Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος να προστατέψτε τις κυψέλες για πολλά χρόνια είναι η εμβάπτιση σε μίγμα παραφίνης, μικροκρυσταλλικού κεριού και ρετσινιού σε θερμοκρασία 150-160 βαθμούς Κελσίου για περίπου 10 με 15 λεπτά, και ακολούθως αμέσως το βάψιμο προτού παγώσει η κυψέλη. Κυψέλες που εμβαπτίζονται σε καυτή παραφίνη, έχει αποδειχθεί ότι αντέχουν από 10 έως 20 χρόνια αναλόγως τις συνθήκες. Aν έχετε πολλές κυψέλες είναι πιο οικονομικός τρόπος από το απλό βάψιμο συγκριτικά ανά κυψέλη το οποίο θα κρατήσει από 2 έως 5 χρόνια αναλόγως τις συνθήκες. Το μειονέκτημα της εμβάπτισης είναι ότι είναι επικίνδυνη για ερασιτέχνες (οι ατμοί παραφίνης είναι αναφλέξιμοι πάνω από 220 βαθμούς Κελσίου), και ο εξοπλισμός είναι δύσκολο να τον φτιάξει κάποιος από μόνος του, καθώς χρειάζεται διπλό καζάνι βρασμού με ηλεκρτική αντίσταση ή υγραέριο. Για λίγες μόνο κυψέλες θα πρέπει να ζητήσετε από κάποιον επαγγελματία του είδους να σας δανίσει τον εξοπλισμό του για την εμβάπτιση. Επίσης παρότι θεωρήτε περιττό το βάψιμο σε παραφιναρισμένη κυψέλη, αυτό είναι λάθος γιατί εκτός από επιπλέον προστασία, έαν επιλέξτε ανοιχτές αποχρώσεις θα βοηθήσετε σημαντικά τις μέλισσες το καλοκαίρι που οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν πάνω από 40 βαθμούς Κελσίου. Το βάψιμο της κυψέλης μετά την παραφίνη πρέπει να γίνει αμέσως μετά την εμβάπτιση και προτού πέσει η θερμοκρασία. Οταν εφαρμοστεί σε καυτή κυψέλη το χρώμα απορροφάται σε βάθος από το ξύλο καθώς παγώνει. Παγωμένες παραφιναρισμένες κυψέλες είναι δύσκολο να βαφτούν με επιτυχία, καθώς η πρόσφυση είναι πολύ δύσκολη.
ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ : Σε αντίθεση με την κοινή πρακτική στην Ελλάδα, η εσωτερική επιφάνεια της κυψέλης δεν χρειάζεται βάψιμο. Ο λόγος είναι ότι την στεγάνωση και απολύμανση του εσωτερικού της κυψέλης την αναλαμβάνουν οι ίδιες οι μέλισσες, οι οποίες παράγουν την πρόπολη, μια κολλώδη ουσία που προκύπτει από την συλλογή ρητινώδων εκκρίσεων από φλοιούς φυτών και δέντρων, την οποία εμπλουτίζουν με κερί, γύρη, ένζυμα και άλλες ουσίες. Η χημική σύσταση και ιδιότητες της πρόπολης εξαρτάται άμεσα από την χλωρίδα της κάθε περιοχής, καθώς διαφορετικά φυτά δίνουν και διαφορετικές δυνατότητες στις μέλισσες για συλλογή ρητινωδών εκκρίσεων. Το χρώμα της πρόπολης ποικίλει από κίτρινο-πράσινο, πορτοκαλο-πράσινο μέχρι καστανό και σκούρο καφέ, και εξαρτάται από το φυτό προέλευσής της, από τις προσμείξεις κεριού και γύρης αλλά και από τον χρόνο παραμονής της στην κυψέλη. Η χημική της σύσταση είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη καθώς σε αυτήν έχουν ανιχνευθεί περισσότερες από 300 χημικές ενώσεις. Αποτελείται κυρίως από ρητίνη (50%), κερί (30%), αιθέρια έλαια (10%), γύρη (5%). Τα υπόλοιπα συστατικά της είναι αρωματικές ουσίες, ζάχαρα, βάλσαμα, τερπένεια, αλειφατικά οξέα και οι εστέρες τους, φλαβόνες, ανόργανες ουσίες, βιταμίνες, ιχνοστοιχεία και άλλα γνωστά και άγνωστα συστατικά. Εδώ να αναφέρουμε ότι η πρόπολη έχει αξία λόγω των φαρμακευτικών της ιδιοτήτων και αποτελεί συμπληρωματική πηγή εσόδων αρκετών μελισσοκόμων.
