18/10/18

Απαραίτητοι μελισσοκομικοί χειρισμοί

Ασθένειες
1. Να γίνεται καταπολέμηση της βαρόα κάθε χρόνο.
2. Δεν εφαρμόζεται οποιαδήποτε θεραπευτική αγωγή 2 μήνες πριν από το τρύγο.
3. Από την Άνοιξη έως και τον Αύγουστο σε κάθε κυψέλη να υπάρχει συνεχώς από 1 Κηφηνοπλαίσιο, μόνο συρματωμένο για την καταπολέμηση της βαρόα.
4. Κάθε Σεπτέμβριο-Οκτώβριο θεραπεία για Βαρόα με Θυμόλη ή Γαλακτικό οξύ, ή Οξαλικό οξύ εκ περιτροπής. Πρώτα με άχνη ζάχαρη και μετά με κηφηνοπλαίσιο. Η σήτα στον πάτο είναι απαραίτητη. Μετά την θεραπεία να γίνει τροφοδοσία με σιρόπι 1:1 για αύξηση ωοτοκίας εν όψει χειμώνα.
5. Για την πλήρη καταστροφή του κηρόσκωρου χρειάζεται κατάψυξη των κηρήθρων για 10 μέρες στους –20ο C.
Τροφοδοσία
6. Να γίνεται τροφοδοσία στα κενά ανθοφορίας (διακοπή νεκταροέκκρισης).
7. Δεν δίδεται ποτέ για φαΐ στο σμήνος μέλι και γύρη που δεν είναι δικό μας.
8. Να υπάρχει παροχή νερού.
9. Η τροφοδοσία του σμήνους με σιρόπι σταματά τουλάχιστον 20 μέρες πριν την επόμενη ανθοφορία από την οποία περιμένουμε να τρυγήσουμε.
10. Αν υπάρχει ανοικτός γόνος και παράλληλα έλλειψη τροφών στο περιβάλλον, τροφοδοτούνται με τροφές και ειδικά με γυρεόπιτα. Η έλλειψη γύρης (πρωτεϊνούχος τροφή) στις πρώτες μέρες της ζωής των μελισσών έχει σαν αποτέλεσμα την φτωχή ανάπτυξη του αδενικού συστήματος και κατά συνέπεια την μικρή διάρκεια ζωής αυτών.
11. Προσοχή στην διεγερτική τροφοδοσία την Άνοιξη διότι ξεγελιούνται επικίνδυνα οι μέλισσες. Τροφοδοσία μόνο σε αυτές που δεν έχουν τροφές. Ανοιξιάτικη τροφοδοσία (ζάχαρη-νερό) 1:1. Φθινοπωρινή τροφοδοσία 2:1. Διεγερτική τροφοδοσία1:2.
12. Αν μια παραφυάδα ή γενικά ένα σμήνος με μικρό πληθυσμό, χρειάζεται τροφοδοσία δώσε καλύτερα ζαχαροζύμαρο αντί για σιρόπι για να αποφύγετε λεηλασίες.
Χειρισμός σμηνών
13. Να διατηρούνται δυνατά μελίσσια.
14. Να διατηρούνται ισοδύναμα μελίσσια για την αποτροπή λεηλασίας μεταξύ των σμηνών.
15. Αδύνατο μελίσσι, συνενώνεται με άλλο, ή ενισχύεται από άλλο δυνατό με πλαίσια κλειστού γόνου μαζί με τον πληθυσμό τους ή κάνοντας τεχνητή παραπλάνηση. Δεν συνενώνουμε 2 αδύνατα μελίσσια μεταξύ τους, αλλά με άλλα μέτρια ή δυνατά.
16. Τις ημέρες με «συννεφιά», «αναμονή βροχής» και «αέρα» και με θερμοκρασίες < 12οC οι κυψέλες δεν ανοίγονται.
17. Να μην υπάρχουν πλαίσια που δεν πατιούνται από τον ανάλογο πληθυσμό.
18. Αν στο ισόγειο υπάρχουν 8-9 πλαίσια με μέλισσες εκ των οποίων τα 5-6 έχουν γόνο, τότε να σηκωθεί όροφος.
19. Όσες τροφές έχει ο εμβρυοθάλαμος αφήνονται για τις ίδιες τις μέλισσες
20. Να μην υπάρχει κηρύθρα ηλικίας μεγαλύτερης των 3 χρόνων.
21. Από Απρίλιο έως Μάιο γυρεοσυλλογή.
22. Από Ιούνιο έως Σεπτέμβριο συλλογή πρόπολης.
23. Από Μάρτιο έως Ιούνιο να αποτρέπεται η σμηνουργία.
24. Από Μάρτιο έως Δεκέμβριο να μπαίνει σφηκοπαγίδα.
25. Κάθε χρόνο αποσύρονται για συντήρηση – απολύμανση το 30% των κυψελών.
26. Οι κυψέλες συντηρούνται με λινέλαιο (2 χέρια μέσα-έξω), αστάρι νερού και λαδομπογιά νερού (μόνο έξω).
27. Κτίσιμο κηρηθρών μπορεί να γίνει και την Άνοιξη και το Φθινόπωρο.
28. Είναι καλό να υπάρχουν στο Μελισσοκομείο ομάδες σμηνών με ξεχωριστή αποστολή η κάθε μία. 
Γόνος
29. Τα πλαίσια του γόνου να μη διασπώνται ποτέ.
Βασίλισσα
30. Η βασίλισσα αντικαθίσταται κάθε 2 χρόνια το Φθινόπωρο.
Διαχείμαση
31. Πριν την διαχείμαση αν δεν έχουν αρκετές τροφές, δίνεται πυκνό σιρόπι 3:1 για να το αποθηκεύσουν.
32. Στην διαχείμαση δίδεται μόνο ζαχαροζύμαρο και γυρεόπιττα
33. Στην διαχείμαση το σμήνος θα χρειαστεί 4 πλαίσια μελιού στις θέσεις 1,2,9,10 και γύρες στις θέσεις 3 και 8.
34. Στην διαχείμαση, να τοποθετείται μεταλλική σήτα στην είσοδο και να κλείνονται μερικές τρύπες. 
35. Στην διαχείμαση, μελίσσι που θα μείνει με λιγότερα από 10 πλαίσια, αριστερά και δεξιά των πλαισίων να έχει διαχωριστικά dow.
36. Στην διαχείμαση μετά από χιονόπτωση δεν πρέπει να γίνει απόφραξη γιατί ίσως οι μέλισσες ξεγελαστούν, βγουν έξω και πεθάνουν από το κρύο. Αρκεί να έχουν τροφές.
Εν όψη διαχείμασης, στο τέλος του Φθινοπώρου αν δεν γίνει άλλος τρύγος, γίνεται διέγερση ωοτοκίας για να αυξηθεί ο πληθυσμός.

