Πως πρέπει να βάφουμε τις κυψέλες

   

Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος να προστατέψτε τις κυψέλες για πολλά χρόνια είναι η εμβάπτιση σε μίγμα παραφίνης, μικροκρυσταλλικού κεριού και ρετσινιού σε θερμοκρασία 150-160 βαθμούς Κελσίου για περίπου 10 με 15 λεπτά, και ακολούθως αμέσως το βάψιμο προτού παγώσει η κυψέλη. Κυψέλες που εμβαπτίζονται σε καυτή παραφίνη, έχει αποδειχθεί ότι αντέχουν από 10 έως 20 χρόνια αναλόγως τις συνθήκες. Aν έχετε πολλές κυψέλες είναι πιο οικονομικός τρόπος από το απλό βάψιμο συγκριτικά ανά κυψέλη το οποίο θα κρατήσει από 2 έως 5 χρόνια αναλόγως τις συνθήκες. Το μειονέκτημα της εμβάπτισης είναι ότι είναι επικίνδυνη για ερασιτέχνες (οι ατμοί παραφίνης είναι αναφλέξιμοι πάνω από 220 βαθμούς Κελσίου), και ο εξοπλισμός είναι δύσκολο να τον φτιάξει κάποιος από μόνος του, καθώς χρειάζεται διπλό καζάνι βρασμού με ηλεκρτική αντίσταση ή υγραέριο. Για λίγες μόνο κυψέλες θα πρέπει να ζητήσετε από κάποιον επαγγελματία του είδους να σας δανίσει τον εξοπλισμό του για την εμβάπτιση. Επίσης παρότι θεωρήτε περιττό το βάψιμο σε παραφιναρισμένη κυψέλη, αυτό είναι λάθος γιατί εκτός από επιπλέον προστασία, έαν επιλέξτε ανοιχτές αποχρώσεις θα βοηθήσετε σημαντικά τις μέλισσες το καλοκαίρι που οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν πάνω από 40 βαθμούς Κελσίου. Το βάψιμο της κυψέλης μετά την παραφίνη πρέπει να γίνει αμέσως μετά την εμβάπτιση και προτού πέσει η θερμοκρασία. Οταν εφαρμοστεί σε καυτή κυψέλη το χρώμα απορροφάται σε βάθος από το ξύλο καθώς παγώνει. Παγωμένες παραφιναρισμένες κυψέλες είναι δύσκολο να βαφτούν με επιτυχία, καθώς η πρόσφυση είναι πολύ δύσκολη.

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ : Σε αντίθεση με την κοινή πρακτική στην Ελλάδα, η εσωτερική επιφάνεια της κυψέλης δεν χρειάζεται βάψιμο. Ο λόγος είναι ότι την στεγάνωση και απολύμανση του εσωτερικού της κυψέλης την αναλαμβάνουν οι ίδιες οι μέλισσες, οι οποίες παράγουν την πρόπολη, μια κολλώδη ουσία που προκύπτει από την συλλογή ρητινώδων εκκρίσεων από φλοιούς φυτών και δέντρων, την οποία εμπλουτίζουν με κερί, γύρη, ένζυμα και άλλες ουσίες. Η χημική σύσταση και ιδιότητες της πρόπολης εξαρτάται άμεσα από την χλωρίδα της κάθε περιοχής, καθώς διαφορετικά φυτά δίνουν και διαφορετικές δυνατότητες στις μέλισσες για συλλογή ρητινωδών εκκρίσεων. Το χρώμα της πρόπολης ποικίλει από κίτρινο-πράσινο, πορτοκαλο-πράσινο μέχρι καστανό και σκούρο καφέ, και εξαρτάται από το φυτό προέλευσής της, από τις προσμείξεις κεριού και γύρης αλλά και από τον χρόνο παραμονής της στην κυψέλη. Η χημική της σύσταση είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη καθώς σε αυτήν έχουν ανιχνευθεί περισσότερες από 300 χημικές ενώσεις. Αποτελείται κυρίως από ρητίνη (50%), κερί (30%), αιθέρια έλαια (10%), γύρη (5%). Τα υπόλοιπα συστατικά της είναι αρωματικές ουσίες, ζάχαρα, βάλσαμα, τερπένεια, αλειφατικά οξέα και οι εστέρες τους, φλαβόνες, ανόργανες ουσίες, βιταμίνες, ιχνοστοιχεία και άλλα γνωστά και άγνωστα συστατικά. Εδώ να αναφέρουμε ότι η πρόπολη έχει αξία λόγω των φαρμακευτικών της ιδιοτήτων και αποτελεί συμπληρωματική πηγή εσόδων αρκετών μελισσοκόμων.

Για τον παραπάνω λόγο, σας συνιστούμε να διατηρήστε το εσωτερικό της κυψέλης όπου ζουν οι μέλισσες εντελώς φυσικό, χωρίς λινέλαιο, πετρέλαιο, βερνίκια, χρώματα & συντηρητικά τα οποία είναι περιττά αλλά κυρίως βλαβερά για τις μέλισσες, που προτιμούν τις φυσικές συνθήκες διαβίωσης, οι οποίες μοιάζουν περισσότερο με το εσωτερικό ενός κορμού δέντρου, όπως ακριβώς ζούν και στην φύση. Το βάψιμο με ωμό (ή και βρασμένο) λινέλαιο δεν σας δίνει απολύτως καμία μακροχρόνια προστασία. Αντιθέτως το στεγνωτικό που προστίθεται συνήθως για την επιτάχυνση του στεγνώματος από 2-3 μέρες σε 3-4 ώρες περιέχει μεταλλικά άλατα του μαγγανίου, του κοβαλτίου και του σιδήρου, που είναι επιβλαβή στην αναπνοή. Ο εμποτισμός με πετρέλαιο είναι απαγορευτκός γιατί αφήνει μόνιμη οσμή πετρελαίου στην κυψέλη με ότι αυτό συνεπάγεται.

Εάν διαθέτετε επιπλέον χρήματα επενδύστε τα στο να προμηθευτήτε κυψέλες με ξύλο καλύτερης ποιότητας (όλα τα ξύλα δεν είναι ίδια και δεν έχουν την ίδια τιμή).

ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ : Για το βάψιμο της κυψέλης εξωτερικά, χρειάζεστε ένα χρώμα που θα είναι ελαστικό, ανθεκτικό στις καιρικές συνθήκες και τις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας, και ταυτόχρονα να μπορεί να ρυθμίσει την υγρασία. Για τους παραπάνω λόγους - πάλι σε αντίθεση με την κοινή πρακτική - συνιστούμε να αποφύγετε όλες τις λαδομπογιές, τα αστάρια μετάλλων, τα ντουκοχρώματα, τα αντισκωριακά και τα μίνια (ειδικότερα το "καλό πορτοκαλί" ή καραβίσιο μίνιο του μολύβδου είναι αποδεδειγμένα καρκινογόνο και ότι χειρότερο μπορείτε να επιλέξει κανείς σήμερα), τα "αντισκωριακό και χρώμα μαζί", τις βελατούρες, τις ριπολίνες και γενικά όλες τις αλκυδικές λαδομπογιές αλλά και συντηρητικά ή βερνίκια ξύλου που αραιώνονται με white spirit, νέφτι, και διαλυτικό νίτρου (ή πολυουρεθάνης) τα οποία περίεχουν ξυλόλιο, τολουόλιο, και άλλους οργανικούς αρωματικούς διαλύτες αρκετοί από τους οποίους είναι αποδεδειγμένα καρκινογόνοι.  Οι λόγοι είναι ότι τα παραπάνω χρώματα είναι φτιαγμένα για πολύ σκληρά υποστρώματα χωρίς ελαστικότητα, και με μηδενική διαπερατότητα υδρατμών, εγκλωβίζουν την υγρασία σαπίζοντας το ξύλο σταδιακά, ενώ με το πέρασμα του χρόνου σκληραίνουν, σπάνε και ξεφλουδίζουν δημιουργώντας πονοκέφαλο και επιπλέον κόστος για τους μελισσοκόμους. Επιπλέον επιβαρύνουν λόγω της περιεκτικότητας σε διαλύτες και ειδικά πρόσμικτα την υγεία των μελισσών αλλά και των μελισσοκόμων. Τα παραπάνω ισχύουν και για τα χρώματα αυτοκινήτων, τα χρώματα για καράβια και σκάφη (τα οποία είναι συνήθως πολυουρεθανικά δύο συστατικών) που ακούμε κατά καιρούς ότι έχουν δοκιμάσει διάφοροι με αμφιλεγόμενη πάντα επιτυχία.

Τα παραπάνω προιόντα χρησιμοποιούνται συχνά από ερασιτέχνες (αλλά και επαγγελματίες) μελισσοκόμους, και δυστυχώς συνιστώνται ακόμα και σήμερα  αγνοώντας βασικές αρχές τοξικολογίας, συντηρώντας μια ξεπερασμένη παράδοση.  Αρκεί μια ματιά σε ένα τεχνικό δελτίο ασφαλείας (MSDS) των παραπάνω υλικών για να διαπιστώσει κανείς τον μεγάλο αριθμό παρασιτοκτόνων, καρκινογόνων, επιβλαβών, ερεθιστικών, και αλλεργιογόνων ουσιών που περιέχουν (μεταξύ άλλων επιτετρατοξείδιο του μόλυβδου, Cobalt(2+) salts fatty acids, ξυλόλιο, bis(1,2,2,6,6-pentamethyl-4piperidyl)sebacate, κτλ). Το αποτέλεσμα των τεχνικών αυτών έχουν αρνητικές συνέπειες τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα για τις μέλισσες συνολικά.