Για τον παραπάνω λόγο, σας συνιστούμε να διατηρήστε το εσωτερικό της κυψέλης όπου ζουν οι μέλισσες εντελώς φυσικό, χωρίς λινέλαιο, πετρέλαιο, βερνίκια, χρώματα & συντηρητικά τα οποία είναι περιττά αλλά κυρίως βλαβερά για τις μέλισσες, που προτιμούν τις φυσικές συνθήκες διαβίωσης, οι οποίες μοιάζουν περισσότερο με το εσωτερικό ενός κορμού δέντρου, όπως ακριβώς ζούν και στην φύση. Το βάψιμο με ωμό (ή και βρασμένο) λινέλαιο δεν σας δίνει απολύτως καμία μακροχρόνια προστασία. Αντιθέτως το στεγνωτικό που προστίθεται συνήθως για την επιτάχυνση του στεγνώματος από 2-3 μέρες σε 3-4 ώρες περιέχει μεταλλικά άλατα του μαγγανίου, του κοβαλτίου και του σιδήρου, που είναι επιβλαβή στην αναπνοή. Ο εμποτισμός με πετρέλαιο είναι απαγορευτκός γιατί αφήνει μόνιμη οσμή πετρελαίου στην κυψέλη με ότι αυτό συνεπάγεται.
Εάν διαθέτετε επιπλέον χρήματα επενδύστε τα στο να προμηθευτήτε κυψέλες με ξύλο καλύτερης ποιότητας (όλα τα ξύλα δεν είναι ίδια και δεν έχουν την ίδια τιμή).
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ : Για το βάψιμο της κυψέλης εξωτερικά, χρειάζεστε ένα χρώμα που θα είναι ελαστικό, ανθεκτικό στις καιρικές συνθήκες και τις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας, και ταυτόχρονα να μπορεί να ρυθμίσει την υγρασία. Για τους παραπάνω λόγους - πάλι σε αντίθεση με την κοινή πρακτική - συνιστούμε να αποφύγετε όλες τις λαδομπογιές, τα αστάρια μετάλλων, τα ντουκοχρώματα, τα αντισκωριακά και τα μίνια (ειδικότερα το "καλό πορτοκαλί" ή καραβίσιο μίνιο του μολύβδου είναι αποδεδειγμένα καρκινογόνο και ότι χειρότερο μπορείτε να επιλέξει κανείς σήμερα), τα "αντισκωριακό και χρώμα μαζί", τις βελατούρες, τις ριπολίνες και γενικά όλες τις αλκυδικές λαδομπογιές αλλά και συντηρητικά ή βερνίκια ξύλου που αραιώνονται με white spirit, νέφτι, και διαλυτικό νίτρου (ή πολυουρεθάνης) τα οποία περίεχουν ξυλόλιο, τολουόλιο, και άλλους οργανικούς αρωματικούς διαλύτες αρκετοί από τους οποίους είναι αποδεδειγμένα καρκινογόνοι. Οι λόγοι είναι ότι τα παραπάνω χρώματα είναι φτιαγμένα για πολύ σκληρά υποστρώματα χωρίς ελαστικότητα, και με μηδενική διαπερατότητα υδρατμών, εγκλωβίζουν την υγρασία σαπίζοντας το ξύλο σταδιακά, ενώ με το πέρασμα του χρόνου σκληραίνουν, σπάνε και ξεφλουδίζουν δημιουργώντας πονοκέφαλο και επιπλέον κόστος για τους μελισσοκόμους. Επιπλέον επιβαρύνουν λόγω της περιεκτικότητας σε διαλύτες και ειδικά πρόσμικτα την υγεία των μελισσών αλλά και των μελισσοκόμων. Τα παραπάνω ισχύουν και για τα χρώματα αυτοκινήτων, τα χρώματα για καράβια και σκάφη (τα οποία είναι συνήθως πολυουρεθανικά δύο συστατικών) που ακούμε κατά καιρούς ότι έχουν δοκιμάσει διάφοροι με αμφιλεγόμενη πάντα επιτυχία.
