Η χρήση κινητής βάσης διευκολύνει τον καθαρισμό ,νωρίς το Νοέμβριο , όταν ακόμη οι θερμοκρασίες είναι αρκετά υψηλές . 

Αλλά και για τις κυψέλες με σταθερή βάση , απαιτείται καθαρισμός.Γενικά , η καθαριότητα στη βάση της κυψέλης , γίνεται δυο φορές το χρόνο , μία νωρίς το Νοέμβριο και μια το Φεβρουάριο-Μάρτιο.Η πόρτα είναι αναγκαστικά περιορισμένη , για να μην μπαίνουν ποντίκια , οι θυρίδες αερισμού ανοιχτές και τα κερόπανα εφόσον χρησιμοποιούνται , ΔΕΝ καλύπτουν όλη την επιφάνεια των κηρηθροφορέων.Η τοποθέτηση των κυψελών πάνω σε βάσεις , μεταλλικές ή ξύλινες , σε τούβλα -τσιμεντόλιθους ή παλιά ελαστικά αυτοκινήτων , προστατεύει τις κυψέλες από τη φθορά . Η χρήση πλαστικών τακουνιών επίσης βοηθά στην προστασία των κυψελών .

Αποθήκευση κηρηθρών 

Η μεγάλη ανάπτυξη των μελισσιών την καλοκαιρινή περίοδο , ακολουθείται από συρρίκνωση του πληθυσμού το χειμώνα . Το μελίσσι θα περάσει το χειμώνα με περιορισμένο αριθμό συλλεκτριών μελισσών και γενικότερα εργατιών , γιατί παραμένουν αυτές που έχουν γεννηθεί το φθινόπωρο. Οι κηφήνες εκδιώκονται από την κυψέλη , ενώ οι ηλικιωμένες εργάτριες – συλλέκτριες χάνονται φυσιολογικά . Είναι επόμενο οι κηρήθρες που καλύπτουν οι μέλισσες το καλοκαίρι να είναι περισσότερες από αυτές του χειμώνα.Η δυσαναλογία πληθυσμού – κηρηθρών φαίνεται εντονότερα μετά το τρυγητό. 

Ο χώρος που καλύπτει το μέλι αδειάζει, οι μέλισσες προσηλώνονται στα λίγα πλαίσια που έχουν γόνο ή αφήσαμε ατρύγητα και όταν επιστρέψουμε τα τρυγημένα , διαπιστώνουμε ότι πολύ λίγα είναι απαραίτητα για το ξεχειμώνιασμα. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται και στους τελευταίους τρυγητούς σε ανθόμελα , αργά τον Αύγουστο ή Σεπτέμβριο , είναι όμως πιο έντονο στους τρυγητούς στα πεύκα τον Οκτώβριο , όσο πλησιάζουμε το χειμώνα.

Δημιουργείται έτσι μια σειρά ερωτηματικών για την τύχη των περίσσιων κηρηθρών.Ο κηρόσκωρος το λεπιδόπτερο Galleria mellonela , βρίσκεται παντού . Λίγες πεταλούδες μακριά από τα μελίσσια αρκούν για να γεννήσουν τα αυγά τους στις απροστάτευτες κηρήθρες ή να εκκολαφθούν αυγά που είχαν γεννήσει προηγουμένως και τα οποία οι μέλισσες φυσιολογικά θα είχαν απομακρύνει .

Οι ενέργειες του μελισσοκόμου θα πρέπει να είναι άμεσες :

– Να αποφασίσει πόσες και ποιες κηρήθρες θα επιστρέψει στα μελίσσια

 -Ποιες κηρήθρες θα απομακρυνθούν οριστικά από το μελισσοκομείο και θα οδηγηθούν στο εργαστήριο εξαγωγής κεριού και στο κηροπλαστείο.

– Που και πως θα αποθηκευτούν οι υπόλοιπες κηρήθρες , με ασφάλεια , ώστε να επαναχρησιμοποιηθούν την ερχόμενη άνοιξη.