Όλα τα παραπάνω προιόντα (αλκυδικές λαδομπογιές του νεφτιού, αστάρια μετάλλων, λινέλαιο, ντουκοχρώματα) χρησιμοποιούνταν παλαιότερα για τον μόνο λόγο ότι τότε δεν υπήρχαν άλλες επιλογές. Σήμερα όμως υπάρχουν νέα υλικά, πολύ πιο φιλικά στο περιβάλλον και τις μέλισσες, και με πολύ μεγαλύτερες αντοχές. Επίσης αρκετοί μελισσοκόμοι τα προτιμούν λανθασμένα ακόμα και σήμερα, είναι ότι λόγω της σκληρότητας τους εκτιμάται ότι θα έχουν μεγαλύτερη αντοχή στις δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Στην πράξη, με την πάροδο του χρόνου και την ηλιακή ακτινοβολία τα αλκυδικά χρώματα σε ξύλινες επιφάνειες δεν έχουν ελαστικότητα και δεν μπορούν να ακολουθήσουν τις μικρο-συστολές/διαστολές με την ημερησία διακύμανση της θερμοκρασίας και υγρασίας, ξεραίνονται και σπάνε ξεκινώντας από τους αρμούς και σιγά σιγά σε ολόκληρη την επιφάνεια (βλέπε φωτό παρακάτω). Αποφύγετε επίσης όλα τα εποξικά χρώματα 2 συστατικών, γιατί είναι ακατάλληλα για εξωτερικές εφαρμογές και έκθεση στην ηλικακή ακτινοβολία.

Στην παραπάνω φωτογραφία φαίνεται ένα τυπικό αποτέλεσμα βαψίματος με τον "κλασσικό" τρόπο μετά από ένα χειμώνα/καλοκαίρι. Οι αλκυδικές λαδομπογιές δεν έχουν ελαστικότητα, σπάνε και ξεφλουδίζουν, ανεξάρτητα από ποιότητα και πόσα χέρια έχετε περάσει.

Με λίγα λόγια κάνοντας το όπως τον "παλιό καλό καιρό", απαιτείται ετήσια επανασυντήρηση και επιβαρυνμένες συνθήκες διαβίωσης για τις μέλισσες σας.

Συνιστούμε  την εφαρμογή του νέου οικολογικού συστήματος PERMACRYL της TRIMETAL για όλες τις ξύλινες αλλά και γαλβανιζέ επιφάνειες. Εφαρμόζουμε ένα χέρι υδατοδιαλυτό υπόστρωμα (PERMACRYL MULTIPRIMER) και στη συνέχεια δύο χέρια υδατοδιαλυτής 100 % ακρυλικής μικροπορώδους & ελαστικής ριπολίνης PERMACRYL BRILLANT.

Εάν απλά δεν θέλετε την φτηνότερη αλλά την καλύτερη 100% ακρυλική ριπολίνη νερού της αγοράς επιλέξτε το σύστημα PERMACRYL που σας προσφέρει κορυφαία προστασία στις καιρικές συνθήκες και είναι:

✔ Άοσμο (κατάταξη Α+), υδατοδιαλυτό, εύκολο στην εφαρμογή και φιλικό στις μέλισσες. Όσοι μελισσοκόμοι το έχουν δοκιμάσει, το έχουν επιλέξει και πάλι και έχουν απαλλαγεί από την ετήσια δαπανηρή επανασυντήρηση των κυψελών.

✔ Μικροπορώδες, ρυθμίζει την υγρασία του ξύλου αφηνοντάς το να αναπνέει, σε αντίθεση με τις κοινές λαδομπογιές και αστάρια μετάλλου του νεφτιού.

✔ Εξαιρετική καλυπτικότητα, ακόμα και σε δύσκολες σκουρες αποχρώσεις

✔Ανθεκτικό στη βροχή μετά από 1 ώρα, εξαιρετικά ταχυστέγνωτο, μπορείτε να περάσετε 2 χέρια την ίδια μέρα, σε αντίθεση τις αργοστέγνωτες λαδομπογιές

✔ Υψηλή γυαλάδα, εξαιρετικές αντοχές σε αντίξοες καιρικές συνθήκες (υπεριώδης ηλιακή ακτινοβολία UV, βροχή, παγετό, υψηλές ή χαμηλές θερμοκρασίες, κτλ) και μεγάλο χρόνο ζωής

✔ Εξαιρετική πρόσφυση σε κάθε επιφάνεια, ξύλο, σκληρό PVC, πολυεστέρα, κεραμικά, γαλβανιζέ, αλουμίνιο και σε παλαιά στρώματα χρωμάτων. Με λίγα λόγια μπορείτε με ένα υλικό να βάψετε όλα τα εξαρτήματα της κυψέλης σας.

✔ Ελαστικότητα και υψηλή αντοχή σε θερμοκρασιακές διακυμάνσεις

Η υψηλή απόδοση και καλυπτικότητα του συστήματος PERMACRYL έχει σαν αποτέλεσμα να μπορούν να βαφτούν 10 - 12 μονές κυψέλες ανά λίτρο ανά χέρι, με χαμηλό συνολικό κόστος (ενδεικτικά € 3,5 ανά μονή κυψέλη κατά μέσο όρο για ένα χέρι primer, και δύο χέρια ριπολίνη).

Με το σύστημα PERMACRYL μπορείτε να επιτύχετε εύκολα πολύχρονη προστασία και θα έχετε ένα υγιές μελίσσι, αποφεύγοντας τους διαλύτες και τις καρκινογόνες ουσίες που είναι αποδεδειγμένα επιβλαβείς στους ζωντανούς οργανισμούς.

Για καλύτερα αποτελέσματα το πρώτο χέρι θα πρέπει να είναι αραιωμένο για καλύτερο εμποτισμό και πρόσφυση και το τελικό χωρίς αραίωση.

Προιόντα που μπορείτε να εφαρμόσετε εναλλακτικά είναι άλλες 100 % ακρυλικές ριπολίνες νερού. Προσέξτε ώστε να επιλέξτε ριπολίνες νερού 100% ακρυλικές καθώς όλες οι ριπολίνες νερού της αγοράς δεν είναι 100 % ακρυλικές καθώς αρκετές είναι συνθετικές και δεν έχουν τις ίδιες αντοχές σε βάθος χρόνου. Συνιστούμε την Aquavit της VITEX.

Για πιο οικονομική λύση αλλά επίσης αποτελεσματική και δοκιμασμένη λύση, προτείνουμε την εφαρμογή ενός ακρυλικού υδατοδιαλυτού στεγανωτικού (τύπου ACRYL FINE ELASTIC ή εφάμιλλου). Τα υδατοδιαλυτά στεγανωτικά αυτά είναι ίδια με αυτά που εφαρμόζονται για στεγανώσεις ταράτσας και τοίχων. Έτσι θα έχετε μια ελαστική και αδιάβροχη επίστρωση με μακροχρόνια αποτελέσματα, με πραγματική αδιαβροχοποίηση της επιφάνειας, αντοχή στις διακυμάνσεις της  θερμοκρασίας και την ηλιακή ακτινοβολία, χωρίς σκασίματα και χωρίς ανάγκη για συχνή επανασυντήρηση.

ΑΠΟΧΡΩΣΕΙΣ: Αυτό που πρέπει να αποφύγετε είναι τα σκούρα χρώματα (μαύρο, σκούρο μπλέ, κυπαρισσί, κτλ) γιατί απορροφούν την ηλικές ακτίνες και κάνουν την διαβίωση των μελισσών τους καλοκαιρινούς μήνες επικίνδυνη. Παρόλο που το λευκό είναι η πιο συνήθης επιλογή παγκοσμίως από κει και πέρα μπορείται να επιλέξετε ανάλογα με το γούστο σας, η θέματα ασφαλείας. 

ΕΠΙΣΚΕΥΕΣ: Επισκευές μπορούν να γίνουν με μίγμα ξυλόκολλας κρυσταλλιζέ (τύπου atlacoll) με πριονίδι. Για εσωχές και επισκευές μεγαλύτερου βάθους θα πρέπει να επαναλάβετε την διαδιακασία για δεύτερη φορά καθώς το μίγμα συρρικνώνεται κατά το στέγνωμα. Μπορείτε επίσης να μονώσετε τα σόκορα του ξύλου, από τα οποία συνήθως εισχρωρεί η υγρασία. Είναι προτιμότερο να τα λειάνετε, και να τα στοκάρετε προτού το βάψιμο.

ΒΑΣΗ: Η ξύλινη βάση της κυψέλης που είναι σε επαφή με το έδαφος, χρειάζεται επιπλέον προστασία από την υγρασία, την διάβρωση, τα έντομα, τα τρωκτικά, κ.α. Συνιστούμε 2 στρώσεις επαλειφόμενου μονωτικού αλειφατικής πολυουρεθάνης Aquasmart PU 2K, προιόν το οποίο συνδυάζει εύκολη εφαρμογή (υδατοδιαλυτό), ελαστικότητα, σκληρότητα, πλήρη στεγάνωση μακροχρόνια αντοχή, και φιλικότητα στο περιβάλλον. Επίσης με το υλικό αυτό μπορείτε να περάστε και τα σόκορα στις γωνίες από όπου συνήθως εισχωρεί η υγρασία σε χαμηλότερης ποιότητας ξύλου.