Τα παραπάνω προιόντα χρησιμοποιούνται συχνά από ερασιτέχνες (αλλά και επαγγελματίες) μελισσοκόμους, και δυστυχώς συνιστώνται ακόμα και σήμερα αγνοώντας βασικές αρχές τοξικολογίας, συντηρώντας μια ξεπερασμένη παράδοση. Αρκεί μια ματιά σε ένα τεχνικό δελτίο ασφαλείας (MSDS) των παραπάνω υλικών για να διαπιστώσει κανείς τον μεγάλο αριθμό παρασιτοκτόνων, καρκινογόνων, επιβλαβών, ερεθιστικών, και αλλεργιογόνων ουσιών που περιέχουν (μεταξύ άλλων επιτετρατοξείδιο του μόλυβδου, Cobalt(2+) salts fatty acids, ξυλόλιο, bis(1,2,2,6,6-pentamethyl-4piperidyl)sebacate, κτλ). Το αποτέλεσμα των τεχνικών αυτών έχουν αρνητικές συνέπειες τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα για τις μέλισσες συνολικά.
Όλα τα παραπάνω προιόντα (αλκυδικές λαδομπογιές του νεφτιού, αστάρια μετάλλων, λινέλαιο, ντουκοχρώματα) χρησιμοποιούνταν παλαιότερα για τον μόνο λόγο ότι τότε δεν υπήρχαν άλλες επιλογές. Σήμερα όμως υπάρχουν νέα υλικά, πολύ πιο φιλικά στο περιβάλλον και τις μέλισσες, και με πολύ μεγαλύτερες αντοχές. Επίσης αρκετοί μελισσοκόμοι τα προτιμούν λανθασμένα ακόμα και σήμερα, είναι ότι λόγω της σκληρότητας τους εκτιμάται ότι θα έχουν μεγαλύτερη αντοχή στις δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Στην πράξη, με την πάροδο του χρόνου και την ηλιακή ακτινοβολία τα αλκυδικά χρώματα σε ξύλινες επιφάνειες δεν έχουν ελαστικότητα και δεν μπορούν να ακολουθήσουν τις μικρο-συστολές/διαστολές με την ημερησία διακύμανση της θερμοκρασίας και υγρασίας, ξεραίνονται και σπάνε ξεκινώντας από τους αρμούς και σιγά σιγά σε ολόκληρη την επιφάνεια (βλέπε φωτό παρακάτω). Αποφύγετε επίσης όλα τα εποξικά χρώματα 2 συστατικών, γιατί είναι ακατάλληλα για εξωτερικές εφαρμογές και έκθεση στην ηλικακή ακτινοβολία.
Στην παραπάνω φωτογραφία φαίνεται ένα τυπικό αποτέλεσμα βαψίματος με τον "κλασσικό" τρόπο μετά από ένα χειμώνα/καλοκαίρι. Οι αλκυδικές λαδομπογιές δεν έχουν ελαστικότητα, σπάνε και ξεφλουδίζουν, ανεξάρτητα από ποιότητα και πόσα χέρια έχετε περάσει.