Οι κηρήθρες που επιστρέφονται στα μελίσσια είναι σκούρες στο χρώμα , αλλά όχι μαύρες και παλιές .Προτιμάμε αυτές που έχουν υπολείμματα κεριού από ατελή φυγοκέντριση. Αν ο εμβρυοθάλαμος είναι γεμάτος , τότε τοποθετούμε στις άκρες τις λιγότερο καλές .Σοβαρό μειονέκτημα για τις κυψέλες μας , είναι η μη χρησιμοποίηση επαρκώς των κηρηθρών στις άκρες τους , που εφάπτονται στα τοιχώματα τους . Το μέλι που πιθανά αποθηκεύεται είναι λίγο , το κερί γίνεται πιο σκούρο και σκληρό , απολεπίζεται δύσκολα και η κηρήθρα σχεδόν αχρηστεύεται.Το σοβαρό αυτό μειονέκτημα δεν το έχουμε όταν χρησιμοποιούμε 9 πλαίσια στον εμβρυοθάλαμο και στους μελιτοθαλάμους.

 Ο αριθμός των πλαισίων που επιστρέφονται είναι 1-2 περισσότερα από όσα καλύπτουν οι μέλισσες. Αυτό ενισχύει το σχηματισμό μελισσόσφαιρας , που αρκετές φορές σχηματίζεται εκτός πλαισίων για τρυγητό , είναι όμως επιζήμιο όταν προετοιμάζουμε τα μελίσσια για το χειμώνα.Οι κηρήθρες που πηγαίνουν για ανακύκλωση είναι παλιές ή κατεστραμμένες από διάφορους λόγους , κυρίως τον τρυγητό , και οι κηρήθρες με πολλά κηφηνοκέλια . Οι παλιές κηρήθρες , μαύρες στο χρώμα , κελιά με χονδρά τοιχώματα από τα κουκούλια πολλών εκκολάψεων , απομακρύνονται , όχι μόνο για τη μικρή περιεκτικότητα μελιού και του μικρότερου χώρου ανάπτυξης των προνυμφών , αλλά και γιατί το κερί τους είναι επιβαρυμένο από πολλούς ρύπους , που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ( μόλυνση περιβάλλοντος , εφαρμογές παρασιτοκτόνων στις καλλιέργειες , επεμβάσεις των μελισσοκόμων κλπ ) εισχωρούν στην κυψέλη και δεσμεύονται στο κερί.

Όλοι οι μελισσοκόμοι πρέπει να αποφασίσουν να ξεκινήσουν την αφαίρεση των ακατάλληλων κηρηθρών .Την πρώτη χρονιά η συστηματική εφαρμογή της αφαίρεσης για ανακύκλωση είναι ελαφρώς οδυνηρή . Στη συνέχεια όμως , τις επόμενες χρονιές ο αριθμός είναι σημαντικά μικρότερος.Η αποθήκευση των κηρηθρών , για επαναχρησιμοποίηση την ερχόμενη άνοιξη , είναι το σοβαρότερο πρόβλημα . Ο αριθμός τους , αυξάνεται φυσικά, όσο μεγαλύτερη είναι η μελισσοκομική επιχείρηση.Ο κηρήθρες αποτελούν κεφάλαιο για την επιχείρηση , χρήσιμο και απαραίτητο.

Οι κηρήθρες που αποθηκεύονται σε κλειστούς ,σκοτεινούς και όχι καλά αεριζόμενους χώρους κινδυνεύουν περισσότερο να καταστραφούν από κηρόσκωρο ή ποντίκια . Κάποιοι μελισσοκόμοι τις αποθηκεύουν σε οριζόντιες ντάνες των 5-6 ορόφων με αερισμούς στις δυο πλευρές και σε ανοικτούς χώρους. Το ρεύμα αέρος και οι σήτες εμποδίζουν την είσοδο των επιζήμιων εντόμων και τρωκτικών. Όμως σήμερα , η χρήση της κατάψυξης ως μέσο προστασίας , είναι η πλέον κατάλληλη και αποτελεσματική.

 Για τις εκμεταλλεύσεις με μεγάλο αριθμό μελισσιών , συνίσταται η κατασκευή ψυκτικών θαλάμων ή η ενοικίαση χώρων σε μεγάλους θαλάμους – ψυγεία, όπως είναι η αποθήκες συνεταιρισμών για οπωροκηπευτικά.Για τους ερασιτέχνες μελισσοκόμους αρκεί ένας καταψύκτης ( μεταχειρισμένους από παγωτά πχ ) και η φύλαξη των κηρηθρών σε μεγάλες σακούλες , που χωρούν περίπου 20 πλαίσια) . Στην κατάψυξη τις διατηρούμε από 12 έως 24 ώρες . Ξεχωρίζουμε τις μαύρες από τις άσπρες κηρήθρες . Θα χρησιμοποιήσουμε την άνοιξη πρώτα τις μαύρες κηρήθρες .