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com
επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook

Η σημασία των κηρηθρών στην ανάπτυξη του μελισσιού

Το κερί είναι φυσικό προϊόν, που παράγεται από τους κηρογόνους αδένες των μελισσών και με αυτό πορεύθηκαν οι μέλισσες χτίζοντας τις φωλιές τους ελεύθερα στο φυσικό περιβάλλον τους, μέχρι που μπήκε στη ζωή τους η ανθρώπινη διαχείριση συνύπαρξης και αλληλοεξυπηρέτησης.

Η κυψέλη των μελισσιών καθιερώθηκε από τον άνθρωπο, για να προστατέψει το μελισσοκομείο του από τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες και τους εχθρούς των μελισσών. Αυτές είναι το καθαυτό σπίτι τους, όπου χτίζουν τη φωλιά τους, με κηρήθρες μέσα σε ξύλινα πλαίσια ,που τους τοποθετεί  ο διαχειριστής τους μελισσοκόμος. Αυτές λοιπόν οι πλαισιοκηρήθρες είναι το πολύτιμο  και αναντικατάστατο λειτουργικό εργαλείο, που εξυπηρετεί σε αναγκαίους μελισσοκομικούς χειρισμούς ,για την προώθηση  της ανάπτυξης του μελισσιού και την απόδοση εισοδήματος. Οι πλαισιοκηρήθρες είναι η φωλιά που γεννιούνται  και αναπτύσσονται οι μέλισσες και σε αυτές αποθηκεύονται το μέλι και η γύρη.

Ο μελισσοκόμος είναι αυτός που πρέπει να προνοεί τις ανάγκες των μελισσιών του, για να τις καλύπτει έγκαιρα. Και οι ανάγκες αυτές είναι πολλές.

Όμως, για να περιοριστούμε στο θέμα μας, πρώτιστα πρέπει να επιλέγει, από την αρχή ΚΑΛΟΧΤΙΣΜΕΝΕΣ και  ΚΑΛΟΣΥΝΤΗΡΗΜΕΝΕΣ ΚΗΡΗΘΡΕΣ. Όσο φόρτο εργασίας και να έχει, αυτό δεν πρέπει να αναβάλλεται για αργότερα, γιατί είναι η πρώτη και σοβαρότερη κακή αρχή στη δουλειά του, η οποία θα τον δυσκολέψει σε όλη την πορεία  της ετήσιας μελισσοκομικής εξέλιξης.

Οι ακατάλληλες κηρήθρες μπορεί να μειώσουν στο μισό την εκτροφή γόνου .

• Κηρήθρες, καμπουριασμένες,τσαλακωμένες, κηφηνογόνες με εκατοντάδες κηφηνοκελιά σε εποχή ανάπτυξης των μελισσιών, χωρίς πρόγραμμα ανάπτυξης του μελισσοκομείου, που τα εξέχοντα κηφηνοκελιά του κηφηνογόνου περιορίζουν τους διαδρόμους κυκλοφορίας των μελισσών, κύρια  δε της βασίλισσας, που είναι σωματώδης και δύσκολα μετακινείται να βρει κελιά για γέννα.
• Συνοψίζοντας,μπορούμε να δεχτούμε ότι: Μία καλή βασίλισσα και σωστές κηρήθρες είναι το μυστικό της ανάπτυξης του μελισσιού.Αλλά για να πρακτικοποιήσουμε το θέμα μας, πρέπει  να προσδιοριστεί ποίες είναι οι σωστές κηρήθρες:
• Γερό πλαίσιο με τεντωμένο σύρμα, για να αποφεύγουμε τις κυματοειδείς διαμορφώσεις τους με τη  θερμοκρασία και το βάρος του φορτίου τους.
• Τις στρεβλώσεις και το κλείσιμο της ελεύθερης κίνησης στα διάκενα των πλαισίων.
• Οι ορθοστάτες να μην είναι σχισμένοι από το τέντωμα του σύρματος.
• Να μην έχουν τσαλακωμένα κελιά, που χάνουν χρόνο οι μέλισσες στην επισκευή τους  και τις χτίζουν σαν κηφηνοκελιά.
• Το φύλλο της κηρήθρας παίζει σημαντικό ρόλο στο πιάσιμο από τις μέλισσες και πρέπει να είναι από καθαρό κερί βάρους 80 γρ, για να αντέχουν και να εσωκλείουν το τεντωμένο σύρμα μέσα στο κερί.
• Τα πλαίσια να είναι σε σωστές διαστάσεις
• Να μην είναι σκουρόχρωμες, με αδρανή παθολογικά στοιχεία, που θα αναβιώσουν στην κυψέλη.
• Τα παλιά συρματώματα χαλαρώνουν.
• Το μελίσσι χτίζει την κηρήθρα όταν τη χρειάζεται αυτό και όχι όταν το θέλουμε εμείς .
• Το φύλλο το τοποθετούμε δίπλα στο τελευταίο πλαίσιο του γόνου. Αν υπάρχει πολύ έντονη ανθοφορία, τότε μόνο το τοποθετούμε ανάμεσα σε πλαίσια με γόνο.
• Η ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΠΟΛΛΩΝ ΦΥΛΛΩΝ συνεχόμενων είναι ΛΑΘΟΣ, που το κάνουν και έμπειροι ακόμα.
• Χειρότερο λάθος είναι η τοποθέτηση ορόφου με φύλλα.
• Η τοποθέτηση σταδιακά φύλλων ανάμεσα σε χτισμένες είναι σωστή κίνηση.
• Κηρήθρες της αποθήκης που έχουν και ελάχιστη προσβολή κηρόσκορου δεν τις δίνουμε στα μελίσσια, αφού ο καθαρισμός  τους είναι δισκολότερος από το ελεύθερο χτίσιμο. Καλύτερα να τις λιώσουμε, άλλωστε κηφηνοκελιά θα τα έχτιζαν.
• Οι κηρήθρες που δούλεψαν 4 χρόνια είναι καλύτερο να αποσύρονται, γιατί θα περιέχουν παθογόνα στοιχεία και επηρεάζουν το χρώμα, τη γεύση και το άρωμα του μελιού, αλλά και τα κελιά τους είναι στενεμένα και αποδίδουν μικρόσωμες μέλισσες.
• Και γενικός κανόνας: ΣΕ ΠΕΡΊΠΤΩΣΗ ΣΗΨΙΓΟΝΙΑΣ ΑΠΟΣΥΡΟΥΜΕ  ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΟΥΜΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΗΡΗΘΡΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΥΨΕΛΗ.

πηγή:το μελίσσι

 επικοινωνία periskepsis@gmail.com
επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook

Ενδυνάμωση των αδύναμων μελισσιών

  

  

Οι  μελισσοκόμοι χαιρόμαστε    όταν αναπτύσσονται πολύ τα μελίσσια μας και στενοχωρούμαστε που έχουμε και καθυστερημένα,ενώ  τα βοηθήσαμε και αυτά το ίδιο.Και ψάχνουμε την αιτία χωρίς να σκεπτόμαστε,ότι η  βασίλισσα είναι που παράγει το γόνο και υπάρχουν πολλές αιτίες για να μειονεκτεί ,χωρίς να ευθύνεται  η ίδια, ούτε και εμείς. Υπάρχουν όμως  κάποιες άλλες ευθύνες του μελισσοκόμου,που αν τις  προσδιορίσουμε και τις αποδεχτούμε σαν λάθη μελλοντικά θα τις αποφεύγουμε:

1)Αφήνουμε το όποιο μελίσσι, να εκθρέψει εκείνο βασίλισσα και αυτό  το θεωρούμε επιτυχία. Ότι θα λύσει το πρόβλημά μας .Αλλά δεν σκεφτόμαστε,ότι ένα μειονεκτικό μελίσσι που θέλει να αλλάξει τη βασίλισσά του πάλι μειονεκτική βασίλισσα θα αποκτήσει  και αυτήν θα έχουμε και εμείς σαν μελισσοκόμοι ,με αβάσιμες ελπίδες ότι θα προχωρήσει καλά το μελισσοκομείο μας, έτσι   με τη δική του  πρωτοβουλία.Και εμείς απέχουμε από την ευθύνη να το διαχειριστούμε σαν αφεντικό του.Νοοτροπία  που επισκιάζει γενικά ολόκληρο το μελισσοκομείο, ότι  εμείς    θα πάμε μόνο στον τρύγο της σοδειάς .Και οι επισκέψεις στα μελίσσια μας  γίνονται  απλά ….. για να χορτάσουμε την κενοδοξία μας, με τη βαρύγδουπη λέξη, ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ…..Όμως η επιθεώρηση σαν ενέργεια ,στρατιωτικά επιβεβαιώνει ότι υπάρχει οργανωμένη ετοιμότητα,που έγινε με αρκετή προσπάθεια  .