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com
επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook



































16/10/18

Ο κηρόσκωρος και η αντιμετώπισή του


Ο εχθρός αυτός προσβάλλει τις κηρήθρες, τόσο µέσα στην κυψέλη, όσο και στην αποθήκη. Υπάρχουν δύο Λεπιδόπτερα της οικογένειας Pyralidae υπεύθυνα για τις ζηµιές αυτές, το Galleria mellonela L. (μεγάλος κηρόσκωρος) και το Achroia grisella Fabricious (μικρός κηρόσκωρος). Ο µεγάλος κηρόσκωρος κάνει τις µεγαλύτερες ζηµιές και σε αυτόν θα αναφερθούµε. Η βιολογία και η αντιµετώπιση του µικρού κηρόσκωρου είναι παρεµφερής. 

Οι κτισμένες κηρήθρες είναι πολύ μεγάλο κεφάλαιο του μελισσοκόμου διότι συμμετέχουν σε πολλές εργασίες και χειρισμούς.Η γρήγορη ανάπτυξη των μελισσιών την άνοιξη προϋποθέτει την υπαρξη κτισμένων κηρηθρών.Η ανάπτυξη των παραφυάδων προϋποθέτει την ύπαρξη κτισμένων κηρηθρών.Διαπιστώνουμε οτι πέραν της συλλογής μελιού που θα χρειαστούμε κτισμένες κηρήθρες υπάρχουν και άλλες σημαντικές λειτουργίες που θέτουν ως προϋπόθεση την ύπαρξή τους.