Με λίγα λόγια κάνοντας το όπως τον "παλιό καλό καιρό", απαιτείται ετήσια επανασυντήρηση και επιβαρυνμένες συνθήκες διαβίωσης για τις μέλισσες σας.
Συνιστούμε την εφαρμογή του νέου οικολογικού συστήματος PERMACRYL της TRIMETAL για όλες τις ξύλινες αλλά και γαλβανιζέ επιφάνειες. Εφαρμόζουμε ένα χέρι υδατοδιαλυτό υπόστρωμα (
PERMACRYL MULTIPRIMER) και στη συνέχεια δύο χέρια υδατοδιαλυτής 100 % ακρυλικής μικροπορώδους & ελαστικής ριπολίνης
PERMACRYL BRILLANT.
Εάν απλά δεν θέλετε την φτηνότερη αλλά την καλύτερη 100% ακρυλική ριπολίνη νερού της αγοράς επιλέξτε το σύστημα PERMACRYL που σας προσφέρει κορυφαία προστασία στις καιρικές συνθήκες και είναι:
✔ Άοσμο (κατάταξη Α+), υδατοδιαλυτό, εύκολο στην εφαρμογή και φιλικό στις μέλισσες. Όσοι μελισσοκόμοι το έχουν δοκιμάσει, το έχουν επιλέξει και πάλι και έχουν απαλλαγεί από την ετήσια δαπανηρή επανασυντήρηση των κυψελών.
✔ Μικροπορώδες, ρυθμίζει την υγρασία του ξύλου αφηνοντάς το να αναπνέει, σε αντίθεση με τις κοινές λαδομπογιές και αστάρια μετάλλου του νεφτιού.
✔ Εξαιρετική καλυπτικότητα, ακόμα και σε δύσκολες σκουρες αποχρώσεις
✔Ανθεκτικό στη βροχή μετά από 1 ώρα, εξαιρετικά ταχυστέγνωτο, μπορείτε να περάσετε 2 χέρια την ίδια μέρα, σε αντίθεση τις αργοστέγνωτες λαδομπογιές
✔ Υψηλή γυαλάδα, εξαιρετικές αντοχές σε αντίξοες καιρικές συνθήκες (υπεριώδης ηλιακή ακτινοβολία UV, βροχή, παγετό, υψηλές ή χαμηλές θερμοκρασίες, κτλ) και μεγάλο χρόνο ζωής
✔ Εξαιρετική πρόσφυση σε κάθε επιφάνεια, ξύλο, σκληρό PVC, πολυεστέρα, κεραμικά, γαλβανιζέ, αλουμίνιο και σε παλαιά στρώματα χρωμάτων. Με λίγα λόγια μπορείτε με ένα υλικό να βάψετε όλα τα εξαρτήματα της κυψέλης σας.
✔ Ελαστικότητα και υψηλή αντοχή σε θερμοκρασιακές διακυμάνσεις
Η υψηλή απόδοση και καλυπτικότητα του συστήματος PERMACRYL έχει σαν αποτέλεσμα να μπορούν να βαφτούν 10 - 12 μονές κυψέλες ανά λίτρο ανά χέρι, με χαμηλό συνολικό κόστος (ενδεικτικά € 3,5 ανά μονή κυψέλη κατά μέσο όρο για ένα χέρι primer, και δύο χέρια ριπολίνη).
Με το σύστημα PERMACRYL μπορείτε να επιτύχετε εύκολα πολύχρονη προστασία και θα έχετε ένα υγιές μελίσσι, αποφεύγοντας τους διαλύτες και τις καρκινογόνες ουσίες που είναι αποδεδειγμένα επιβλαβείς στους ζωντανούς οργανισμούς.
Για καλύτερα αποτελέσματα το πρώτο χέρι θα πρέπει να είναι αραιωμένο για καλύτερο εμποτισμό και πρόσφυση και το τελικό χωρίς αραίωση.