2)Εμείς όμως δεν ιδρώσαμε να ψάχνουμε να βρούμε και να σημαδέψουμε με αξιολόγηση,τα μελίσσια που ξεχειμώνιασαν άριστα και είναι αυτά που προχωρούν μπροστάρικα,τα αρχηγικά του μελισσοκομείου,που πρέπει να τα βοηθήσουμε να δώσουν και το παραπάνω από αυτό που ξέρουν και μπορούν.Για να προσφέρουν τη μαγιά τους και στα υπόλοιπα ,να συνακολουθήσουν,να πάρουν από τη ράτσα τους και να τους μοιάσουν.  Απομόνωση λοιπόν  της βασίλισσας με διάφραγμα ,η σε κλουβί εννοούμε,να κάνουν βασιλικά κελιά.Να ορφανευτούν τα αδύνατα,για να τους δώσουμε από τα δυνατά κελιά,νωρίς την άνοιξη. Δηλαδή,εφαρμογή μιας  ελεγχόμενης  βελτίωσης της  ποιότητας του μελισσοκομείου μας  και όχι πορεία προς το άγνωστο …. ( με βάρκα την ελπίδα).

3)Εφαρμογή της ανανέωσης των βασιλισσών κάθε δεύτερη χρονιά,απαραίτητα,πρέπει να κάνουμε. Και η εξομοίωση της ηλικίας των βασιλισσών διευκολύνεται με τα προηγούμενα.Οι νέες βασίλισσες δίνουν την ανάπτυξη,είναι αυτές που δεν σμηνουργούν.Και  ησυχάζουμε και από αυτό το βάσανο,να γινόμαστε  κυνηγοί των αφεσμών. Και πώς να το κάνουμε και πόσο κοστίζει αυτό.Και η εξομοίωση των μελισσιών πόσο δεν απλουστεύει τις μελισσοκομικές εργασίες,αφού τα περίπου όμοια μελίσσια χρειάζονται και όμοιους χειρισμούς.Η επιθεώρηση σε ένα δύο δίνει τη συνολική εικόνα, η  φροντίδα σχεδόν όμοια σε όλα  ,οι μεταφορές το ίδιο και η γραφειοκρατεία τί θέλει το ένα,τί χρειάζεται το άλλο,σκέτη κόλαση,πόση άνεση και πόση πληρότητα με ξεκούραση μας προσφέρει.Έτσι κάνουμε Συλλογική Μελισσοκομική Εκμετάλλευση.

4)Τα αδύνατα θα υπάρχουν πάντα σε κάθε μεγάλο μελισσοκομείο,αλλά δεν ασχολούμαστε με αυτά.Απλά τα ενώνουμε με εφημερίδα και τα κάνουμε και αυτά παραγωγικά και συνακόλουθα των δυνατών μας,κρατώντας την βασίλισσα του καλύτερου από αυτά.Και με την πιο πάνω μελισσοκομική( στρατηγηκή ) ,την επόμενη χρονιά θα είναι και αυτά πρωταγωνιστές.Γιατί δεν θα θέλουμε αδύνατα μελίσσια στο μελισσοκομείο,που για να τα ενδυναμώσουμε ,να χρειάζεται να αλλάξουμε τη θέση τους ,με  δυνατό, για να του πάρει τις συλλέκτριες και να αποδυναμωθεί και το δυνατό.  Κοντολογίς  δεν θέλουμε ρουτινιάρικη μελισσοκομία ,αλλά μόνο  δυναμική και αποτελεσματική.Και έτσι το πρόβλημα ,που βάζει ο τίτλος   του θέματός μας,λύνεται.Αν δεχτούμε και εφαρμόσουμε τις πιο πάνω απόψεις.-

πηγή:το μελίσσι

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

Μελισσοκομικές εργασίες Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου

    

Οι δύο πρώτοι μήνες του χρόνου θεωρούνται κρίσιμοι για την επιβίωση του μελισσοσμήνους. Το χειμώνα η ωοτοκία στα περισσότερα μελίσσια διακόπτεται (στην κεντρική και βόρεια Ελλάδα), ενώ σε άλλα (νοτιότερες περιοχές) είναι ελάχιστη, με αποτέλεσμα να μειωθεί ο πληθυσμός αρκετά. Το μελίσσι αυτή την εποχή αποτελείται από τις φθινοπωρινές μέλισσες, που όπως είναι γνωστό ζούνε περισσότερο, γιατί «κουράζονται» λιγότερο από τις μέλισσες που γεννιούνται την άνοιξη.

Προς το τέλος του χειμώνα (Ιανουάριος-Φεβρουάριος) με αρχές της άνοιξης ξαναρχίζει η ωoτοκία και έτσι γεννιούνται νέες μέλισσες, οι συνθήκες όμως για τα μελίσσι παραμένουν αντίξοες. Ο ρυθμός με τον οποίο ανανεώνεται ο πληθυσμός είναι ακόμη αργός και δεν αντισταθμίζει την απώλεια των γερασμένων πλέον φθινοπωρινών μελισσών, με αποτέλεσμα να παρατηρείται ακόμη μεγαλύτερη μείωση του πληθυσμού. Είναι κάτι το φυσιολογικό και αναμενόμενο και δεν θα πρέπει ο μελισσοκόμος να πανικοβληθεί ή να θεωρήσει ότι κάτι ανεξήγητο συμβαίνει στα μελίσσια του (κινδυνολογίες), αλλά έχοντας γνώση της κατάστασης να έχει τεταμένη την προσοχή του, ώστε να τη διαχειριστεί ορθά.

Την εποχή αυτή οι τροφές καταναλώνονται γρήγορα λόγω της παρουσίας γόνου, η συλλογή νέκταρος είναι μικρή και οι παγωνιές το βράδυ συχνές. Οι αντίξοες αυτές συνθήκες συμβάλουν στο να χαθούν πολλά μελίσσια και αναφέρεται ως «κρίσιμο στάδιο».

Στο στάδιο αυτό μεγάλη σημασία έχει οι επιθεωρήσεις του μελισσοκόμου να είναι περιορισμένες και χωρίς να αφαιρούνται τα πλαίσια από την κυψέλη, ώστε να μη διαταράσσεται η μελισσόσφαιρα. [Θυμίζω στο σημείο αυτό -για τους νεότερους μελισσοκόμους κυρίως- ότι το χειμώνα οι μέλισσες «συναθροίζονται» στο κέντρο της κυψέλης και με συνεχείς συσπάσεις των θωρακικών τους μυών παράγουν θερμότητα.] Οι επισκέψεις στο μελισσοκομείο πρέπει να περιορίζονται σε επισκέψεις όπου θα διαπιστωθεί η επάρκεια των τροφών και εάν π.χ. έχουν αναποδογυρίσει οι κυψέλες από τον αέρα ή αν η βροχή ή το χιόνι έχει δημιουργήσει προβλήματα κλπ.

Έχουμε ήδη αναφέρει στο προηγούμενο τεύχος ότι έχουμε φροντίσει το μελίσσι μας να ξεχειμωνιάσει έχοντας στη διάθεσή του επαρκείς ποσότητες τροφής (πλαίσια με μέλι). Αν ωστόσο κινδυνεύσει από λιμοκτονία το χειμώνα, θα πρέπει να τροφοδοτηθεί με επιπλέον μέλι. Το μέλι δίνεται είτε με α) κηρήθρες με σφραγισμένο μέλι (τα σφραγισμένα κελιά απολεπίζονται πριν δοθούν τα πλαίσια στο μελίσσι) είτε με β) κρυσταλλωμένο μέλι (τοποθετείται ανάποδα πάνω ακριβώς από τη μελισσόσφαιρα σε τροφοδότες -θα μπορούσαμε να βάλουμε το μέλι σε μεταλλικό δοχείο, να κάνουμε κάποιες μικρές οπές στο κάτω μέρος, να το τοποθετήσουμε πάνω από τους κηρηθροφορείς και να το προστατεύσουμε τοποθετώντας το εντός ενός δεύτερου μικρότερου ορόφου). Δεν πρέπει να ξεχάσουμε ότι οι μέλισσες για να διαλύσουν τους κρυστάλλους μελιού χρειάζεται να έχουν στη διάθεσή τους νερό.

Το μέλι είναι η φυσική ιδιοπαραγόμενη τροφή της μέλισσας, γι' αυτό και πλεονεκτεί σε σχέση με τις άλλες ζαχαρούχες τροφές. Αν και η τροφοδότηση με μέλι μπορεί να θεωρηθεί ως αντιοικονομικό μέτρο, ωστόσο είναι η καλύτερη λύση σε καταστάσεις «έκτακτης ανάγκης». Βέβαια, είναι αυτονόητο ότι τα μέλια τροφοδοσίας πρέπει να είναι γνωστής προέλευσης, δηλαδή δικά μας μέλια από υγιή μελίσσια, για να μη μεταδώσουμε ασθένειες στο μελισσοκομείο μας. Το κρυσταλλωμένο μέλι είναι πιθανό να προκαλέσει δυσεντερίες.

Το χειμώνα δεν τροφοδοτούμε με σιρόπι, γιατί αυξάνουμε την υγρασία στην κυψέλη και ευνοούμε την ανάπτυξη ασθενειών. Επιπλέον, το σιρόπι μπορεί να ξινίσει και να προκαλέσει δυσεντερίες. Σοβαρό πρόβλημα μπορεί να δημιουργηθεί και γιατί το σιρόπι λειτουργεί διεγερτικά ως προς την ανάπτυξη του μελισσιού. Οι μέλισσες «ξεγελιούνται», ιδιαίτερα σε μέρες που η θερμοκρασία αυξάνεται λίγο, π.χ. αλκυονίδες ημέρες, βγαίνουν προς συλλογή νέκταρος, αλλά τελικά δεν καταφέρνουν να επιστρέψουν στην κυψέλη.