Τα ενήλικα έντοµα είναι δραστήρια από το Μάιο ως τον Οκτώβρη. Ζουν 3-30 µέρες, χωρίς να τρέφονται και µε µοναδικό στόχο τη σύζευξη και την απόθεση των αυγών. Τα γονιµοποιηµένα θηλυκά µπαίνουν στις κυψέλες και γενούν 300-600 αυγά σε σχισµές και χαραµάδες, τα οποία εκκολάπτονται σε 3-10 µέρες, ανάλογα µε τη θερµοκρασία. Οι προνύµφες ανοίγουν στοές στις κηρήθρες και τρέφονται µε κερί, γύρη και µέλι, αλλά και µε το γόνο, αφήνοντας µετάξινα νηµάτια από όπου περνάνε. Σε περίπου 20 µέρες, η προνύµφη θα πλέξει το κουκούλι της και το ακµαίο θα βγει σε 7-8 µέρες, όταν οι θερµοκρασιακές συνθήκες είναι ευνοϊκές(πάνω απο 12 β Κελσίου). Σε περιπτώσεις χαµηλών θερµοκρασιών, η χρονική διάρκεια των διαφόρων σταδίων διευρύνεται σηµαντικά.
Οι προνύµφες καταστρέφουν ολοσχερώς τις αποθηκευµένες κηρήθρες. Στις κυψέλες, καταστρέφουν τις κηρήθρες που δεν καλύπτονται από µέλισσες, ενώ κάνουν και σοβαρές ζηµιές στα ξύλινα µέρη της κυψέλης, καθώς το καταστρέφουν για να στερεωθεί το κουκούλι κατά τη νύµφωση.
 Το πρόβληµα του κηρόσκωρου είναι εντονότερο στις αποθηκευµένες κηρήθρες, επειδή δεν υπάρχουν μέλισσες να τον αντιµετωπίσουν. Μέχρι πρότινος, γινόταν ευρεία χρήση των χηµικών ουσιών παραδιχλωροβενζόλιο και ναφθαλένιο, µε πάρα πολύ καλά αποτελέσµατα. Όµως, οι εν λόγω ουσίες αφήνουν βλαβερά υπολείµµατα σε όλα τα µελισσοκοµικά προϊόντα και η χρήση τους πλέον έχει σταµατήσει.
  •  Η καλύτερη µέθοδος αντιµετώπισης αφορά στην καταστροφή όλων των σταδίων του κηρόσκωρου µε την εφαρµογή χαµηλών θερµοκρασιών.Ενδεικτικά αναφέρουµε ότι σε θερµοκρασία -7oC η εφαρµογή διαρκεί 4,5 ώρες, ενώ στους -17oC µόλις 1,5 ώρα. Η εν λόγω διαδικασία είναι απόλυτα επιτυχής και ασφαλής.Οι κηρήθρες πρέπει να μπούν στην κατάψυξη τουλάχιστον για 24 ώρες ώστε να εξαλειφθούν όλα τα στάδια του κηρόσκωρου.
  • 7 κηρήθρες σε κάθε πάτωμα, που δεν εφάπτονται μεταξύ τους, ούτε με τα τοιχώματα της κυψέλης, δηλαδή αραιωμένες. Συγκροτημένες σε στήλη κάθετη ,αλλά και τα πατώματα να μην εφαρμόζουν μεταξύ τους. Αφήνουμε κενό με ξύλινα παρεμβάσματα,αλλά να μη χωρούν οι μέλισσες και αν δεν μπορούν να συνδεθούν με τους συνδετήρες,τα αφήνουμε  ασύνδετα τα πατώματα ή μειώνουμε την απόσταση για να συνδεθούν,αλλά να παραμένει κενο μεταξύ των πατωμάτων.Η κάτω κυψέλη μπορεί να είναι βάση με κλεισμένη  την είσοδο ή με σήτα αερισμού για παρεμπόδιση εισχώρησης ποντικών. Στο τελευταίο πάτωμα καπάκι και αυτό με απόσταση από το πάτωμα. Ντάνες, όσες χρειάζονται για την αποθήκευση των κηρηθρών και  για την προστασία τους  από βροχή, κάνουμε κάλυψη με νάυλον .Και μπορούν να μείνουν και κοντά στο μελισσοκομείο, για άμεση χρήση.
  •  7 κηρήθρες σε κάθε πάτωμα, που δεν εφάπτονται μεταξύ τους, ούτε με τα τοιχώματα της κυψέλης, δηλαδή αραιωμένες. Συγκροτημένες σε στήλη κάθετη ,αλλά και τα πατώματα να εφαρμόζουν μεταξύ τους.Στις επαφές των κυψελών καθώς και στις σίτες αερισμού αλλά και σε κάθε χαραμάδα εφαρμόζουμε μονωτική ταινία.Ντάνες, όσες χρειάζονται για την αποθήκευση των κηρηθρών και  για την προστασία τους  από βροχή, κάνουμε κάλυψη με νάυλον.
  • Τέλος για κάποιους που έχουν λίγα μελίσσια μπορούν να φυλλάξουν τις κηρήθρες σε μαύρες σακκούλες σκουπιδιών που σφίγγουν στα επάνω μέρος.Θα πρέπει να προσέχουν όμως οταν έλθει η στιγμή της χρησιμοποίησης να χρησιμοποιούν όλες τις κηρήθρες της κάθε σακκούλας,διότι εαν αφήσουν κάποια στην σακκούλα θα γεμίσει κηρόσκωρο αμέσως 
Μέσα στην κυψέλη εφαρµόζονται κάποια µέτρα υγιεινής και προφύλαξης για να περιορίσουν την προσβολή. Έτσι, διατηρώντας δυνατά µελίσσια, οι µέλισσες είναι σε θέση να αντιµετωπίσουν από µόνες τους το πρόβληµα. Επίσης, όταν ο πληθυσµός στα µελίσσια µας είναι µικρός και υπάρχουν άδειες κηρήθρες, που δεν καλύπτονται από µέλισσες, αυτές αποµακρύνονται. Καθαρίζεται καλά ο πυθµένας των κυψελών, στοκάρονται οι σχισµές και όλα τα ξύλινα µέρη αποστειρώνονται µε φλόγιστρο.

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com
επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook

13/10/18

Η τροφοδότηση των μελισσιών

Η ισσοροπημένη διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του μελισσιού αλλά και στην ανθεκτικότητα των μελισσών σε διάφορες ασθένειες.Επομένως η αναπλήρωση της τροφής που λέιπει ειναι αποφασιστικης σημασίας.
Πολλές φορές οι μέλισσες εξαντλούν τα αποθέματα τροφής μέσα στην κυψέλη γρήγορα η για κάποιο αλλο λόγο δεν είναι σε θέση να αποθηκεύσουν πολλή τροφή μέσα στην κυψέλη.Και στις δύο περιπτώσεις το μελίσσι θα δυσκολευθεί να επιζήσει ,εαν δεν κάνουμε τροφοδότηση.Μπορεί κατα την διάρκεια μελιτοφορίας το μελίσσι να συλλέγει νέκταρ και γύρη κάθε μέρα ,αλλά οι ποσότητες αυτές να μην είναι πολύ μεγάλες και οταν συμβεί κάποια κακοκαιρία για μερικές μέρες,τότε το μελίσσι κινδυνεύει να πεθάνει απο την πείνα,επειδή συγχρόνως εκτρέφει και πολύ γόνο.
Οι μέλισσες πρέπει να τροφοδοτούνται για τους παρακάτω λόγους
  1. Οταν δεν υπάρχει μέλι η γύρη διαθέσιμη μέσα στην κυψέλη,για να διεγείρουμε τις μέλισσες ωστε να εκθρέψουν γόνο και αυτό συμβαίνει κυρίως αργά το χειμώνα η νωρίς την άνοιξη.
  2. Οταν το μελίσσι κινδυνεύει να πεθάνει απο την πείνα.
  3. Οταν κάνουμε θεραπεία μιας ασθένειας και είμαστε υποχρεωμένοι να δώσουμε το φάρμακο μέσα στην τροφή.
  4. Οταν τοποθετούμε ενα καινούργιο σμήνος μέσα σε μια κυψέλη και πρέπει να το βοηθήσουμε να χτίσει κηρηθρες και να εκθρέψει γόνο.
  5. Οταν σε ενα μελίσσι δίνουμε πολλά πλαίσια με φύλλα κηρήθρας και θέλουμε να χτιστούν αυτές οι κηρήθρες γρήγορα.
  6. Οταν κάνουμε εισαγωγή βασίλισσας μέσα σε ενα μελίσσι.
  7. Οταν κάνουμε βασιλοτροφία και κατα την διάρκεια της περιόδου αυτής δεν υπάρχει μελιτοφορία.
Η εξάντληση των αποθεμάτων τροφής μέσα στην κυψέλη μπορεί να συμβεί με εναν απο τους παρακάτω τρόπους.
  1. Οταν ο μελισσοκόμος αφαιρεί πολύ περισσότερο μέλι απο οσο πρέπει κατα την διάρκεια του φθινοπώρου.
  2. Οταν το μελίσσι εκτρέφει πολύ γόνο και είναι υποχρεωμένο να καταναλώνει πολύ μέλι και για την εκτροφή του γόνου αλλά και για την παραγωγή θερμότητας για την διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας στον χώρο της γονοφωλιάς.
  3. Οταν εχουμε τα μελίσσια μας δυνατά,έτοιμα για ανθοφορία και τύχει η ανθοφορία αυτή να μην δώσει μέλι,τοτε τα μελίσσια επειδή δεν μαζεύουν πολύ νεκταρ,κινδυνεύουν να πεθάνουν απο την πείνα.
Οταν τα μελίσσια δεν εχουν τροφή κινδυνεύουν απο λιμοκτονία.Για το λόγο αυτό θα πρέπει ο μελισσοκόμος να κάνει τροφοδότηση για να μπορέσει και να σώσει τα μελίσσια,αλλά και να τα βοηθήσει να αναπτυχθούν γρήγορα.Υπάρχουν πολλοί τρόποι να τροφοδοτήσουμε τις μέλισσες και οι τροφές που χρησιμοποιούνται ειναι κρυσταλλική ζάχαρη ,σιρόπι ,ζαχαροζύμαρο,μέλι,γύρη η υποκατάστατο γύρης.
Α.Τροφοδότηση με σιρόπι. 
Η αναλογία η πυκνότητα του σιροπιού αλλάζει ανάλογα με την εποχή
  1. Για τροφοδότηση την άνοιξη χρησιμοποιούμε σιρόπι με αναλογία 1προς1 δηλαδή 1kg νερό πρός 1kg ζάχαρη.
  2. Για φθινοπωρινή τροφοδότηση χρησιμοποιούμε 2kg ζάχαρη προς 1kg νερό(αναλογία 2 προς 1).
  3. Για την διεγερτική τροφοδότηση χρησιμοποιούμε 1kg ζάχαρη προς 2kg νερό(αναλογία 1 προς 2).Κατά την διεγερτική τροφοδότηση οι ποσότητες σιροπιού που δίνουμε στο μελίσσι ειναι μικρές και συχνές.Για να παρασκευάσουμε το σιρόπι ,χρησιμοποιούμε πάντοτε ζάχαρη κρυσταλλική.Θα πρέπει να αποφεύγουμε γλυκαντικές ουσίες αγνώστου προέλευσης η και ουσίες οπως ειναι οι μελάσσες και οι γλυκόζες.
Για την παρασκευή του σιροπιού μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε νερό της βρύσης,θερμοκρασίας δηλαδή δωματίου η ζεστό νερό,μέσα στο οποίο διαλύουμε την ζάχαρη.Ποτέ δεν πρέπει να βράζουμε σε φωτιά το σιρόπι,γιατί μπορεί να καραμελοποιηθεί και να έχουμε απώλειες μελισσών κατά την διάρκεια της τροφοδότησης.
Β.Τροφοδότηση με κηρήθρες μελιού.
Είναι ο πιο εύκολος και γρήγορος τρόπος,για να τροφοδοτήσουμε τα μελίσσια μας,οταν εχουν αμεση ανάγκη τροφής.Πολλοί μελισσοκόμοι αποθηκεύουν αρκετές κηρήθρες με μέλι,για να τις έχουν σε ώρα ανάγκης,κυρίως νωρίς την άνοιξη.Για να πάρουν το μέλι πιο εύκολα οι μέλισσες,απολεπίζουμε με ενα πηρούνι τα σφραγισμένα κελιά.Προσέχουμε οι κηρήθρες μελιού να προέρχονται απο υγιή μελίσσια.
Γ.Τροφοδότηση με ρευστό μέλι.
Δεν συνιστάται ο τρόπος αυτός τροφοδότησης,γιατί μπορεί να προκληθεί λεηλασία.Ενας άλλος κίνδυνος που υπάρχει ειναι η μετάδοση ασθενειών μέσα στο μελίσσι.Μέλια τα οποία είναι άγνωστης προέλευσης μπορεί να περιέχουν σπόρια σηψηγονιών(αμερικανικής η ευρωπαϊκής)η σπόρια ασκοσφαίρωσης. Οταν τροφοδοτούνται ξυνισμένα μέλια μπορεί να προκαλέσουν στις μέλισσες δυσεντερία.
Δ.Τροφοδότηση με ζαχαροζύμαρο.
Το ζαχαροζύμαρο παρασκευάζεται με την ανάμιξη μελιού με άχνη ζάχαρη.Το τελικό προϊόν είναι ένα σφιχτό ζυμάρι που τοποθετείται στους κηρηθροφορείς ακριβώς πάνω απο την γονοφωλιά.Με κρύο καιρό προτιμούμε την τροφοδότηση με ζαχαροζύμαρο το οποίο τοποθετούμε πάνω απο την μελισσόσφαιρα.Κατά την ανάμιξη μπορούμε να αντικαταστήσουμε κάποια ποσότητα μελιού με νερό.Επίσης μπορούμε να αναμίξουμε διάφορα φάρμακα,οπως μυκοστατικά για την ασκοσφαίρωση η αντιβιοτικό για την πρόληψη η καταπολέμηση της νοζεμίασης.
Ε.Τροφοδότηση με αντικατάστατο η υποκατάστατο γύρης.
Οταν υπάρχει έλλειψη γύρης,τότε ο μελισσοκόμος πρέπει να τροφοδοτεί τα μελίσσια του με φυσική γύρη που έχει συλλέξει η με αντικατάστατα η υποκατάστατα γύρης.Η φυσική γύρη μπορεί να δοθεί στα μελίσσια μέσα στην κηρήθρα,οπως την αποθηκεύουν οι μέλισσες η με την μορφή γυρεόπιττας.Κηρήθρες με γύρη εφοδιαζόμαστε απο δυνατά και υγιή μελίσσια μπορούμε όμως να συλλέξουμε φυσική γύρη με την βοήθεια γυρεοπαγίδων που τις τοποθετούμε σε δυνατά υγιή μελίσσια κατα την διάρκεια ανθοφορίας.Αντικατάστατο γύρης είναι κάθε πρωτεϊνούχο υλικό που μπορεί να τροφοδοτηθεί στις μέλισσες ,δεν περιέχει γύρη και αντικαθιστά την φυσική γύρη.Υποκατάστατο είναι κάθε αντικατάστατο γύρης που περιέχει ομως και ενα ποσοστό φυσικής γύρης.Το αντικατάστατο η υποκατάστατο γύρης δίδεται στα μελίσσια με την μορφή πίτας.Η πίτα πρέπει να τοποθετείται  στους κηρηθροφορείς ακριβώς πάνω απο την περιοχή του γόνου.