Προιόντα που μπορείτε να εφαρμόσετε εναλλακτικά είναι άλλες 100 % ακρυλικές ριπολίνες νερού. Προσέξτε ώστε να επιλέξτε ριπολίνες νερού 100% ακρυλικές καθώς όλες οι ριπολίνες νερού της αγοράς δεν είναι 100 % ακρυλικές καθώς αρκετές είναι συνθετικές και δεν έχουν τις ίδιες αντοχές σε βάθος χρόνου. Συνιστούμε την
Aquavit της VITEX.
Για πιο οικονομική λύση αλλά επίσης αποτελεσματική και δοκιμασμένη λύση, προτείνουμε την εφαρμογή ενός ακρυλικού υδατοδιαλυτού στεγανωτικού (τύπου
ACRYL FINE ELASTIC ή εφάμιλλου). Τα υδατοδιαλυτά στεγανωτικά αυτά είναι ίδια με αυτά που εφαρμόζονται για στεγανώσεις ταράτσας και τοίχων. Έτσι θα έχετε μια ελαστική και αδιάβροχη επίστρωση με μακροχρόνια αποτελέσματα, με πραγματική αδιαβροχοποίηση της επιφάνειας, αντοχή στις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας και την ηλιακή ακτινοβολία, χωρίς σκασίματα και χωρίς ανάγκη για συχνή επανασυντήρηση.
ΑΠΟΧΡΩΣΕΙΣ: Αυτό που πρέπει να αποφύγετε είναι τα σκούρα χρώματα (μαύρο, σκούρο μπλέ, κυπαρισσί, κτλ) γιατί απορροφούν την ηλικές ακτίνες και κάνουν την διαβίωση των μελισσών τους καλοκαιρινούς μήνες επικίνδυνη. Παρόλο που το λευκό είναι η πιο συνήθης επιλογή παγκοσμίως από κει και πέρα μπορείται να επιλέξετε ανάλογα με το γούστο σας, η θέματα ασφαλείας.
ΕΠΙΣΚΕΥΕΣ: Επισκευές μπορούν να γίνουν με μίγμα ξυλόκολλας κρυσταλλιζέ (τύπου atlacoll) με πριονίδι. Για εσωχές και επισκευές μεγαλύτερου βάθους θα πρέπει να επαναλάβετε την διαδιακασία για δεύτερη φορά καθώς το μίγμα συρρικνώνεται κατά το στέγνωμα. Μπορείτε επίσης να μονώσετε τα σόκορα του ξύλου, από τα οποία συνήθως εισχρωρεί η υγρασία. Είναι προτιμότερο να τα λειάνετε, και να τα στοκάρετε προτού το βάψιμο.
ΒΑΣΗ: Η ξύλινη βάση της κυψέλης που είναι σε επαφή με το έδαφος, χρειάζεται επιπλέον προστασία από την υγρασία, την διάβρωση, τα έντομα, τα τρωκτικά, κ.α. Συνιστούμε 2 στρώσεις επαλειφόμενου μονωτικού αλειφατικής πολυουρεθάνης
Aquasmart PU 2K, προιόν το οποίο συνδυάζει εύκολη εφαρμογή (υδατοδιαλυτό), ελαστικότητα, σκληρότητα, πλήρη στεγάνωση μακροχρόνια αντοχή, και φιλικότητα στο περιβάλλον. Επίσης με το υλικό αυτό μπορείτε να περάστε και τα σόκορα στις γωνίες από όπου συνήθως εισχωρεί η υγρασία σε χαμηλότερης ποιότητας ξύλου.
Τέλος η πιο άμεση και εύκολη λύση είναι η τοποθέτηση μιας μικρής πέτρας μεταξύ των ορόφων ώστε να δημιουργείται άνοιγμα για τις μέλισσες.Σε αυτή την λογική μπορεί να ενταχθεί η κίνηση κάποιων παλιών μελισσοκόμων που μετακινούσαν λίγο τον επάνω όροφο ώστε να δημιουργηθεί μια μικρή χαραμάδα για να μπαινοβγαίνουν οι μέλισσες.