Δημήτριος Τσέλιος Διευθυντής Ινστιτούτου Μελισσοκομίας ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

Τι επηρεάζει το ξεχειμώνιασμα των μελισσιών

      

Η προετοιμασία λοιπόν για το ξεχειμώνιασμα θέλει προσοχή σε αρκετά θέματα, όπως την ποσότητα των τροφών, την ποιότητα των τροφών, την διάταξη των πλαισίων εσωτερικά της κυψέλης, τον εξαερισμό της κυψέλης, θέση του μελισσοκομείου.

Ένα από τα πρώτα θέματα που πρέπει να κάνουμε πριν μπούμε στις  χαμηλές θερμοκρασίες κάτω από τους 14 βαθμούς όπου οι μελισσούλες μας αρχίζουν και κάνουν την γνωστή μελισσόσφαιρα είναι να διαχωρίσουμε τα μελίσσια μας σε δυνατά και αδύνατα και να δώσουμε την δέουσα προσοχή στα αδύνατα αφού το ξεχειμώνιασμα τους είναι επικίνδυνο λόγω του λίγου πληθυσμού που υπάρχει μέσα στις κυψέλες.

Τα μελίσσια που έχουν δυνατούς πληθυσμούς και έχουν ανανεώσει τον πληθυσμό τους το φθινόπωρο, ξεχειμωνιάζουν με επιτυχία αρκεί ο μελισσοκόμος να τους εξασφαλίσει τις απαραίτητες τροφές (ζαχαροζύμαρα,βανίλιες,γυρεόπιτες), τον σωστό αερισμό της κυψέλης (ανάλογα  πόσο κρύες συνθήκες υπάρχουν) και τη σωστή διάταξη των πλαισίων.

Η ποσότητα των τροφών. 

Η διαχείμαση των μελισσιών στηρίζεται στις τροφές που υπάρχουν μέσα στο μελίσσι, έτσι θα πρέπει να είμαστε αρκετά προσεκτικοί στα καιρικά φαινόμενα κατά την διάρκεια του ξεχειμωνιάσματος καθότι οι μέλισσες μπορεί να χρειαστεί να μείνουν μέσα στην  κυψέλη για αρκετές μέρες λόγω καιρού και να καταναλώσουν όλη την ποσότητα τροφής που έχουν μαζέψει ή που τους έχουμε βάλει. Έτσι ούτε και οι εξωτερικές ανθοφορίες (κουμαριάς, μουσμουλιάς) είναι ικανές να μας εξασφαλίσουν την επιβίωση των μελισσιών μας, αφού μπορεί να κλειστούν μέσα και να μην μπορούν να βγουν για συλλογή τροφής.

Τα δυνατά μελίσσια καταναλώνουν συνολικά μεγαλύτερη ποσότητα τροφής από τα αδύνατα αλλά αναλογικά λιγότερη. Όταν υπάρχει γόνος η θερμοκρασία της κυψέλης  διατηρείται στους 34 βαθμούς με αποτέλεσμα μεγαλύτερη κατανάλωση μελιού . Ενώ όταν δεν υπάρχει γόνος η θερμοκρασία διατηρείται στους 14 βαθμούς.

Επίσης η κατανάλωση των τροφών εξαρτάται από τις συχνές επιθεωρήσεις, εξωτερικούς εχθρούς και αυτό γιατί διατηρούν μεγαλύτερη κινητικότητα και θερμοκρασία με αποτέλεσμα την μεγαλύτερη κατανάλωση τροφών.

Παραπάνω αναφέρεται και η γυρεόπιτα μέσα στις τροφές ξεχειμωνιάσματος. Αν και η παρουσία γύρης δεν είναι απαραίτητη τον χειμώνα λόγω μη ύπαρξης γόνου, ωστόσο βοηθάει να ξεκινήσει η εκτροφή του γόνου από πολύ νωρίς την άνοιξη.

Ποιότητα των τροφών.