Πασχάλης Χαριζάνης
Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

επικοινωνία periskepsis@gmail.com
επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook

11/10/18

Η χρησιμότητα της δεύτερης εισόδου

Απαντήσεις σε πολλά μελισσοκομικά θέματα δίδονται η απο την εμπειρία παλιών μελισσοκόμων η απο τα αποτελέσματα ερευνών-πειραμάτων.Στην προκειμένη περίπτωση εχουμε στοιχεία τόσο απο εμπειρίες μελισσοκόμων οσο και απο αποτελέσματα ερευνών.
Οπως αναφέρεται σε κείμενο της Σ.Γούναρη,παλαιότερα στις παλιές κυψέλες τα καπάκια δεν εφάρμοζαν σωστά και  υπήρχαν μικρά ανοίγματα που δεν φαίνονταν με την πρώτη ματιά.
Παρατηρούσαν τότε οι μελισσοκόμοι οτι οι μέλισες κατα την περίοδο της πρώιμης άνοιξης προτιμούσαν αυτές τις χαραμάδες αντί για την κανονική είσοδο της κυψέλης.Αυτο συμβαίνει γιατί οι μέλισσες συγκεντρώνονται στο πιο ζεστό σημείο της κυψέλης και προτιμούν απο εκεί να βγούν εξω απο την κυψέλη για τις ανάγκες τους χωρίς να καταναλώνουν περισσότερη ενέργεια.Είναι χαρακτηριστικά τα στοιχεία που μας δίνει ο παρακάτω πίνακας σχετικής έρευνας.Απο την διάταξη της κυψέλης βλέπουμε οτι κυκλοφορεί περισσότερο ο αέρας παρασύροντας την υγρασία με αποτέλεσμα το μελίσσι να ταλαιπωρείται λιγότερο,να αναπτύσσεται πιο εντονα την άνοιξη και να ελέγχονται αποτελεσματικά τα σπόρια της νοζεμίασης.
Παρατηρούμε στα δεδομένα οτι οι περιπτώσεις 1 και 4 που οι κυψέλες εχουν διπλή είσοδο στην μπροστινη πλευρά της κυψέλης οτι παρουσιάζουν τα καλίτερα στατιστικά στοιχεία.Θα διαπιστώσουμε οτι τα μελίσσια των οποίων οι κυψέλες εχουν δύο εισόδους εχουν βελτιωμένες αποδόσεις στο μέλλον και σε μέλι.
Το εργαστήριο μελισσοκομίας του ΑΠΘ (ερώτηση 95)μας δίνει διάφορες εκδοχές για δεύτερη είσοδο με σχετικές φωτογραφίες οπως ακολουθούν.
Στην περίπτωση αυτή ο μελισσοκόμος εχει ανοίξει μικρή τρύπα και εχει προσαρμόσει ενα κομμάτι ξύλου που λειτουργεί σαν σανίδα πτήσης και κλείνει την οπή κατα την μεταφορά της κυψέλης.
Ενας άλλος τρόπος είναι η χρήση πλαισίου ανάμεσα στους ορόφους με μια μικρή είσοδο.Αυτό τον τρόπο εχω χρησιμοποιήσει και εγώ και διαπίστωσα μεγάλη διαφορά στην απόδοση του μελισσιού.
Τέλος η πιο αμεση και εύκολη λύση είναι η τοποθέτηση μιας μικρής πέτρας μεταξύ των ορόφων ωστε να δημιουργείται άνοιγμα για τις μέλισσες.Σε αυτή την λογική μπορεί να ενταχθεί η κίνηση καποιων παλιών μελισσοκόμων που μετακινούσαν λίγο τον επάνω όροφο ωστε να δημιουργηθεί μια μικρή χαραμάδα για να μπαινοβγαίνουν οι μέλισσες.