Επίσης, την εποχή αυτή, αλλά όχι πριν ξεπεραστούν τα κρύα και οι παγωνιές, κατάλληλη είναι και η τροφοδότηση με ζαχαροζύμαρο. Το ζαχαροζύμαρο δεν πρέπει να δίνεται πριν ξεπεραστούν τα κρύα και οι παγωνιές, γιατί προκαλεί διέγερση για εκτροφή γόνου, με αποτέλεσμα ο γόνος στα ακριανά πλαίσια να μην καλύπτεται από τη μελισσόσφαιρα, να παγώσει ή να εμφανίσει ασκοσφαίρωση.

Τώρα μόνο είναι η κατάλληλη εποχή για αντιμετώπιση ασθενειών, γιατί δεν ρυπαίνουμε το μέλι με κατάλοιπα σκευασμάτων. Ιδιαίτερα για τη βαρρόα, στις περιοχές που δεν υπάρχει γόνος κάθε αντιμετώπιση με εγκεκριμένο σκεύασμα είναι πιο αποτελεσματική, αν ακολουθηθούν όλες οι υπόλοιπες οδηγίες χρήσης του φαρμάκου. Θυμίζουμε ότι μέρος της ζωής της η βαρρόα την περνάει μέσα στα σφραγισμένα κελιά του γόνου και άρα εκεί δεν μπορεί να τη «βρει» και να την εξοντώσει κανένα φάρμακο. Έτσι, λοιπόν δεν έχει κανένα νόημα να προσπαθούμε να απαλλαγούμε από τη βαρρόα όταν το μελίσσι έχει γόνο και άρα κρυμμένα μέσα στα σφραγισμένα κελιά πολλά ακάρεα, που το οποιοδήποτε φάρμακα δεν θα επηρεάσει. Βέβαια, ούτε λόγος για «προληπτικές» επεμβάσεις.

Αναφορικά με τις ασθένειες, ο μελισσοκόμος πρέπει να έχει κατά νου ότι ο εγκλεισμός των μελισσών στην κυψέλη λόγω καιρικών συνθηκών ευνοεί την αύξηση της υγρασίας στην κυψέλη. Επιπλέον, αν ενοχληθεί το μελίσσι ή αν τροφοδοτηθεί σε λάθος χρονική στιγμή, αυτό οδηγεί στο να αυξηθεί η μεταβολική του δραστηριότητα, να αυξηθούν τα περιττώματα στην κυψέλη και τελικά να ευνοηθεί η νοζεμίαση.

Είναι καιρός να αρχίζει ο μελισσοκόμος να οργανώνει το σχέδιο διαχείρισης της μελισσοκομικής τους εκμετάλλευσης για τη χρονιά που έρχεται. Το πρόγραμμα αυτό εξαρτάται τόσο από τη μελισσοκομική παράδοση της περιοχής, όσο και από τη ζήτηση της αγοράς, το διαθέσιμο κεφάλαιο του μελισσοκόμου τόσο σε χρόνο όσο και σε χρήμα, αλλά και τις καιρικές συνθήκες που επικρατούν και συνεπώς και τις διαθέσιμες ανθοφορίες. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο τόσο το σχέδιο διαχείρισης όσο και οι εργασίες του μελισσοκόμου να καταγράφονται σε ένα αρχείο, ένα είδος ημερολόγιου του μελισσοκόμου.

Την τακτική αυτή ήδη πρέπει να εφαρμόζουν οι μελισσοκόμοι που είναι ενταγμένοι σε πρόγραμμα βιολογικής μελισσοκομίας, και είναι χρήσιμο για να αντιλαμβάνεται ο μελισσοκόμος το πώς οι εργασίες του, οι τροφοδοσίες του, οι μεταφορές του, οι επεμβάσεις του ωφελούν ή καταπονούν τα μελίσσια του. Είναι ένας τρόπος ο μελισσοκόμος να μαθαίνει από τα λάθη του και να μπορεί να παρακολουθήσει την πορεία της εκμετάλλευσής του σε βάθος χρόνου.

Στα πλαίσια του σχεδίου διαχείρισης της μελισσοκομικής εκμετάλλευσης θα πρέπει να σχεδιαστούν και οι πρώτες μεταφορές του χρόνου στις διαθέσιμες ανθοφορίες.

Ανθοφορίες- μελιτοφορίες: αμυγδαλιά, μουσμουλιά, δενδρολίβανο, ρείκι, οξαλίδα (ξινήθρα), φουντουκιά,

Αμυγδαλιά: από τα τέλη Ιανουαρίου ξεκινά η ανθοφορία των πρώιμων ποικιλιών της αμυγδαλιάς, που με τη γύρη της θα δώσει το πρώτο ερέθισμα στις μέλισσες για εκτροφή γόνου και με το νέκταρ της θα βοηθήσει στην ανάπτυξη του μελισσιού. Συνήθως, δεν αποθηκεύεται μέλι αμυγδαλιάς, αφού η τροφή που συλλέγεται από το μελίσσι αυτή την εποχή χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη. Το περίσσευμα σε μέλι θα έρθει αργότερα. Δεν πρέπει να ξεχνά ο μελισσοκόμος ότι κατά το διάστημα αυτό ξεκινούν και οι ψεκασμοί των αμυγδαλεώνων με ποικίλα φυτοπροστατευτικά σκευάσματα και έτσι πρέπει τα μελίσσια να μετακινηθούν έγκαιρα μετά την εκμετάλλευση της ανθοφορίας, ώστε να αποφευχθεί η δηλητηρίαση των μελισσών αλλά κυρίως η ρύπανση των προϊόντων της μέλισσας.

Μουσμουλιά :ανθίζει το χειμώνα.

Φουντουκιά: δίνει άφθονη γύρη.

Ανοιξιάτικο ρείκι : η ανθοφορία ξεκινά νωρίς το Φεβρουάριο. Αν τα μελίσσια μείνουν περιορισμένα, λόγω καιρού, όταν βρίσκονται στο ρείκι, μπορεί να παρουσιάσουν δυσεντερίες.

Δενδρολίβανο: η άνθιση επεκτείνεται από Σεπτέμβριο ως μέσα Μαΐου. Δίνει μεγάλη ποσότητα και καλής ποιότητας μέλι. Οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες δεν επηρεάζουν την ανθοφορία του. Πρέπει να διαδοθεί σε περιοχές όπου ξεχειμωνιάζουν μελίσσια και να χρησιμοποιηθεί στις φυτοκαλύψεις δημόσιων εκτάσεων, αφού είναι και εξαιρετικά ανθεκτικό ως φυτό.

Οξαλίδα (ξυνάκι, ξυνήθρα): οι μέλισσες το προτιμούν κυρίως πρωινές ώρες. Η ανθοφορία ξεκινά από τα μέσα του χειμώνα και βοηθά στη γρήγορη ανάπτυξη των μελισσιών, λόγω της άφθονης γύρης που δίνει.

Μελέτη της Κοντοθανάση Αγλαΐας, γεωπόνου Α.Π.Θ, Msc

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook

Η απόκτηση των πρώτων μελισσιών

Ένας νέος μελισσοκόμος για να αποκτήσει μελίσσια θα πρέπει ή να αγοράσει έτοιμα από άλλον μελισσοκόμο ή να πιάσει αφεσμούς μόνος του, κατά την άνοιξη όταν συμβαίνει να σμηνουργούν τα μελίσσια κάποιου μελισσοκόμου. Όμως και ένας μελισσοκόμος που ασκεί το επάγγελμα για πολλά χρόνια, όταν θέλει να αυξήσει τα μελίσσια του, αντί να χωρίσει τα δικά του μελίσσια, προτιμάει να αγοράσει έτοιμα.
Αυτά μπορεί να είναι παραφυάδες με πληθυσμό ολίγων πλαισίων ή μελίσσια των 10 πλαισίων μαζί με την κυψέλη τους.  Το πλεονέκτημα της αγοράς ενός μελισσιού είναι ότι, αυτό είναι έτοιμο να παράγει μέλι που είναι και ο σκοπός του μελισσοκόμου.

Η καλύτερη εποχή αγοράς είναι η άνοιξη, αφού το μελίσσι έχει αντιμετωπίσει τις αντίξοες συνθήκες του χειμώνα. Τότε το μελίσσι έχει γόνο και μπορεί έτσι ο αγοραστής να ελέγξει από την ποσότητα και εμφάνιση του γόνου, την ποιότητα της βασίλισσας καθώς και ύπαρξη ασθενειών. Όμως μελίσσια έτοιμα για παραγωγή μελιού την άνοιξη κοστίζουν περισσότερο. Ας πάρουμε όμως τις δύο περιπτώσεις και να τις δούμε αναλυτικότερα. 

Α. ΠΙΑΣΙΜΟ ΑΦΕΣΜΩΝ

 Η σμηνουργία συμβαίνει συνήθως κατά την άνοιξη. Είναι εύκολη η συλλογή τους επειδή κάθονται σε κάποιο κλαδί σε μικρό ύψος από το έδαφος. Μερικές φορές όμως οι αφεσμοί εγκαθίστανται πολύ ψηλά και η συλλογή τους είναι δύσκολη. Το πλεονέκτημα των αφεσμών είναι ότι δεν κοστίζουν χρήματα για την απόκτησή τους, αλλά είναι δυνατόν όμως να μεταφέρουν κάποια ασθένεια, ενώ συγχρόνως  μετά την τοποθέτησή τους στην κυψέλη να χρειασθούν τροφοδότη αν δεν υπάρχει μελιτοφορία.