Η ποιότητα παίζει πολύ μεγάλο ρόλο για την αποφυγή ασθενειών όπως δυσεντερίες και νοζεμιάσεις. Έτσι σε περιοχές με πολύ κρύο πρέπει να αποφεύγονται μέλια  από μελιτώματα λόγω των υψηλών ποσοστών δεξτρινών που περιέχουν. 

Διάταξη των πλαισίων στη κυψέλη.

Η διάταξη πρέπει να γίνεται τέτοιο τρόπο ώστε να ευνοείται η δημιουργία μελισσόσφαιρας κοντά στα αποθέματα μελιού και γύρης. Στο κέντρο της κυψέλης τοποθετούνται πλαίσια που έχουν κεντρικά γόνο . Αμέσως μετά τοποθετούνται κερήθρες με γύρη και μετά με μέλι. Στην περίπτωση  όμως που η γύρη είναι συμπαγής σε όλο το πλαίσιο δεν τοποθετείται κοντά στο γόνο γιατί λειτουργεί σαν εμπόδιο μεταξύ του γόνου και του  μελιού.

Το απολέπισμα των σφραγισμένων μελιών  με ένα ξέστρο είναι μια λύση για να το μεταφέρουν οι μέλισσες εκεί που νομίζουν πως είναι καλύτερα.

Αερισμός της κυψέλης

Μέσα στην κυψέλη και λόγω της διαφοράς θερμοκρασίας τον χειμώνα με το εξωτερικό περιβάλλον, δημιουργούνται καταστάσεις υψηλής σχετικής υγρασίας. Η υγρασία για το μελίσσι μας είναι μεγάλος εχθρός! Πολλοί από εμάς βάζουν κηρόπανα και  μονώσεις και διάφορα άλλα για να προφυλάξουν τα μελίσσια τους από το κρύο, αλλά από την άλλη χωρίς να το γνωρίζουν τα εκθέτουν στον κίνδυνο της υγρασίας!

Τα κηρόπανα είναι απαραίτητα για πιο κρύα κλίματα και ίσως και για την Βόρεια Ελλάδα.Το μελίσσι από μόνο του μπορεί να ανταποκριθεί στο κρύο και ιδιαίτερα όταν είναι δυνατό, είναι στην φύση του να προφυλάσσεται από το κρύο,  Αντίθετα  την υψηλή υγρασία και το δυνατό μελίσσι δεν μπορεί να την διώξει!Θα πρέπει λοιπόν 

α)Να χρησιμοποιείται κυψέλη με σήτα η οποία να προσαρμόζεται  το άνοιγμα της ανάλογα το κρύο που επικρατεί.Άν σε περίπτωση έχουμε κυψέλη με σταθερό πάτο, μια λύση είναι η δημιουργία οπών στο πάτωμα με σήτα (μια με δυο οπές ώστε να ανακυκλώνεται ο αέρας)

β)Να αφήνονται τουλάχιστον τα μισά παραθυράκια του καπακιού ανοιχτά.

γ) Το μελισσοκομείο πρέπει να τοποθετείται μακρυά από χώρους με πολύ υγρασία, οι είσοδοι των μελισσιών να είναι προς τον Νότο ώστε να αποφεύγονται οι κρύοι Βόρειοι άνεμοι, καθώς θα πρέπει να αποφεύγεται η σκίαση των μελισσιών.

Τέλος θα πρέπει να αποφεύγονται οι συνεχείς και μακράς διάρκειας επιθεωρήσεις στα μελίσσια μας και να περιορίζονται στις απαραίτητες επισκέψεις για τον έλεγχο της ύπαρξης τροφών. Οι επιθεωρήσεις αυτές θα πρέπει να είναι πολύ μικρής διάρκειας όσο να ανοίξουμε το καπάκι της κυψέλης, να ελέγξουμε για τροφή, να τοποθετήσουμε τροφή αν χρειάζεται και τέλος να κλείσουμε το καπάκι. Η επιθεώρηση πλαισίων και το σπάσιμο της μελισσόσφαιρας (όταν έχει σχηματιστεί) έχουν σαν αποτέλεσμα την ψύξη του γόνου.

Η καλύτερη περίπτωση για τα μελίσσια μας τα οποία έχουν πολύ λίγο πληθυσμό, 1 με 2 πλαίσια, είναι η συνένωση μεταξύ τους.

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

επισκεφθείτε μας στο facebook