επικοινωνία periskepsis@gmail.com
επισκεφθείτε μας στο facebook










9/10/18

Αντιμετώπιση "επιθετικού" μελισσιού

Εχει τύχει σε όλους σχεδόν τους μελισσοκόμους να βρεθούν αντιμέτωποι με κάποιο επιθετικό μελίσσι παρά την προσεκτική επιθεώρηση που ακολουθούν χωρίς να προκαλούν με οποιονδήποτε δυνατό τρόπο το μελίσσι αυτό.
Ακολουθεί επιδρομή μελισσών με κάθε δυνατό τρόπο στην μάσκα στα χέρια στα πόδια κάτω απο παντελόνια με συνέπεια ο μελισσοκόμος να αδυνατεί να προχωρήσει στην επιθεώρηση του συγκεκριμένου μελισσιού.
Κάποιες φορές συμβαίνει ένα μελίσσι να είναι υπερβολικά αμυντικό οχι απο ενέργειες του μελισσοκόμου αλλά απο γενετική προδιάθεση.
Θελω να επισημάνω οτι κάποιοι μελισσοκόμοι θεωρούν οτι ο όρος "επιθετικό" μελίσσι είναι άδικος για την μέλισσα που είναι ενα φύσει αμυντικό πλάσμα.Μάλιστα το κέντρισμα της θεωρείται το έσχατο μέσο άμυνάς της.
Πώς πρέπει να αντιμετωπίσουμε ένα τέτοιο μελίσσι στην πράξη θα δούμε πιο κάτω.Η μακροπρόθεσμη λύση στο πρόβλημά μας είναι η αλλαγή βασίλισσας του επιθετικού μελισσιού.Η αλλαγή βασίλισσας συμβάλλει στην αλλαγή συμπεριφοράς της κυψέλης με διάφορους τρόπους.Η νεα βασίλισσα εισάγει νέα γονίδια στην κυψέλη και οι νέες εργάτριες που θα εκκολαφθούν θα είναι πιο ήρεμες και θα αντικαταστήσουν τις επιθετικές.Το πιο σημαντικό με την αλλαγή της βασίλισσας είναι οτι θα αλλάξει η προδιάθεση του σμήνους απο αμυντική που ενισχύει την επιθετικότητα σε επιβίωσης με πιο ήρεμες μέλισσες.
Θα πρέπει να μην βιαζόμαστε στις ενέργειές μας και να ενεργούμε κατα στάδια οπως θα δούμε πιο κάτω.

Πρώτη μέθοδος
1η ημέρα-μετακινείται το επιθετικό μελίσσι 3 μέτρα  και στην θέση του τοποθετείται ενα κυψελίδιο σύζευξης,με νεαρή βασίλισσα που οι φερομόνες της μειώνουν την επιθετικότητα των συλλεκτριών μελισσών που θα μετακινηθούν από το επιθετικό μελίσσι στο κυψελίδιο.
3η ημέρα-θανατώνεται η βασίλισσα του επιθετικού μελισσιού.
4η ημέρα-το μελίσσι μετακινείται στην αρχική του θέση και συνενώνεται με το κυψελίδιο σύζευξης με την μέθοδο της εφημερίδας.

Δεύτερη μέθοδος
Αφήνουμε μια άδεια κυψέλη στην θέση του επιθετικού μελισσιού αφού το μετακινήσουμε μερικά μέτρα  πιο πέρα η οποία θα συγκεντρώσει ολες τις επιθετικές εργάτριες και στην συνέχεια με την μέθοδο της εφημερίδας συνενώνουμε αυτή την κυψέλη με μια υπάρχουσα η με μια παραφυάδα ώστε να ενσωματώσουμε το πιο επιθετικό κομμάτι της αρχικής σε μια πιο ήρεμη κυψέλη.

Αυτές οι μέθοδοι είναι μακροπρόθεσμες όμως υπάρχουν λόγοι για τους οποίους πρέπει οπωσδήποτε να επιθεωρήσουμε το επιθετικό μελίσσι διότι θα μπορούσε η επιθετικότητά του  να οφείλεται σε επερχόμενη σμηνουργία.
  • μετακινούμε την κυψέλη μερικά μέτρα πιο πέρα και στην θέση της τοποθετούμε μια άδεια κυψέλη και επιστρέφουμε αργότερα για επιθεώρηση όταν σχεδόν όλες οι συλλέκτριες έχουν συγκεντρωθεί στην άδεια κυψέλη και δεν μπορούν να μας ενοχλήσουν.Δεν προβαίνουμε σε καμία συνένωση και όταν τελειώσουμε επαναφέρουμε την αρχική κυψέλη στην θέση της.
  • ψεκάζουμε τις μέλισσες με νερό αντί να χρησιμοποιήσουμε καπνό ώστε να βαρύνουν τα φτερά τους και να μην μπορούν εύκολα να πετάξουν.Αυτή την τεχνική την χρησιμοποιούμε και στον τρύγο για να μην μυρίζει το μέλι καπνό.
  • ψεκάζουμε τις μέλισσες με σιρόπι ζάχαρης 1 προς 1 αντί του καπνίσματος. 
  • τους ψεκασμούς καλό είναι να τους δοκιμάσουμε σε μια φυσιολογική κυψέλη πρώτα. 
Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι οι μέλισσες παραιτούνται από τα κεντρίσματα όταν μυρίζουν λουλούδια και κυρίως λεβάντα.Ισως θα μπορούσαμε να ψεκάσουμε τις μέλισσες με νερό εμπλουτισμένο με άρωμα λεβάντας 