Β. ΑΓΟΡΑ ΜΕΛΙΣΣΙΏΝ 

Κάθε αγοραπωλησία μελισσοσμηνών πρέπει να γίνεται με προσοχή γιατί εγκυμονεί πολλούς κινδύνους όσον αφορά την μετάδοση ασθενειών. Μη βιάζεστε να πάρετε αμέσως την απόφαση όταν  η τιμή είναι ελκυστική. Εάν είστε αρχάριος πάρτε μαζί σας ένα δικό σας άνθρωπο που να είναι έμπειρος μελισσοκόμος για να σας προφυλάξει από λάθη που τυχόν θα κάνετε.  Στην Ελλάδα τα μελίσσια πωλούνται μαζί με τις κυψέλες ή μόνο ο πληθυσμός με τις κηρήθρες. Στη δεύτερη περίπτωση ο αγοραστής έχει τις δικές του κυψέλες και γίνεται η μετάγγιση των κηρηθρών και του πληθυσμού. Όταν η αγορά γίνεται μαζί με τις κυψέλες, τότε πρέπει να έχουμε υπόψη τα παρακάτω:
 
1. Πιστοποιητικό υγείας και νόμιμη απόδειξη 

Η πιό σωστή ενέργεια είναι να υπάρχει πιστοποιητικό υγείας από την υπεύθυνη αρχή της περιοχής για τα μελίσσια που πρόκειται να πουληθούν. Με τον τρόπο αυτό θα αποφύγουμε τη μετάδοση ασθενειών από περιοχή σε περιοχή. Τέτοια περιστατικά έχουν συμβεί στο παρελθόν είτε με άγνοια του πωλητή είτε γνωρίζοντας ότι τα μελίσσια του είναι μολυσμένα και προσπαθεί να απαλλαγεί αυτά.  Η ευθύνη βαρύνει βέβαια και τον αγοραστή ο οποίος θα πρέπει να ελέγξει προσεκτικά τα μελίσσια που πρόκειται να αγοράσει.

Αν ο ίδιος δεν είναι σε θέση να κάνει αυτόν τον έλεγχο, τότε να συμβουλευθεί κάποιον που γνωρίζει καλά τις ασθένειες των μελισσών.  Κάθε πράξη πώλησης πρέπει να συνοδεύεται με νόμιμη απόδειξη. Έχει συμβεί από κάποιους θρασείς, να πωλούν μελίσσια από κάποιο μελισσοκομείο το οποίο δεν είναι δικό τους. Όταν όμως υπάρχει νόμιμη απόδειξη πώλησης, τότε αυτοί οι αδίστακτοι άνθρωποι θα μπορούν εύκολα να καταδικαστούν.

2. Κατάσταση υλικού 

Οι κυψέλες και άλλα εξαρτήματά τους μπορεί να είναι παλαιά ή καινούργια. Ο καινούργιος εξοπλισμός μπορεί να είναι κατασκευασμένος σε εργοστάσιο κυψελών και να έχει τις διεθνώς σταθερές διαστάσεις ή να είναι κατασκευασμένος σε οποιοδήποτε ξυλουργείο και να δημιουργούνται προβλήματα, κάθε φορά που θέλουμε να ανταλλάξουμε πλαίσια από κυψέλη σε κυψέλη. Πολλές φορές παρατηρούμε καινούργιες κυψέλες να είναι κατασκευασμένες από κακής ποιότητας ξύλο και τόσο κακοφτιαγμένες που θα πρέπει να απορρίπτονται.

Εκτός  από την ποιότητα κατασκευής θα πρέπει να υπολογίζουμε στην τιμή που πληρώνουμε και πόσα εξαρτήματα συνοδεύουν την κάθε κυψέλη (π.χ. πάτωμα, διάφραγμα βασίλισσας, τροφοδότης κλπ).  Το βάψιμο κάθε κυψέλης χαρακτηρίζει τον μελισσοκόμο κατά πόσο είναι καλός νοικοκύρης ή όχι. Κάθε κυψέλη θα πρέπει να είναι σωστά βαμμένη και με την κατάλληλη βαφή (καλής ποιότητος βαφή, ανοικτά χρώματα κλπ.). ΄Οταν η κυψέλη δεν είναι καλά βαμμένη, το ξύλο διαβρώνεται γρήγορα. Για το λόγο αυτό προσέχουμε κυρίως τον πυθμένα να μην είναι σάπιος.

3. Κατάσταση κηρηθρών 

Όταν οι κηρήθρες χρησιμοποιούνται για πολλά χρόνια μέσα στην κυψέλη τότε μαυρίζουν. Από τους επανειλημμένους τρύγους πολλές σπάζουν, οι μέλισσες τις επιδιορθώνουν αλλά οι περισσότερες είναι παραμορφωμένες. Επίσης κάθε φορά που εκκολάπτεται μια μέλισσα αφήνει μέσα στο κελί ένα πολύ λεπτό κουκούλι. Μέσα σε ένα χρόνο παράγονται πολλές μέλισσες από το ίδιο κελί και το γεγονός αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τα κελιά να στενεύουν όλο και περισσότερο. Στα στενά πλέον κελιά δεν γίνεται η κανονική ανάπτυξη των μελισσών και για το λόγο αυτό συστήνεται στους μελισσοκόμους να αφαιρούν τις παλιές μαύρες κηρήθρες και να τοποθετούν καινούργιες.

 Οι παλιές μαύρες κηρήθρες μπορεί να κρύβουν αρρώστιες, ενώ οι καινούργιες, εκτός του ότι υπάρχει μικρότερη πιθανότητα να μεταφέρουν ασθένειες, έχουν και μεγαλύτερο χρόνο ζωής. Επίσης πρέπει να προσέχουμε και το είδος των κελιών που έχουν οι κηρήθρες. Να αποφεύγονται οι κηρήθρες που έχουν πολύ μεγάλο ποσοστό κηφηνοκελιών. 

4. Ποσότητα τροφής 

Η ποσότητα μελιού και γύρης μέσα στην κυψέλη θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στο ύψος της τιμής που θα πουληθεί το μελίσσι. Για παράδειγμα ένα ατρύγητο μελίσσι που περιέχει 15-20 κιλά μέλι, θα ανεβάσει ανάλογα και την τιμή πώλησής του. Η ποσότητα γύρης είναι ακόμη πιο σημαντική, γιατί από αυτήν θα εξαρτηθεί η περαιτέρω ανάπτυξη του μελισσιού και αντικαθίσταται δυσκολότερα από ότι το μέλι.

5. Αριθμός πλαισίων γόνου και πληθυσμού

 Η ποσότητα και η ποιότητα του γόνου δίνουν πληροφορίες για την ποιότητα της βασίλισσας. Πολύς γόνος θα δώσει μελλοντικά μεγάλο αριθμό μελισσών. Ο πληθυσμός υπολογίζεται σαν αριθμός πλαισίων που σκεπάζονται από μέλισσες. Κάθε πλαίσιο περιέχει περίπου 1700-2000 μέλισσες. 

6. Εποχή αγοράς

 Όπως αναφέρθηκε και στην αρχή η καλύτερη εποχή αγοράς είναι η άνοιξη γιατί το μελίσσι έχει βγάλει την δύσκολη εποχή του χειμώνα και βρισκόμαστε στην αρχή μιας παραγωγικής εποχής και συγχρόνως υπάρχει και γόνος για να μπορούμε να ελέγξουμε την ποιότητα της βασίλισσας και τις διάφορες ασθένειες του γόνου. ΄Οταν αγοράζουμε μελίσσια κατά τη διάρκεια του χειμώνα, επειδή είναι φθηνότερα και δεν έχουν γόνο, είναι σαν να αγοράζουμε στα τυφλά.
 
7. Ασθένειες

  Είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας που πρέπει να προσέξουμε. Δυστυχώς υπάρχουν πολλές αρρώστιες και αυτές που προσβάλλουν το γόνο είναι οι πιο  δύσκολες. Για το λόγο αυτό  μην αγοράζετε μελίσσια σε εποχή που δεν έχουν γόνο (χειμώνας). Αγορά υγειών μελισσιών είναι η καλύτερη αγορά.

8. Ποιότητα βασίλισσας

  Πάντοτε ελέγχουμε αν υπάρχει βασίλισσα, καθώς επίσης και τι ποιότητας είναι. Σαν κριτήρια της ποιότητας της βασίλισσας παίρνουμε την ποσότητα και ποιότητα του γόνου, τον αριθμό των μελισσών μέσα στην κυψέλη και την εμφάνιση της ίδιας της βασίλισσας. ΄Ενα μελίσσι που έχει κηρήθρες γόνου και ο γόνος είναι συμπαγής (χωρίς πολλά κενά κελιά), δείχνει ότι η βασίλισσά του είναι καλής ποιότητας.

9. Φυλή μελισσών

  Πολλοί μελισσοκόμοι προτιμούν φυλές μελισσών λιγότερο επιθετικές και  πιο ανθεκτικές στις ασθένειες. 

Πασχάλης Χαριζάνης

Γεωπονικό πανεπιστήμιο Αθηνών

Τι πρέπει να προσέξουμε τον Ιανουάριο

Ο μελισσοκόμος επικεντρώνεται στην προετοιμασία για την άνοιξη, την προστασία των μελισσιών και τη διασφάλιση της υγείας τους. Οι επεμβάσεις πρέπει να είναι περιορισμένες και στοχευμένες. Ακολουθούν οι κύριες εργασίες:

1. Έλεγχος τροφών

• Σιγουρευόμαστε ότι τα μελίσσια έχουν επαρκή αποθέματα μελιού και γύρης. Εάν οι τροφές είναι ανεπαρκείς:
  • Προσθέτουμε ζαχαροζύμαρο ή μελισσοτροφή πλούσια σε υδατάνθρακες.
  • Χρησιμοποιούμε γυρεόπιτα, εάν ο καιρός είναι σχετικά ήπιος.
• Έλέγχουμε το βάρος της κυψέλης σηκώνοντάς την από τη μία πλευρά.

2. Θεραπείες για Βαρρόα

• Τον Ιανουάριο, ο γόνος στις κυψέλες είναι περιορισμένος ή απουσιάζει, καθιστώντας την καταπολέμηση της Varroa destructor πιο αποτελεσματική.
• Εφαρμόζουμε θεραπεία με οξαλικό οξύ , εάν δεν έχει ήδη γίνει τον Δεκέμβριο.
• Ακολουθούμε αυστηρά τις οδηγίες δοσολογίας για να αποφύγουμε αρνητικές επιπτώσεις στις μέλισσες.

3. Προστασία από το κρύο και την υγρασία

• Βεβαιωνόμαστε ότι οι κυψέλες είναι τοποθετημένες σε υπερυψωμένες βάσεις για να αποφευχθεί η εισροή υγρασίας.
• Ενισχύουμε τη μόνωση, αν χρειάζεται, με φελιζόλ ή άλλα υλικά, ιδιαίτερα εάν η θερμοκρασία πέφτει κάτω από τους 0°C.
• Ελέγχουμε την είσοδο της κυψέλης να μην είναι φραγμένη από νεκρές μέλισσες ή άλλα υπολείμματα.

4. Προστασία από εχθρούς

• Βεβαιωνόμαστε ότι οι κυψέλες προστατεύονται από τα ποντίκια με τη χρήση ειδικών σιτών στις εισόδους.
• Ελέγχουμε για σημάδια από άλλα ζώα, όπως πουλιά ή έντομα.

5. Παρακολούθηση και περιορισμένες επιθεωρήσεις

• Αποφεύγουμε το άνοιγμα των κυψελών, εκτός αν είναι απολύτως απαραίτητο.
• Παρατηρούμε την κινητικότητα των μελισσών από την είσοδο. Αν δούμε αδράνεια ή περίεργες συμπεριφορές, εντοπίζουμε την αιτία (π.χ., έλλειψη τροφών, υγρασία ή ασθένεια).

6. Προετοιμασία για την άνοιξη

• Καθαρίζουμε και απολυμαίνουμε τον εξοπλισμό, όπως πλαίσια και εργαλεία.
• Φτιάχνουμε ή επισκευάζουμε κυψέλες και πλαίσια που θα χρησιμοποιήσουμε την άνοιξη.
• Εξασφαλίζουμε επαρκή αποθέματα από ζαχαροζύμαρο, γυρεόπιτες και θεραπείες για την επόμενη περίοδο.

7. Σχεδιασμός και οργάνωση

• Καταγράφουμε την κατάσταση κάθε μελισσιού (βάρος, κατάσταση τροφών, πιθανά προβλήματα).
• Σχεδιάζουμε τις επεμβάσεις και τους στόχους για την επόμενη σεζόν (π.χ., διαίρεση μελισσιών, αντικατάσταση βασιλισσών).

8. Εκπαίδευση και ενημέρωση

• Αξιοποιούμε τον χρόνο για να ενημερωθούμε για νέες πρακτικές ή μεθόδους στη μελισσοκομία.
• Συμμετέχουμε σε σεμινάρια ή διαβάζουμε βιβλία για να βελτιώσουμε τις γνώσεις μας.

Ο Ιανουάριος είναι μήνας παρακολούθησης και προετοιμασίας. Οι σωστές ενέργειες κατά τη διάρκεια του χειμώνα διασφαλίζουν δυνατά μελίσσια για την ερχόμενη άνοιξη.

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com

Μελισσοκομικές εργασίες Ιανουαρίου

Έχει γραφεί αρκετές φορές η μεγάλη διαφορά που παρατηρείται στις κλιματικές συνθήκες στα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας μας και η επίδραση τους στην ζωή, την εξέλιξη και τις δραστηριότητες των μελισσιών.
• Σύντομα, θα μπορούσαμε να ξεχωρίσουμε τις ορεινές περιοχές (βουνά -οροπέδια με μεγάλο υψόμετρο), όπου οι κλιματικές συνθήκες είναι ηπειρωτικές με πολύ ψυχρή χειμερινή περίοδο, τις πεδινές και παραθαλάσσιες περιοχές με σχετικά ήπιο χειμώνα και δροσερό καλοκαίρι και τις νότιες - νησιωτικές περιοχές που τις χαρακτηρίζει η απουσία, σχεδόν παγετών και οι υψηλές σχετικά θερμοκρασίες του χειμώνα. Μια μεγάλη διαίρεση είναι και αυτή της Δυτικής και Ανατολικής Ελλάδας, με την πρώτη να συγκεντρώνει τις περισσότερες βροχοπτώσεις και τη δεύτερη να χαρακτηρίζεται από το ξερό καλοκαίρι.
• Οι διαφορές αυτές στο κλίμα και οι επιπτώσεις τους στη δραστηριότητα των μελισσών φαίνεται περισσότερο από κάθε άλλη εποχή και περίοδο του έτους, τον Ιανουάριο.
• Στις περιοχές με ηπειρωτικό κλίμα, τον Ιανουάριο αποφεύγουμε οποιαδήποτε σκέψη επέμβασης στα μελίσσια. Ακόμη και τις ηλιόλουστες μέρες η θερμοκρασία του αέρα σπάνια ξεπερνά τους 10-12ο Κελσίου και οι μέλισσες παραμένουν μέσα στην κυψέλη χωρίς να διασπάσουν την "χειμωνιάτικη σφαίρα". Ο μελισσοκόμος πρέπει από το φθινόπωρο να έχει τακτοποιήσει τα μελίσσιά του, φροντίζοντας να έχουν:
 μεγάλη επάρκεια τροφών, ιδιαίτερα μέλι σε περισσότερα από 5 πλαίσια.
 μεγάλο αριθμό μελισσών δηλαδή δυνατά σμήνη, συνενώνοντας από το φθινόπωρο μελίσσια με λιγότερο πληθυσμό από 5 - 6 πλαίσια.
 περιοχή ξεχειμωνιάσματος με καλές συνθήκες προφυλαγμένες από ψυχρούς αέρηδες, με έκθεση στον ήλιο αρκετές ώρες την ημέρα και προπαντός προσπελάσιμες, δηλαδή κοντά σε δρόμους που δεν διακόπτεται η κυκλοφορία από βροχή, χιόνι ή παγετούς. Αρκετοί μελισσοκόμοι τέτοιων περιοχών μεταφέρουν τα μελίσσιά τους τον χειμώνα, μακριά από τον τόπο κατοικία τους, σε περιοχές με ήπιο χειμώνα.
• Σε παραθαλάσσιες περιοχές, ακόμη και στις βορειότερες περιοχές της χώρας μας, ο Ιανουάριος είναι διαφορετικός. Αρκετές μέρες και ώρες της ημέρας οι μέλισσες πραγματοποιούν πτήσεις κυρίως για την μεταφορά νερού και γύρης στην κυψέλη. Σ' αυτές τις περιοχές συνήθως τον Ιανουάριο τα μελίσσια έχουν ξεκινήσει γόνο μετά την σύντομη διακοπή της γέννας της βασίλισσας τον Δεκέμβριο. Η γύρη πιθανώς να είναι διαθέσιμη μέσα στην κυψέλη, αποθηκευμένη σε πλαίσια και αποκαλύπτεται καθώς καταναλώνεται το μέλι που την καλύπτει. Υπάρχουν όμως και αξιόλογες ανθοφορίες γυρεοφόρων φυτών τον Γενάρη, στους κάμπους και λαγκαδιές της βόρειας Ελλάδας. Η φτελιά ή καραγάτσι (Ulmus campestris), η φουντουκιά (Corylus avelana) το σκλήθρο (Alnus glutinosa) είναι κατ' εξοχήν γυρεοδοτικά φυτά. Η φρέσκια γύρη αυτή την εποχή είναι πολύ σημαντική για την διατήρηση γόνου στα μελίσσια. Τα μελίσσια που κουβαλάνε γύρη αυτή την εποχή (κεραφίζουν κατά την έκφραση των μελισσοκόμων) έχουν βασίλισσα που γεννά κανονικά (βάσιμη ένδειξη).
• Όμως ενώ για τη γύρη υπάρχει απόθεμα στην κυψέλη και σε μεγάλη ανάγκη χρησιμοποιείται και το απόθεμα του λιπώδους ιστού των χειμωνιάτικων μελισσών, για το νερό πρέπει η μέλισσα να πετάξει να το βρει και να το κουβαλήσει στην κυψέλη. Είναι γνωστό ότι πτήσεις μελισσών για νερό γίνονται και σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες για ένα ψυχρόαιμο όν όπως είναι η μέλισσα. Συχνά παρατηρούμε όταν η θερμοκρασία του αέρα είναι 7 - 8 βαθμούς Κελσίου, μέλισσες να πετούν σε πηγές νερού. Φροντίδα μας είναι σε τέτοιες περιοχές να δίνουμε νερό στις μέλισσες κοντά στο μελισσοκομείο σε σημείο που το θερμαίνει ο ήλιος, ώστε να περιορίσουμε τις απώλειες από μακρινές πτήσεις και κρύο νερό, που είναι σημαντικές. Ο μελισσοκόμος σε τέτοιες περιοχές περιορίζει την εργασία του στο μελισσοκομείο, ελέγχοντας περιοδικά το βάρος των κυψελών για να εκτιμήσει τα' αποθέματα μελιού.