επικοινωνία periskepsis@gmail.com
επισκεφθείτε μας στο facebook

6/10/18

Εργασίες του Φθινοπώρου

Στο τέλος του Φθινοπώρου αν δεν ακολουθήσει άλλος τρύγος, γίνεται διέγερση ωοτοκίας για να αυξηθεί ο πληθυσμός εν όψει διαχείμασης σε αναλογία (νερό-ζάχαρη) 1:2. 
Με την διέγερση η βασίλισσα θα ωοτοκήσει, αλλά για να πετύχει πλήρως η διέγερση θα πρέπει το μελίσσι να έχει γύρη. Εάν δεν έχει, να δοθεί γυρεόπιτα διότι αλλιώς ο γόνος που θα γεννηθεί δεν θα εκτραφεί από τις παραμάνες. 
Επίσης δίπλα στον γόνο να μπουν κτισμένες κερήθρες για να δοθεί χώρος ώστε να γεννήσει εκεί η βασίλισσαΑυτή η διεγερτική τροφοδοσία δεν μπορεί να παραταθεί για περισσότερο από 10 ημέρες.
Τόσο διάστημα μόνο μπορούν οι μέλισσες να ξεγελαστούν.
Αν πρόκειται για παραφυάδα ή γενικά σμήνος με μικρό πληθυσμό, καλύτερα να δοθεί ζαχαροζύμαρο αντί για σιρόπι ώστε να αποφευχθεί λεηλασία.
Συνηθισμένες εργασίες Φθινοπώρου

Φροντίζουμε για τον περιορισμό της Βαρρόα στα μελίσσια. Η μέθοδος περιορισμού εξαρτάται από τον ίδιο τον Μελισσοκόμο.Συνηθισμένοι τρόποι είναι η χρήση κηφηνοπλαισίων προκειμένου να χτίσουν κηφηνοκελιά και να παγιδευτεί εκεί μέσα η Βαρρόα.Άλλος τρόπος είναι η ρίψη ζάχαρης - άχνης πάνω στον πληθυσμό.Ένας άλλος τρόπος είναι η εφαρμογή Οξαλικού οξέως.
Αφαιρούνται όσα πλαίσια δεν είναι απαραίτητα, και μένουν μόνο τόσα όσα θα πατιούνται από μέλισσες.
Τα διόρωφα μελίσσια γίνονται μονά.
Τα αδύνατα μελίσσια τροφοδοτούνται με διεγερτικό σιρόπι για να βοηθηθούν να αυξήσουν τον πληθυσμό τους σε Φθινοπωρινές μέλισσες.
Λίγο πριν μπεί ο χειμώνας κάνουμε τα μελίσσια ισοδύναμα, όσον αφορά τους πληθυσμούς τους και τις τροφές τους.
Αφαιρούνται οι γυρεοπαγίδες από όσα σμήνη έχουν τέτοιες.
Οι κυψέλες μετακινούνται σε μέρος με περισσότερη ηλιοφάνεια και λιγότερη έκθεση στους αέρηδες του χειμώνα. 
Αποφασίζεται αν θα παραμείνουν οι πάτοι με σήτα ή αν θα κλείσουν εν όψει χειμώνα. 
Στις εισόδους μπαίνουν μεταλλικά πορτάκια για να αποφευχθεί η είσοδος μεγάλων σε μέγεθος εχθρών του σμήνους.

επικοινωνία:periskepsis@gmail.com
επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook






4/10/18

Μελισσοκομικές εργασίες Οκτωβρίου

Οι εργασίες αυτού του μήνα επικεντρώνονται στη παραγωγή πευκόμελου για τους περισσότερους μελισσοκόμους. Υπάρχει όμως μεγάλος αριθμός μελισσοκόμων που δεν μεταφέρουν τα μελίσσια τους στα πεύκα,κυρίως λόγω απόστασης ή άλλου λόγου που αφορά τον προγραμματισμό εκμετάλλευσης των μελισσιών.
Είναι επόμενο τα μελίσσια που μεταφέρθηκαν στα πεύκα από τα τέλη Ιουλίου - αρχές Αυγούστου, να έχουν "εξαντληθεί" με τον ερχομό του Οκτωβρίου. Είναι γνωστό το μπλοκάρισμα του γόνου στο πεύκο που έχει σαν αποτέλεσμα τη μη ανανέωση του πληθυσμού των εργατριών μελισσών και το σημαντικό αδυνάτισμά τους. Σ' αυτή την κατάσταση τα μελίσσια ούτε ν' αξιοποιήσουν μπορούν τις μελιτώδες εκκρίσεις ούτε και να ξεχειμωνιάσουν επιτυχώς και να "βγούν' γερά την ερχόμενη άνοιξη.Σ' αυτή την περίπτωση η σύσταση είναι να ολοκληρωθούν οι τρυγητοί νωρίς τον Οκτώβριο και να μεταφερθούν τα μελίσσια εκτός πευκοδάσους.

Η αναζήτηση γυρεοφόρων ανθοφοριών είναι επιτακτική ανάγκη.Οι ανθοφορίες της ερείκης, του πολύκομβου της ακονιζάς και άλλων φυτών  θα μπορούσαν να είναι η λύση στις απαιτήσεις των μελισσιών. Σε κάθε όμως περίπτωση η παρακολούθηση των μελισσιών για το αν μαζεύουν ή όχι γύρη και εν συνεχεία η τροφοδότηση, αν χρειάζεται, με υποκατάστατο γύρης και διεγερτικά με αραιό σιρόπι, θα βοηθήσει τα μελίσσια να εκθρέψουν γόνο.
Για τα μελίσσια που μεταφέρθηκαν στο πεύκο αργά το Σεπτέμβριο η κατάσταση είναι διαφορετική. Τα μελίσσια αυτά στερήθηκαν ενδεχομένως το "πετυχημένο πεύκο" τον Αύγουστο, έχουν διατηρήσει όμως ακμαίο τον πληθυσμό τους και γόνο σ' αρκετά πλαίσια, ούτως ώστε να μπορούν άνετα να παραμείνουν στο πεύκο όλο τον Οκτώβριο και το 1ο δεκαήμερο του Νοεμβρίου.
Οι μελισσοκόμοι σ' αυτή την περίπτωση πραγματοποιούν και 2 τρύγους αφ' ενός, έχουν δε την προσδοκία ότι τον Νοέμβριο θα βρουν "ανοικτή σουσούρα" για να δυναμώσουν τα μελίσσια.

Συνένωση μελισσιών
Η μοναδική περίπτωση εμφάνισης μελισσιών με 30 πλαίσια τον Οκτώβριο στο πεύκο είναι όταν συνενώνουμε 2 μελίσσια που το καλοκαίρι είχαν με επιτυχία το καθένα, έναν όροφο. Είναι μία τεχνική (που στηρίζεται κι' αυτή στον κανόνα του "σφικτού " μελισσιού) που εφαρμόσθηκε πειραματικά στη χώρα μας με καλά αποτελέσματα. Περισσότερο μέλι και γόνο σε μεγαλύτερη έκταση απ' ότι αθροιστικά τα δύο μελίσσια αν δεν τα συνενώσουμε. (στους πειραματισμούς κρατήθηκε μία μόνο βασίλισσα).
Ο πρώτος τρύγος αν γίνεται πριν τις 15 Οκτωβρίου είναι "ληστρικός". Δεν τρυγιούνται μόνο τα πλαίσια που έχουν γόνο (συνήθως 1 - 3 ).
Τα πλαίσια αυτά που είναι λογικό να έχουν στεφανώματα με ανθόμελα ή και ποσότητες γύρης, σημαδεύοντας ούτως ώστε να μη τρυγηθούν στον τελευταίο τρύγο. Μ' αυτόν τον τρόπο:
α) παίρνουμε πιο καθαρό πευκόμελο στον δεύτερο τρύγο.
β) αφήνουμε για το χειμώνα πλαίσια με ανθόμελα και γύρη, που είναι πιο κατάλληλα για χειμερινές τροφές.
Αν δεν τα σημαδεύουμε (με μαρκαδόρο) είναι πιθανό να μη τα ξεχωρίζουμε στο τέλος Οκτωβρίου, γιατί τότε ο γόνος θα λείπει εντελώς από τα μελίσσια.

Παραγωγή κεριού
Το κερί της μέλισσας είναι ένα μοναδικό και πολύτιμο προϊόν. Η ζήτησή του είναι σταθερή, χρησιμοποιείται στη χώρα μας από την αρχαιότητα σε πολλές εφαρμογές και αυτοί που το χρειάζονται περισσότερο είναι οι ίδιοι μελισσοκόμοι που το παράγουν.Ο Οκτώβριος είναι επίσης ο μήνας παραγωγής κεριού. Από τη μια μεριά του "ξελεπιδιάσματος" από τον τρύγο κι' από την άλλη η απομάκρυνση των πολυχρησιμοποιημένων κηρήθρων που γίνεται με τον τελευταίο τρύγο στο πεύκο.
Οι παλιές κηρήθρες πηγαίνουν για λιώσιμο,οι σκούρες αλλά καφέ κηρήθρες επιστρέφονται στα μελίσσια και οι άσπρες φρεσκοκτισμένες διατηρούνται στην αποθήκη για να χρησιμοποιηθούν την άνοιξη.
Αν ξεχειμωνιάσουμε στο πεύκο ή σε περιοχές με πολύ υγρασία τότε μπορούμε να αφήσουμε "ακριανές κηρήθρες" δύο παλιές που θα τις απομακρύνουμε την άνοιξη. Ο λόγος γιατί η μελισσόσφαιρα τον χειμώνα σχηματίζεται στις μεσαίες κηρήθρες και οι δύο ακριανές "μουχλιάζουν" και καταστρέφονται από την περίσσεια υγρασίας.

Ανθοφορίες του μήνα
Λίγα είναι τα μελισσοκομικά φυτά του Οκτωβρίου. Η σουσούρα (φθινοπωρινό ρείκι) λόγω της ξηρασίας είναι σίγουρο ότι θ' αποδώσει μετά τον Οκτώβριο και αφ' όσον προηγηθούν βροχές. Η κουμαριά προς το τέλος του μήνα σ' ορισμένες περιοχές ίσως είναι η λύση. Η ακονιζά ( σκοτζάρι) πρέπει κι' αυτή να υπολογίζεται αυτόν τον μήνα μόνο εφ' όσον έχουμε έστω και μικρού ύψους βροχές.
Ο αρκουδόβατος στα πευκοδάση ή και αλλού είναι σπουδαίο φυτό (λέγεται έτσι γιατί ο αναρριχόμενος εύκαμπτος κορμός του, φέρει φοβερά αγκάθια που δημιουργούν σοβαρές πληγές στα χέρια των απρόσεκτων).Ο κρόκος είναι επίσης σπουδαίο μελισσοκομικό φυτό για τις περιοχές όμως που καλλιεργείται (Δυτ. Μακεδονία). Στα παραθαλάσσια μέρη, το αρμυρίκι φθινοπωρινής άνθισης είναι μια βοηθητική λύση στο πρόβλημα κυρίως της κάλυψης των αναγκών των μελισσιών για γύρη.


Αποσπάσματα Δ.Τσέλιος "Εποχιακοί μελισσοκομικοί χειρισμοί"



επικοινωνία periskepsis@gmail.com
επισκεφθείτε την ομάδα μας στο facebook