• Παρόμοιες είναι και οι εργασίες του μελισσοκόμου σε περιοχές με πολλές βροχοπτώσεις τον Ιανουάριο. Σ' αυτές τις περιοχές όχι μόνο οι χαμηλές θερμοκρασίες, αλλά και οι πολλές μέρες βροχής και η υψηλή σχετική υγρασία του αέρα, περιορίζουν τις μέλισσες στην κυψέλη που δεν πραγματοποιούν πτήσεις καθαριότητας. Αποτέλεσμα είναι σε τέτοιες περιοχές να έχουμε συχνότερα την εμφάνιση ασθενειών όπως δυσεντερία, νοζεμίαση κλπ. Ο μελισσοκόμος τέτοιες περιοχές πρέπει να τις αποφεύγει και να διαλέγει τοποθεσίες με καλό αερισμό και εύκολη προσπέλαση στο αυτοκίνητο, ούτως ώστε να μην ευνοείται η εμφάνιση αυτών των ασθενειών αλλά και να είναι εύκολη η μεταφορά τους όταν και αν χρειασθεί.
• Εντελώς διαφορετική όψη παρουσιάζει ο Ιανουάριος στα νότια και ζεστά μέρη της πατρίδας μας. Για τις περισσότερες μέρες του Ιανουαρίου και γι' αρκετές ώρες, οι μέλισσες πετούν όχι μόνο για νερό, αλλά και για γύρη και νέκταρ. Αποτέλεσμα τα μελίσσια να διατηρούν γόνο σε 2 , 3 ή και περισσότερα πλαίσια, ενώ δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο, σε περιοχές ιδιαίτερα που υπάρχουν πεύκα, τ' αποθέματα του μελιού ν'αυξάνουν. Οι σχετικά υψηλές θερμοκρασίες και η μεγάλη εδαφική υγρασία ευνοούν παράλληλα την βλάστηση και ανθοφορία αρκετών μελισσοκομικών φυτών όπως ξυνίδας, λαψάνας ακόμη και ασφόδελων ή άγριας λεβάντας που στα βορειότερα μέρη ανθίζουν 2 και 3 μήνες αργότερα. Όμως και σ' αυτές τις περιοχές ο μελισσοκόμος τον Γενάρη δεν πρέπει να παρασύρεται και να τροφοδοτεί πρόωρα τα μελίσσια του. Υπάρχει πάντα ο κίνδυνος της ξαφνικής κακοκαιρίας που θα έχει καταστρεπτικές συνέπειες σε μελίσσια που έχουν αναπτύξει και επεκτείνει πολύ την γονοφωλιά τους. Ξερή τροφοδότηση με ζαχαροζύμαρο είναι, όταν χρειάζεται ενίσχυση το μελίσσι, η κυριότερη λύση.
• Μερικοί μελισσοκόμοι, κυρίως από την Χαλκιδική που η νομαδική μελισσοκομία είναι παράδοση, μεταφέρουν τα μελίσσια τους από τα τέλη Δεκεμβρίου ακόμη στη Νότια Πελοπόννησο, για να εκμεταλλευθούν την "πρώιμη άνοιξη" αυτών των περιοχών μέσα στην "καρδιά του χειμώνα". Η σταδιακή μετακίνησή τους προς τα βόρεια τους επιτρέπει να έχουν τα μελίσσια τους σε διαρκή ανθοφορία μέχρι ν' αρχίσουν αργά το καλοκαίρι οι μελιτοεκκρίσεις στα πευκοδάση. Μ' αυτό τον τρόπο περιορίζουν σημαντικά τις ανάγκες τροφοδότησης, πραγματοποιούν μεγάλες αποδόσεις κατά κυψέλη, έχουν όμως υψηλό κοστολόγιο μεταφορών μελισσιών και μετακινήσεων για παρακολούθηση και επιθεωρήσεις του μελισσοκομείου. Ένα σημείο όμως που δεν δίνουν την δέουσα προσοχή οι επαγγελματίες αυτοί μελισσοκόμοι, είναι η τακτική αντικατάσταση των βασιλισσών. Η συνεχής ωοτοκία της βασίλισσας όλο το έτος περιορίζει τον χρόνο παραγωγικής ζωής των και η αντικατάστασή τους πρέπει να γίνεται κάθε χρόνο ή το αργότερο κάθε δύο χρόνια. Σημαντικό επίσης στοιχείο είναι η περιοχή που θα βρεθούν την περίοδο σμηνουργίας ή εποχή φυσικής αντικατάστασης των βασιλισσών από τα μελίσσια, στοιχείο που έχει να κάνει με τη διατήρηση της ράτσας των μελισσών.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΘΗΚΗ

Ο μελισσοκόμος πρέπει να έχει στη διάθεσή του ένα χώρο,μελισσοκομική αποθήκη, υπόστεγο, ένα χώρο σε αγρόκτημα ακόμη και ένα υπόγειο χώρο πολυκατοικίας (για τους αστούς μελισσοκόμους), όπου θα αποθηκεύει το μελισσοκομικό υλικό που δεν χρησιμοποιεί στα μελίσσια του την δεδομένη στιγμή, αλλά και θα εργάζεται για την κατασκευή, επισκευή και συντήρησή του. Ο Γενάρης για όλες τις περιοχές της χώρας μας είναι ο μήνας με την περισσότερη δουλειά στην αποθήκη. Οι εργασίες αυτού του μήνα ξεκινούν από την αγορά των καινούργιων κυψελών και εφοδίων, την προετοιμασία τους που απαιτεί πολύ χρόνο, την επισκευή των κυψελών που έχουν υποστεί φθορές, την συρμάτωση πλαισίων. Οι εργασίες αυτές είναι βασικές και η σημασία τους θα φανεί την άνοιξη που έρχεται. Τότε που οι δουλειές με τα μελίσσια είναι αυξημένες και δεν υπάρχει διαθέσιμος χρόνος για επισκευή και συντήρηση του υλικού.
• Οι καινούργιες κυψέλες απαιτούν σωστή προετοιμασία προτού τοποθετηθούν στα μελίσσια, αλλά και προσοχή κατά την αγορά τους. Είναι προτιμότερο να διαθέσουμε περισσότερα χρήματα στην αρχή αγοράζοντας καλοκατασκευασμένες κυψέλες, με πυθμένα "κόντρα πλακέ θαλάσσης", κινητή βάση, πόρτα εισόδου που θα κλείνει καλά και θα μπαίνει και βγαίνει εύκολα, εύχρηστους και ασφαλείς συνδετήρες, ενώ ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται στα "τακούνια" των κυψελών. Συνήθως τα τακούνια που διαθέτουν οι καινούργιες κυψέλες δεν είναι καρφωμένα, ούτε είναι από ανθεκτικό ξύλο. Επειδή η φθορά των κυψελών αρχίζει από τα τακούνια που βρίσκονται συνεχώς σχεδόν σε υγρό έδαφος, είναι πολύ σωστό να τα κατασκευάζουμε μόνοι μας από σκληρό ξύλο π.χ. ακακία, μουριά (σκαμνιά), καραγάτσι κλπ. Επειδή το κάρφωμα τους είναι δύσκολο, χρησιμοποιούμε 2 ξυλόβιδες ολόπασσες ώστε αν χρειασθεί να βγουν να μη καταστρέφεται η κυψέλη.
• Για το συρμάτωμα των πλαισίων πρέπει απλώς να περνάμε τα σύρματα (η πιο χρονοβόρα εργασία) και να τα δένουμε όταν θα τα χρειασθούμε την άνοιξη, γιατί αν δεθούν τον χειμώνα το καλοκαίρι θα έχουν χαλαρώσει.
• Επίσης τον Γενάρη, όσοι θα ασχοληθούν με την παραγωγή μελιού σε σεξιόν (μεληκηρίδια), πρέπει να ετοιμάσουν τα πλαίσια που υπολογίζουν ότι θα χρειασθούν. Το ανοιξιάτικο πεύκο είναι κοντά και είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για παραγωγή μελιού σε σεξιόν.

Δημήτρης Τσέλλιος

Γεωπόνος Αναπληρωτής Ερευνητής ΕΘΙΑΓΕ

Διευθυντής Ινστιτούτου Μελισσοκομίας

επικοινωνία periskepsis@gmail.com

επισκεφθειτε την ομάδα μας στο facebook